Thứ Sáu, ngày 23/10/2026 11:17 | HOTLINE : 0906.18.1357 | Email: bbt.giaothong360@gmail.com
Liên hệ quảng cáo: 0906.18.1357
Đời sống

Nghề làm miến truyền thống Cự Đà - nét đẹp văn hóa ẩm thực của Thủ đô

Huyền Linh - 13:19 01/05/2023 GMT+7

Những sợi miến mượt mà như những tấm lụa quyến rũ bay trong gió tại làng cổ Cự Đà, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai (Hà Nội) khiến chúng tôi không khỏi thích thú và ấn tượng.

Nằm cách trung tâm TP. Hà Nội khoảng 13km về phía Nam, làng cổ Cự Đà nằm bên dòng sông Nhuệ cổ kính, nổi tiếng bởi những ngôi nhà mang phong cách kiến trúc cổ xưa. Theo các cụ cao niên trong làng, bên cạnh những công trình cổ thì nghề làm miến trứ danh vốn cũng là nghề cổ truyền đã có lịch sử từ 400 năm, góp phần lưu giữ nét đẹp về văn hóa ẩm thực của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Đi theo con đường làng vẫn còn mang dáng dấp từ thuở xa xưa, như trong bộ phim tài liệu mô tả nước ta những năm 80, chúng tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Văn Hưng - hộ sản xuất miến tại Cự Đà để tìm hiểu về các công đoạn làm miến nổi tiếng ở nơi đây.

Hóa ra, làm miến vốn rất phức tạp, bởi, dể làm ra những sợi miến chất lượng cao, được người tiêu dùng chấp nhận, người làng Cự Đà phải bắt đầu công việc từ buổi sớm tinh sương cho tới tận chiều tối”.

Làng cổ Cự Đà nằm bên dòng sông Nhuệ cổ kính, nổi tiếng bởi những ngôi nhà mang phong cách kiến trúc cổ xưa (ảnh minh hoạ)
Nhờ có chất lượng tốt, hương vị thơm ngon mà thương hiệu miến dong làng Cự Đà được nhiều người biết đến và trở thành đặc sản nổi tiếng (ảnh minh hoạ)

Theo ông Hưng, muốn làm miến ngon, việc đầu tiên chính là khâu lựa chọn, nhập nguyên liệu là bột củ dong riềng. Để bảo đảm cho ra loại bột hấp dẫn, có màu trắng, mịn, người làm nghề ở làng thường nhập nguyên liệu từ các vùng lân cận như Chương Mỹ, Mỹ Đức, Hòa Bình…

Sau bước nhập nguyên liệu là bước xử lý nguyên liệu thô, bằng cách cho bột vào bể nước ngâm sạch, thau hết tạp chất, đợi nước lắng xuống rồi lại thau lần nữa để lấy phần tinh bột. Đây là giai đoạn đòi hỏi tốn nhiều công sức, vì người thợ phải đánh bột tới khi sạch hết nhựa mới được tráng thành bánh.

Bánh đa tráng xong được trải lên các tấm phên, làm từ vỏ tre, có khả năng chống ẩm mốc và chống dính, rồi mới hấp chín, mang ra phơi nắng nhiều lần. Trong điều kiện nắng đẹp, mỗi lần phơi mất khoảng 3 tiếng đồng hồ bánh mới khô, còn thời tiết xấu như trời mưa, nồm thì thời gian kéo dài, có khi phải mất đến nhiều ngày trời.

“Khi bánh đã khô, người thợ cắt thành từng sợi miến nhỏ, dài rồi tiếp tục đưa ra phơi nắng. Sau khi hoàn thành đầy đủ các công đoạn, miến được đưa vào đóng gói thành sản phẩm và phân phối tới các cơ sở đặt hàng tại khắp các vùng miền trong nước lẫn nước ngoài”, ông Hưng nói.

Với hộ sản xuất của ông Nguyễn Văn Hưng, nhất là ngày Tết, khách hàng đặt nhiều, phải làm liền tay mà không đủ sản lượng để bán. Gia đình ông phải thuê thêm nhân công để kịp đáp ứng nhu cầu của khách. Trừ mọi chi phí cũng được 1-2 triệu đồng/ngày.

Tương tự, tại hộ sản xuất của anh Phạm Mạnh Trường chia sẻ: “Hàng sản xuất ra đến đâu đều được thương lái thu mua hết. Ngày thường, nhà tôi làm từ 3 - 4 tạ/ngày. Dịp lễ, Tết, đơn hàng nhiều, tôi tăng sản lượng lên gấp đôi, phải thuê thêm 7 – 8 nhân công.

Thu nhập bình quân của các hộ làm miến đạt 200 - 250 triệu đồng/năm. Không những thế, mỗi cơ sở còn tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động với giá tiền công từ 120.000 - 250.000 đồng/người/ngày, tùy từng công đoạn”.

