Nghị quyết 68-NQ/TW: Tháo gỡ "nút thắt" trên thị trường bất động sản

Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, được ban hành ngày 4/5/2025, đã đề ra nhiều định hướng cùng giải pháp mang tính đột phá nhằm phát triển kinh tế tư nhân, qua đó tái khẳng định vai trò và vị thế của khu vực này trong nền kinh tế quốc dân.

Là một bộ phận trọng yếu trong khối kinh tế tư nhân, lĩnh vực bất động sản sẽ hưởng lợi đáng kể từ những thay đổi tích cực trong cách tiếp cận và xây dựng chính sách.

Các chuyên gia nhận định rằng, khi kinh tế tư nhân được giải phóng nguồn lực và được đảm bảo một môi trường kinh doanh công bằng, ổn định, các doanh nghiệp bất động sản sẽ có cơ hội phát triển vượt bậc, từ đó góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của thị trường bất động sản nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Nghị quyết 68-NQ/TW xác định rõ, kinh tế tư nhân là một trong những động lực chủ yếu thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế đất nước. Trải qua gần 40 năm đổi mới, khu vực này không ngừng lớn mạnh cả về quy mô lẫn chất lượng, và đã trở thành một trong các động lực then chốt của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Hiện tại, khu vực kinh tế tư nhân có hơn 940 nghìn doanh nghiệp cùng với trên 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước, đồng thời sử dụng tới 82% lực lượng lao động. Đây chính là lực lượng nòng cốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần quan trọng trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo và ổn định xã hội. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã lớn mạnh vượt bậc, tạo dựng thương hiệu vững chắc trong nước và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Trong khối kinh tế tư nhân, doanh nghiệp bất động sản giữ một vai trò đặc biệt then chốt. Trên thực tế, khu vực này đóng vai trò tiên phong trong nhiều lĩnh vực phát triển như đô thị hóa, xây dựng hạ tầng, công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ.

Thông qua các dự án đầu tư vào khu đô thị mới, khu công nghiệp hay các tổ hợp nghỉ dưỡng, doanh nghiệp bất động sản đã góp phần thay đổi diện mạo nhiều vùng đất, tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế - xã hội, cũng như hỗ trợ phân bố lại dân cư, lao động và các nguồn lực một cách hợp lý hơn.

Không chỉ trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng, hoạt động của các doanh nghiệp bất động sản tư nhân còn kéo theo nhu cầu của hơn 40 ngành, nghề liên quan như xây dựng, vật liệu, tài chính - ngân hàng, lao động và tiêu dùng. Đây là khu vực đã và đang góp phần giải quyết hàng triệu việc làm, đồng thời là đầu tàu trong đóng góp ngân sách nhà nước.

Đặc biệt, trong top 10 tập đoàn tư nhân đa ngành nộp thuế lớn nhất năm 2024, có đến 3 doanh nghiệp có lĩnh vực cốt lõi là bất động sản. Thuế, phí từ giao dịch và các dự án bất động sản cũng luôn là nguồn thu trọng yếu của ngân sách nhiều địa phương, đóng góp vào ngân sách nhà nước. Các chuyên gia khẳng định, phát triển thị trường bất động sản chính là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, theo phản ánh của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), hiện thị trường quan trọng này đang bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, không chỉ gây khó khăn cho doanh nghiệp mà còn làm suy giảm niềm tin của thị trường. Từ đó, có nguy cơ tác động tiêu cực đến sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản nói riêng và nền kinh tế nói chung.

VARS dẫn chứng, hàng loạt doanh nghiệp, trong đó có nhiều doanh nghiệp tư nhân đầu tàu đang gặp khó khăn vì các dự án bị tạm dừng hoặc đình trệ do các nguyên nhân khách quan, như vướng mắc pháp lý, thủ tục hành chính chồng chéo, thời gian phê duyệt, giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chậm...

Do đó, Nghị quyết 68-NQ/TW được đón nhận như một luông sinh khí mới; được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt cho khối kinh tế tư nhân, đồng thời cũng mang đến cơ hội bứt phá do doanh nghiệp cũng như thị trường bất động sản Việt Nam trong trung và dài hạn.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch VARS khẳng định, những giải pháp được đề cập trong Nghị quyết đóng vai trò quan trọng trong việc mở đường, tiếp thêm niềm tin và động lực để doanh nghiệp bất dộng sản tư nhân phát triển, đồng thời được kỳ vọng sẽ trở thành yếu tố giúp khơi thông nguồn cung, hỗ trợ thị trường phát triển theo hướng an toàn, lành mạnh, bền vững.

Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ khẳng định vai trò trung tâm của kinh tế tư nhân, mà còn mở ra một hành lang cơ chế thông thoáng, minh bạch và hiệu quả để doanh nghiệp tư nhân; trong đó có các doanh nghiệp bất động sản phát triển mạnh mẽ, đóng góp sâu rộng hơn vào tiến trình hiện đại hóa quốc gia.

