Đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo đột phá cho ngành logistics
Việt Nam được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng và hấp dẫn cho sự phát triển của ngành dịch vụ logistics. Theo các chuyên gia, đẩy mạnh chuyển đổi số, thúc đẩy tự động hóa tối đa các quy trình, nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng là một trong những giải pháp nhằm phát triển nhanh, bền vững cho ngành logistics của nước ta.
Thứ hạng ngành logistics Việt Nam đang dần cải thiện
Logistics là một ngành dịch vụ quan trọng trong cơ cấu của nền kinh tế, đóng vai trò hỗ trợ, kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước cũng như từng địa phương, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã tích cực chỉ đạo hoàn thiện cơ chế, chính sách và kết cấu hạ tầng phát triển lĩnh vực quan trọng này. Nhờ vậy, năng lực và thứ hạng của ngành logistics Việt Nam đang được cải thiện và có xu hướng mở rộng.
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông cho biết, theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam hiện đứng thứ 64/160 nước về mức độ phát triển logistics và đứng thứ 4 trong khu vực ASEAN sau Singapore, Malaysia và Thái Lan.
Theo đánh giá của Agility, năm 2022, Việt Nam xếp hạng thứ 11 trong nhóm 50 thị trường logistics mới nổi toàn cầu. Tốc độ phát triển hằng năm của ngành logistics Việt Nam đạt từ 14-16%, quy mô 40-42 tỷ USD/năm.
Doanh nghiệp logistics ở Việt Nam cũng tăng nhanh về số lượng. Đến nay, có khoảng trên 3.000 doanh nghiệp vận tải, logistics trong nước và khoảng 25 tập đoàn giao nhận hàng đầu thế giới hoạt động cung cấp các dịch vụ từ khâu làm thủ tục vận chuyển hàng hóa cho đến khâu đóng thuế hay thanh toán… tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ, cảng hàng không, cảng biển, kho bãi, hạ tầng thương mại, trung tâm logistics cũng không ngừng được mở rộng với quy mô lớn, rộng khắp trong thời gian qua. Cùng với đó, các dịch vụ đi kèm đã, đang đáp ứng kịp thời những yêu cầu hết sức đa dạng của thị trường. Các thủ tục, thời gian thông quan đối với hàng xuất khẩu được cải thiện đáng kể. Các kết quả nêu trên đã góp phần quan trọng đưa ngành logistics Việt Nam có bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian vừa qua.
Mặc dù lĩnh vực logistics của Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh và đạt các kết quả tích cực như trên, nhưng thực tế vẫn còn có một số tồn tại, hạn chế và thách thức như thể chế, chính sách đối với lĩnh vực logistics chưa đồng bộ, Thứ trưởng Trần Duy Đông cho hay.
Cụ thể, cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và logistics còn hạn chế, không đồng bộ, chưa tạo ra hành lang vận tải đa phương thức trong khi nhu cầu trung chuyển chất lượng cao cho hàng hóa giữa các phương thức đang ngày càng lớn. Việt Nam còn thiếu các khu kho vận tập trung có vị trí chiến lược, đồng bộ với hệ thống cảng, sân bay, đường quốc lộ, cơ sở sản xuất.
Năng lực và thứ hạng của ngành logistics Việt Nam đang được cải thiện.
Bên cạnh đó, hoạt động của các doanh nghiệp logistics còn nhiều hạn chế trên các mặt quy mô hoạt động, vốn, nguồn nhân lực… Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics ở Việt Nam hầu hết là những doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động manh mún, thiếu kinh nghiệm và tính chuyên nghiệp, cung cấp các dịch vụ cơ bản, hoặc cung cấp từng dịch vụ đơn lẻ, cạnh tranh về giá là chủ yếu, ít giá trị gia tăng, thường chỉ đóng vai trò là nhà thầu phụ hay đại lý cho các công ty nước ngoài.
Nguồn nhân lực phục vụ cho dịch vụ logistics qua đào tạo bài bản còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt thiếu các chuyên viên logistics giỏi, có năng lực ứng dụng và triển khai tại các doanh nghiệp. Trong số các doanh nghiệp nội địa hiện nay, có tới 93 - 95% người lao động không được đào tạo bài bản, chủ yếu làm dịch vụ ở các chuỗi cung ứng nhỏ như giao nhận, kho bãi, xử lý vận đơn…
Những tồn tại, hạn chế này đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho việc phát triển ngành logistics Việt Nam trong tương lai. Câu hỏi đặt ra là phải làm sao tận dụng được cơ hội để đưa logistics trở thành một ngành kinh tế quan trọng, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa đủ sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời theo kịp xu hướng phát triển chung của thế giới, là logistics xanh, hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững.