Nhờ có chất lượng tốt, hương vị thơm ngon mà thương hiệu miến dong làng Cự Đà được nhiều người biết đến và trở thành đặc sản nổi tiếng khắp cả nước. Được biết, vào thời điểm cực thịnh, số lượng hộ dân làm nghề miến ở Cự Đà đạt đỉnh tới 90% trên tổng số hộ dân.

Trong đó 60% các hộ là sản xuất miến thuần túy, còn lại 30% làm các ngạch liên quan đến miến như vận tải, mua bán hàng hóa. Mỗi xưởng sản xuất miến tại làng nghề Cự Đà có thể cung ứng ra thị trường khoảng 20-25 tấn miến.

Thế nhưng hiện nay số lượng hộ dân theo nghề chỉ còn 10% trên tổng số khoảng 2.100 hộ. Số lượng hàng hóa sản xuất và tiêu thụ của 10% hộ dân vào giai đoạn này gấp nhiều lần so với nhiều năm trước, nhưng vẫn không thể không lo lắng khi nghề nghiệp của cha ông được truyền từ đời này sang đời khác đang mai một dần.

Nghề làm miến ở Cự Đà đã có nhiều đổi mới, tạo được những điều kiện căn bản để phát triển kinh tế (ảnh minh hoạ)

Tìm hiểu về nguyên nhân gây ra tình trạng này, chúng tôi tìm đến ông Vũ Văn Tuấn, sinh năm 1958, trưởng thôn Cự Đà. Ông Tuấn chia sẻ: Về tình trạng đó xuất phát chủ yếu từ việc đất đai được Nhà nước thu hồi, dẫn tới diện tích đất làm nghề bị thu hẹp. Trong thực tế cứ một hộ làm nghề miến, phải cần tới diện tích tối thiểu từ 1.500m2 đến 2.000m2.

Một nguyên nhân khác, là do xã hội ngày càng phát triển, đời sống công nghiệp hóa ngày càng cao, người trẻ trong làng được học hành tử tế, có kiến thức mới nên muốn đi ra ngoài học hỏi, lập nghiệp ở phương xa.

Tới nay, tuy nghề làm miến ở Cự Đà đã có nhiều đổi mới, tạo được những điều kiện căn bản để phát triển kinh tế, góp phần không nhỏ vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho người lao động nhưng lớp trẻ vẫn thấy đây là một công việc cũ kỹ, nhàm chán, lại đòi hỏi phải có tính kiên trì, tỉ mỉ, mất nhiều công sức nên không còn hứng thú với nghề.

Song, hiện nay đã có một số hộ hiện đại hóa được nghề làm miến, nên vẫn duy trì được nghề truyền thống của làng, nhưng để nhiều hộ dân làm nghề miến như ngày xưa là điều gần như là không thể…

“Việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các làng nghề trên khắp cả nước, luôn là chủ chương, chính sách được Đảng và Nhà nước quan tâm, tạo mọi điều kiện để mở rộng phát triển, trong đó có nghề làm miến ở Cự Đà”, ông Tuấn trăn trở.

  • Thu phí ví điện tử: Cần công khai, minh bạch chính sách để tạo đồng thuận

    Các khoản phí do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán thu đối với ví điện tử như VETC, Viettel Money là phí sử dụng phương tiện thanh toán theo quy định của pháp luật ngân hàng, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí sử dụng tài khoản giao thông. Việc công khai đầy đủ, rõ ràng về bản chất, mức thu và các chính sách liên quan sẽ giúp khách hàng hiểu đúng, chủ động lựa chọn và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
  • Thủ tướng: Không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật

    Trong quá trình chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các cơ quan khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, bảo đảm chính sách đúng, quy định rõ, đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện được ngay sau khi được thông qua, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quyền lực, không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật.
  • 5 năm đồng hành cùng trẻ mồ côi: Nối dài trách nhiệm với cộng đồng

    Năm năm sau đại dịch Covid-19, những trẻ em mất cha, mẹ ngày nào đang từng bước trưởng thành, duy trì việc học và bắt đầu hướng đến những ước mơ riêng. Thông qua chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời”, Tân Hiệp Phát cam kết bảo trợ 50 em đến năm 18 tuổi, góp phần duy trì sự hỗ trợ lâu dài để các em có thêm điều kiện học tập và vững bước trên hành trình phía trước.
  • Trao yêu thương, vun đắp tương lai cho những em nhỏ có cha hy sinh khi làm nhiệm vụ

    Chiều 12-9, tại Hà nội, Ban chuyên đề An ninh Thủ đô cùng Tập đoàn Tân Hiệp Phát tổ chức gặp mặt, trao hỗ trợ định kỳ và tặng quà Trung thu cho các em nhỏ là “con đỡ đầu” trong chương trình “Cùng em vững bước tương lai”. Những món quà gửi trao trong dịp năm học mới không chỉ mang đến niềm vui, mà còn là lời động viên để các em thêm tự tin trên hành trình học tập và trưởng thành.