Tương lai không còn 'ô nhiễm trắng'
“Ngay trong ngôi nhà của mình, bạn có thể thấy rất nhiều thứ, từ vỏ bọc thực phẩm, chậu hoa cho đến các loại dụng cụ, đều bằng nhựa. Nhựa sẽ đi đâu sau khi không được sử dụng nữa? Chúng không bị phân hủy. Kể cả khi được chôn lấp, nhựa vẫn tồn tại hàng trăm năm và các hạt vi nhựa sẽ làm ô nhiễm hệ sinh thái xung quanh".
Đây là chia sẻ của anh Nishshanka De Silva, một nhà tư vấn công nghệ ở Sri Lanka. Cũng như nhiều quốc gia khác, Sri Lanka đang phải vật lộn với lượng rác thải nhựa khổng lồ. Theo thống kê, mỗi ngày nước này thải ra môi trường tới 20 triệu túi nhựa, và gần như toàn bộ trong số này không thể tái sử dụng hay tái chế.
Với mong muốn giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa ngày càng nghiêm trọng, năm 2021, anh Nishshanka đã khởi xướng Phong trào không nhựa (ZeroPlastic Movement), nhằm huy động tất cả mọi người, đặc biệt là giới trẻ, tìm kiếm các giải pháp lâu dài cho cuộc khủng hoảng nhựa. Giữa cuộc khủng hoảng kinh tế, khi người dân Sri Lanka chật vật vì thiếu điện và phải xếp hàng nhiều giờ để mua nhiên liệu, với nhiều người khi đó, rác thải nhựa chưa phải là vấn đề cấp bách nhất. Tuy nhiên, chỉ sau 3 năm, ZeroPlastic đã phát triển thành một trong những phong trào xanh quan trọng nhất ở Sri Lanka. Từ 25 tình nguyện viên ban đầu, giờ đây phong trào có trên 10.000 tình nguyện viên. Thông qua giáo dục, tuyên truyền, vận động chính sách và hành động để giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng, cũng như ủng hộ các giải pháp thay thế nhựa, phong trào ZeroPlastic được coi là ngọn hải đăng hy vọng hướng đến việc tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ trong cuộc chiến chống ô nhiễm nhựa.
Planet vs. Plastics (tạm dịch Hành tinh và nhựa) cũng là chủ đề của Ngày Trái Đất (22/4) năm nay, nhằm nâng cao nhận thức về tác động của ô nhiễm nhựa, còn gọi là "ô nhiễm trắng" đối với sức khỏe con người và môi trường. Theo Mạng lưới Ngày Trái Đất, nhựa đã vượt ra ngoài vấn đề môi trường, trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe con người và đáng báo động như biến đổi khí hậu. Sản lượng nhựa trong 10 năm qua đã cao hơn so với sản lượng của cả thế kỷ XX và hiện đã tăng lên mức 400 triệu tấn mỗi năm.
Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) cho biết một nửa trong số đó là nhựa dùng một lần. Nhựa góp phần giúp cuộc sống của con người dễ dàng hơn, song mỗi mảnh nhựa từng được tạo ra vẫn tồn tại cho đến ngày nay và sẽ tiếp tục tồn tại ít nhất 500 năm nữa. Kể cả khi phân hủy, nhiều hóa chất độc hại trong các hạt vi nhựa vẫn len lỏi vào nguồn thực phẩm và nước, lưu thông trong không khí. Hạt vi nhựa được tìm thấy ở bất cứ đâu, từ những nơi nguyên sơ nhất như dãy Himalaya hay Bắc Cực, cho đến trong nhau thai, trong tim, máu và cả não người.