Ứng dụng công nghệ số để logistics phát triển vượt bậc
Logistics được ví như “xương sống” của nền kinh tế, trong bối cảnh bùng nổ công nghệ mới, đặc biệt là AI, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp logistics cần nhanh chóng thay đổi phương thức hoạt động để tránh mất cơ hội kinh doanh vào tay các doanh nghiệp đã triển khai trước.
Giữa năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, và logistics là một trong 8 ngành nhận được ưu tiên từ Chính phủ.
TS. Phan Đăng Phong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí (Bộ Công Thương) cho biết, trong lĩnh vực logistics, các hệ thống phân loại tự động hóa ứng dụng công nghệ 4.0 đang được ứng dụng ngày càng nhiều hơn trong các doanh nghiệp. Vì vậy, ngành logistics sẽ phát triển, vận hành trơn tru và thuận lợi vượt bậc nhờ vào Cách mạng công nghiệp 4.0.
Nhờ ứng dụng công nghệ 4.0, các doanh nghiệp logistics có thể tối ưu hóa quy trình sản xuất, rút ngắn thời gian thực hiện đơn hàng nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật, điện toán đám mây…
Theo một nghiên cứu từ năm 2022 của Đại học RMIT Việt Nam, có hơn 80% người lao động trong ngành logistics được đào tạo theo hình thức “nghề dạy nghề” (tức không được đào tạo bài bản từ trước).
Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng việc thiếu hụt lao động lành nghề là rào cản đối với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp logistics Việt Nam (khoảng 37,1% số doanh nghiệp được khảo sát). Ngoài ra, thiếu hụt tài chính cũng khiến họ không có điều kiện ứng dụng các hệ thống máy tính này – đây là vấn đề mà 50,5% doanh nghiệp trong nghiên cứu trên phải đối mặt.
Khoảng 95% các công ty logistics Việt Nam được coi là doanh nghiệp vừa và nhỏ nên thường bị hạn chế về vốn và vẫn đang trong gia đoạn đầu áp dụng công nghệ thông tin, khiến họ khó có thể cải thiện doanh nghiệp thông qua ứng dụng công nghệ. Ngoài ra, các doanh nghiệp này thường sử dụng phần mềm khác nhau, khiến khó tương thích khi kết hợp. Điều này sẽ cản trở việc kết nối với các mắt xích quan trọng trong quy trình logistics như hải quan hay cảng.
Chuyển đổi số trong logistics, mặc dù đã được Đảng, nhà nước và chính quyền các cấp nhận thức và quan tâm ở mức độ cao nhưng thực tế triển khai hiện vẫn còn đang ở giai đoạn đầu, chưa thực sự được doanh nghiệp đầu tư đúng mức vì nhiều lý do, trong đó rào cản lớn là khó khăn về nguồn vốn, nhân lực và kinh nghiệm quản lý.
Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Trần Thanh Hải cho biết, một xu hướng rất rõ hiện nay trong ngành logistics là đầu tư cho công nghệ và chuyển đổi số trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics. Các doanh nghiệp trong ngành cần thấy rất rõ xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin, những thành tựu khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong việc quản lý đơn hàng, quản lý vận tải, quản lý cảng biển.
Tại tọa đàm “Phát triển logistics vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hóa” năm 2023 vừa qua, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam Đào Trọng Khoa nêu kiến nghị: “Cùng với sự nỗ lực của doanh nghiệp, Nhà nước cần sớm hoàn thiện khung khổ pháp lý cho việc chuyển đổi số, có chính sách hỗ trợ thực chất, dễ tiếp cận cho các doanh nghiệp logistics, đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, tập trung cải cách các thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp logistics về nguồn vốn, nhất là những doanh nghiệp đi đầu trong chuyển đổi số…”
Có thể thấy, chuyển đổi số cùng với chuyển đổi xanh nền kinh tế và ngành dịch vụ logistics không chỉ là một xu thế, một lựa chọn tất yếu mà còn là cơ hội để Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực, bắt kịp xu thế phát triển của thế giới. Điều đó đặt ra thách thức cho Việt Nam là cần phải đầu tư mạnh mẽ hơn nữa để tận dụng nền tảng kỹ thuật số trong sản xuất và phân phối hàng hóa, tạo bước phát triển đột phá cho ngành logistics.
-
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
-
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994. -
Đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp
Đầu tư vào công nghệ và chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện sản phẩm mà còn tạo nền tảng để nâng năng suất và phát triển bền vững. -
FDI công nghệ tăng tốc, doanh nghiệp Việt chạy đua vào chuỗi cung ứng
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số. -
PCI 2.0: Cải cách để tạo nền tảng phát triển doanh nghiệp
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện. -
Từ cải cách thể chế đến năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. -
Tăng mức xử phạt khi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở. -
Hà Nội ưu tiên bảo tồn di sản và phát triển không gian ngầm tại khu vực Hồ Gươm
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. -
Giao thông đồng bộ mở lối cho du lịch Quảng Trị
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững. -
Giá xăng, dầu giảm nhẹ trước dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