 Những định hướng mới này có thể tạo ra cú huých chính sách mạnh mẽ, góp phần tháo gỡ rào cản pháp lý và tạo niềm tin cho thị trường, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi và tái cấu trúc hiện nay. Cụ thể, Nghị quyết 68-NQ/TW đặt ra một số nhiệm vụ, giải pháp đáng chú ý đối với thị trường – VARS nhận xét.

Trước tiên nhiệm vụ đặt ra trong năm 2025 là hoàn thành việc rà soát, loại bỏ những điều kiện kinh doanh không cần thiết, quy định chồng chéo, không phù hợp, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân; thực hiện cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chi phí tuân thủ pháp luật, ít nhất 30% điều kiện kinh doanh và tiếp tục cắt giảm mạnh trong những năm tiếp theo.

Tiếp đó, Nghị quyết yêu cầu có cơ chế, chính sách phù hợp kiểm soát biến động giá đất, đặc biệt là giá đất sản xuất kinh doanh, phi nông nghiệp, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư, sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu chậm nhất trong năm 2025, hoàn thành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu có liên quan.

Từ đó, thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai; công khai, minh bạch và chủ động cung cấp thông tin tới doanh nghiệp; giảm thiểu thời gian giải quyết thủ tục thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hỗ trợ tích cực trong giải phóng mặt bằng.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án vướng thủ tục, chậm tiến độ; đưa vào khai thác nguồn lực đất đai bị lãng phí, đất công, trụ sở cơ quan không sử dụng, đất trong các vụ việc tranh chấp kéo dài.

Đặc biệt, Nghị quyết cũng đặt ra nhiệm vụ, giải pháp là đẩy mạnh và đa dạng hóa nguồn vốn cho kinh tế tư nhân; trong đó có các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

Điển hình như việc đẩy mạnh phát triển tín dụng xanh hay Nhà nước có cơ chế hỗ trợ lãi suất và khuyến khích các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho doanh nghiệp tư nhân vay để triển khai các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG)…

Các chuyên gia của VARS nhận xét, những điểm trên đã đi thẳng vào tháo gỡ “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong Nghị quyết 68, kết hợp với chủ trương sáp nhập, tinh giản bộ máy, nếu được triển khai một cách đồng bộ, hiệu quả, sẽ tạo nên một cuộc cách mạng về cơ chế thực sự, giúp tháo gỡ nhanh hơn và rút ngắn hơn quy trình xử lý thủ tục cho các dự án phát triển.

Điều này chắc chắn sẽ giúp số lượng dự án được phê duyệt tăng lên. Đặc biệt, việc đẩy nhanh và mạnh hoàn thành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu có liên quan, hướng tới thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai sẽ là nền tảng quan trọng giúp nâng cao khả năng định giá chính xác cho tất cả các cấu phần tham gia thị trường.

Khi toàn bộ thông tin về thửa đất, quy hoạch, lịch sử giao dịch và hiện trạng pháp lý được chuẩn hóa, số hóa và công khai, thị trường sẽ có cơ sở để định giá tài sản dựa trên dữ liệu thực tế. Từ đó gỡ vướng cho hàng loạt dự án quan trọng.

Trong ngắn hạn, có thể xuất hiện tình trạng chậm giải quyết hồ sơ do chờ đợi chuyển giao và tinh gọn bộ máy. Nhưng trong trung và dài hạn, khi bộ máy được vận hành ổn định, các thủ tục sẽ được rút ngắn, quy trình phê duyệt và phát triển dự án sẽ trở nên minh bạch, rõ ràng và hiệu quả hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường đang cần được “giải nén” về nguồn cung, nhất là những dự án nhà ở có giá phù hợp, dự án nhà ở theo tinh thần ưu tiên của Đảng và Nhà nước.

Với nguồn cung tăng lên theo hướng đa dạng sản phẩm, phân khúc hơn, thì tình trạng lệch pha cung - cầu cũng sẽ được cải thiện, mặt bằng giá bất động sản sẽ có điều kiện điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn.

Đồng thời, khi bộ máy được vận hành ổn định, quá trình cấp phép, phê duyệt, giải phóng mặt bằng được rút gọn, doanh nghiệp phát triển dự án sẽ tiết kiệm được thời gian thực hiện với chi phí hành chính, chi phí tài chính và chi phí cơ hội giảm đáng kể, tạo điều kiện để các chủ đầu tư xác định giá bán theo hướng ưu đãi, phù hợp hơn với khả năng tài chính của phần đông người dân.

 Khi đó, giao dịch trên thị trường sẽ diễn ra sôi động hơn. Các hiện tượng đầu cơ, tạo khan hiếm giả và thao túng giá dần bị loại bỏ, góp phần ổn định niềm tin của nhà đầu tư và người dân. Từ đó, sức hấp dẫn của thị trường sẽ được củng cố, thúc đẩy dòng vốn đầu tư quay trở lại, trở thành động lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và kích thích các hoạt động sản xuất – kinh doanh liên quan – VARS phân tích.