Nhựa còn liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đặc biệt, các nghiên cứu gần đây cho thấy, trẻ sơ sinh là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước hạt vi nhựa và phụ gia nhựa. Việc tiếp xúc với hạt vi nhựa có thể tác động tới sự phát triển thần kinh, hệ thống miễn dịch và các chức năng quan trọng khác, thậm chí gây hại cho sức khỏe sinh sản của trẻ sau này. Tuy nhiên, con người không phải là những sinh vật duy nhất đối mặt với những nguy cơ từ ô nhiễm nhựa. Ước tính mỗi năm có hơn 1 triệu sinh vật biển chết do ăn hoặc vướng phải nhựa.
Theo bà Kathleen Rogers, Chủ tịch Mạng lưới Ngày Trái Đất: “Sản phẩm nhựa mà con người tiêu thụ đang chảy trong chính dòng máu của chúng ta, bám vào các cơ quan nội tạng và mang theo các kim loại nặng gây ra bệnh ung thư và nhiều bệnh khác. Sức khỏe của nhân loại cũng như tất cả các sinh vật sống khác đang ở trên bờ vực".
Hơn thế nữa, nhựa chắc chắn đang thúc đẩy biến đổi khí hậu. Hơn 90% nhựa được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch và 4% tổng lượng khí thải nhà kính được tạo ra liên quan đến việc sản xuất, chuyển đổi và quản lý chất thải nhựa. Theo các chuyên gia, lượng khí thải liên quan đến nhựa được dự đoán sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2060.
Trong khi đó, kết quả tái chế nhựa của nhân loại lại hết sức khiêm tốn. Vì nhiều lý do như cơ sở hạ tầng kém, thách thức kỹ thuật, thiếu động lực và nhu cầu thị trường thấp, thực tế chỉ có từ 5-9% nhựa trên toàn cầu được tái chế. Phần còn lại được xử lý trong các bãi chôn lấp hoặc lò đốt rác. Theo UNEP, ước tính khoảng 79% thải ra bãi rác/bãi chôn lấp hoặc thải ra môi trường, 12% đốt tại các lò rác.
Trước những thách thức này, chủ đề của Ngày Trái Đất lần thứ 54 kêu gọi chung tay hành động ngay lập tức để chấm dứt hiểm họa về nhựa và bảo vệ sức khỏe của mọi sinh vật trên hành tinh. Nhấn mạnh cam kết chung trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng nhựa, Ngày Trái Đất 2024 đề xuất giảm mạnh 60% sản lượng nhựa toàn cầu vào năm 2040, hướng tới mục tiêu cuối cùng là xây dựng một tương lai không có ô nhiễm nhựa, đồng thời ủng hộ việc nghiên cứu các giải pháp táo bạo, sáng tạo và đổi mới. Để đạt mục tiêu này, Ngày Trái Đất năm nay kêu gọi đưa cam kết loại bỏ dần nhựa dùng 1 lần vào năm 2030 vào Thỏa thuận Nhựa toàn cầu của Liên hợp quốc, văn kiện ràng buộc pháp lý để giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa trên phạm vị toàn cầu.
Chỉ 1 ngày sau Ngày Trái Đất 2024, các đại biểu từ trên 170 quốc gia trên thế giới sẽ tập trung tại thủ đô Ottawa của Canada, tham dự Phiên họp thứ tư của Ủy ban đàm phán liên chính phủ (INC-4) về ô nhiễm nhựa, nhằm thúc đẩy việc xây dựng thỏa thuận toàn cầu về chống ô nhiễm nhựa vào cuối năm 2024, dựa trên tiếp cận toàn diện nhằm giải quyết toàn bộ vòng đời của nhựa. Bà Jyoti Mathur-Filipp, Thư ký điều hành của INC khẳng định: “Cả con người và hành tinh đều đang phải chịu tổn thất nặng nề do ô nhiễm nhựa. Phiên đàm phán này có ý nghĩa then chốt, và là cơ hội để đạt được tiến bộ đáng kể cho một thỏa thuận mạnh mẽ cho phép các thế hệ tương lai sống trong một thế giới không có ô nhiễm nhựa.”
Trong khi các chính phủ xây dựng một thỏa thuận toàn cầu nhằm giải phóng con người và hành tinh khỏi "ô nhiễm trắng", hành động của cá nhân thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm sản phẩm nhựa cũng góp phần nuôi dưỡng, thay vì hủy hoại ngôi nhà chung của chúng ta. Chỉ khi cùng đoàn kết trong cuộc chiến chống ô nhiễm nhựa, chúng ta mới có thể mang đến hành tinh xanh mạnh khỏe cho các thế hệ mai sau.
-
Những ngày đầu tháng 12 năm 2025, Hà Nội không chỉ dẫn đầu thế giới về văn hiến ngàn năm, mà còn dẫn đầu về một thứ không ai muốn: Thành phố ô nhiễm không khí nhất hành tinh. Chỉ số AQI trung bình chạm 230, có nơi 295 - ngưỡng nguy hiểm màu nâu, vượt xa Delhi, Lahore, Dhaka. Bầu trời Thủ đô không còn là màu xanh thẳm của hồ Gươm mà chỉ còn một màn bụi mịn dày đặc, trắng xám, khiến người ta không phân biệt nổi đâu là sương mù, đâu là khói độc. Đây không còn là hiện tượng thời tiết mùa đông nữa. Đây là một cuộc khủng hoảng quyền con người nghiêm trọng và kéo dài. -
Hà Nội ô nhiễm không khí kéo dài: Bác sĩ cảnh báo nhóm dễ bị bụi mịn tấn công
Những ngày gần đây, nhiều điểm quan trắc tại Hà Nội ghi nhận chất lượng không khí ở mức xấu đến rất xấu, nồng độ bụi mịn PM2.5 liên tục vượt ngưỡng cho phép. Tình trạng ô nhiễm kéo dài gây lo ngại lớn về sức khỏe, đặc biệt với các nhóm nhạy cảm. -
Bộ Y tế khuyến cáo cách phòng chống ảnh hưởng ô nhiễm không khí
Để chủ động bảo vệ sức khỏe người dân trước những ảnh hưởng có hại của ô nhiễm không khí, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã xây dựng khuyến cáo phòng, chống ảnh hưởng của ô nhiễm không khí tới sức khỏe. -
Hà Nội cấp bách kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí
Hà Nội triển khai biện pháp cấp bách kiểm soát ô nhiễm không khí, sử dụng công nghệ hiện đại và giám sát chặt chẽ hoạt động gây ô nhiễm. -
Hà Nội dự kiến thí điểm cấm xe máy xăng tại 9 phường nội đô từ 1/7/2026
Theo dự thảo Nghị quyết, từ ngày 1/7/2026 áp dụng vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong vành đai 1 (gồm 9 phường Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ). -
UBND TP. Hà Nội trả lời cử tri về lộ trình không lưu hành xe máy sử dụng xăng, dầu trong phạm vi vành đai I
UBND TP. Hà Nội cho rằng, việc chuyển đổi phương tiện sang phương tiện xanh sẽ tác động sâu rộng, liên quan đến từng người dân và là vấn đề nhạy cảm. Tuy nhiên, việc chuyển đổi xanh là yêu cầu không thể trì hoãn để giảm ô nhiễm môi trường, cải thiện chất lượng sống. -
Đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ được kiểm soát khí thải theo lộ trình
Ngày 19/11, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. -
Bão Kalmaegi rất mạnh, Thủ tướng yêu cầu triển khai biện pháp ứng phó mức cao nhất
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 208/CĐ-TTg ngày 4/11/2025 yêu cầu các bộ ngành, địa phương chủ động phòng, tránh, ứng phó với bão Kalmaegi.
-
Chuyển đổi xanh là mệnh lệnh hành động hướng tới Net Zero
Sáng 28/10, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội thảo chuyên đề “Phát triển bền vững và Chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp”. -
Du lịch xanh bền vững: Câu chuyện từ Măng Đen Treehouse Village
Ở độ cao hơn 1.200m, Măng Đen từ lâu được ví như “Đà Lạt thứ hai” của Tây Nguyên nhờ khí hậu mát lạnh, rừng thông và cảnh quan nguyên sơ. Những năm gần đây, vùng đất này nổi lên với các mô hình nghỉ dưỡng hòa mình vào thiên nhiên, trong đó nổi bật là Măng Đen Treehouse Village với kiến trúc mộc mạc giữa đại ngàn hoang sơ. Cùng lắng nghe chia sẻ từ ông Trần Hào Hiệp - người sáng lập Măng Đen Treehouse Village để hiểu thêm về mô hình du lịch xanh độc đáo này. -
Việt Nam cần đổi mới sáng tạo và startup để đạt mục tiêu Net Zero 2050
Nhằm thúc đẩy các hoạt động phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng, Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức “Diễn đàn Đổi mới sáng tạo năng lượng năm 2025” ngày 18/9 tại TP.HCM. -
Giải pháp chuyển đổi xe xăng: Bài học từ các quốc gia trên thế giới
Trước áp lực ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng và yêu cầu cấp bách của quá trình chuyển đổi năng lượng, nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng hàng loạt biện pháp mạnh mẽ để hạn chế phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Từ Anh, Pháp, Na Uy, Trung Quốc, mỗi quốc gia chọn một hướng đi khác nhau, nhưng đều chung mục tiêu: xây dựng hệ thống giao thông xanh, bền vững. -
Dự kiến ban hành quy chuẩn khí thải xe máy trong tháng 7/2025
Ông Hoàng Văn Thức, Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, hiện nay quy chuẩn khí thải đối với ô tô đã được ban hành. Đối với xe máy dự kiến ban hành quy chuẩn khí thải trong tháng 7 này. -
Khám phá 10 cung đường đẹp nhất thế giới
Ngắm nhìn những cung đường là một trải nghiệm không thể thiếu trong bất cứ chuyến đi nào. Có rất nhiều con đường trên thế giới và một trong số đó có cảnh quan hai bên đường đẹp đến kinh ngạc. Dưới đây là Top 10 cung đường đẹp nhất thế giới được ví như tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp đáng để trải nghiệm. -
Tín chỉ carbon - mắt xích then chốt thúc đẩy đổi mới công nghệ, tạo dòng tài chính xanh
Tín chỉ carbon không chỉ là công cụ điều tiết môi trường, mà còn là mắt xích then chốt thúc đẩy đổi mới công nghệ, tạo dòng tài chính xanh và tăng khả năng cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh các rào cản thuế carbon xuyên biên giới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) đang dần định hình. -
EVN khuyến cáo khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả khi thời tiết nắng nóng gay gắt
EVN khuyến nghị khách hàng cần sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả, nhất là trong các khung giờ cao điểm trưa (13h00-15h00) và tối (21h00-23h00); sử dụng điều hòa hợp lý, cài đặt ở mức nhiệt từ 27°C trở lên, kết hợp với quạt để tăng hiệu quả làm mát. -
Net Zero và mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam
Biến đổi khí hậu đang diễn ra ở quy mô toàn cầu, khu vực và ở Việt Nam do các hoạt động của con người làm gia tăng khí nhà kính (Greenhouse Gas – GHG) trong khí quyển. Ở một góc độ nào đó, biến đổi khí hậu có thể đem lại một số cơ hội, tuy nhiên tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với con người, kinh tế - xã hội và môi trường là rõ ràng. -
Bình Định: Hướng đến phát triển cảng biển không rác thải nhựa
Bình Định không chỉ nổi tiếng với những bãi biển hoang sơ mà còn là địa phương có nhiều cảng cá quan trọng phục vụ đánh bắt và vận chuyển hải sản. Tuy nhiên, vấn đề ô nhiễm rác thải nhựa tại các cảng biển vẫn luôn là thách thức lớn. Hiện nay, tỉnh đang đẩy mạnh các giải pháp nhằm hướng đến cảng biển sạch, không rác thải nhựa, với sự tham gia tích cực của ngư dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.
