Nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý rác thải trên toàn tỉnh
Theo đề án, Thanh Hóa đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt từ 95% trở lên; trong đó khu vực đô thị đạt từ 97% trở lên, khu vực nông thôn đạt từ 93% trở lên. Đồng thời, không để xảy ra tình trạng ùn ứ rác thải trong khu dân cư, đặc biệt tại các đô thị, khu vực tập trung dân cư đông đúc.
Việc ban hành đề án xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh ngày càng gia tăng cùng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, toàn tỉnh phát sinh khoảng 920 nghìn tấn rác thải sinh hoạt, tương đương hơn 2.500 tấn/ngày. Trong khi đó, nhiều bãi chôn lấp đã quá tải, một số nhà máy xử lý trọng điểm chưa đi vào hoạt động, dẫn đến nguy cơ ùn ứ rác thải và phát sinh ô nhiễm môi trường.
Thực tế cho thấy, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ thu gom toàn tỉnh tăng từ 88,99% năm 2021 lên 93,68% năm 2025. Tuy nhiên, khoảng cách giữa khu vực đô thị và miền núi vẫn còn khá lớn; nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn về hạ tầng, phương tiện và kinh phí thực hiện.
Một trong những mục tiêu quan trọng của đề án là hoàn thiện mạng lưới thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn toàn tỉnh.
Theo đó, 100% xã, phường sẽ được bố trí các điểm tập kết rác thải bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về môi trường; đồng thời xây dựng các điểm trung chuyển phù hợp, bảo đảm khoảng cách từ điểm tập kết đến điểm trung chuyển hoặc nhà máy xử lý không quá 50 km. Đề án cũng khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải, đặc biệt tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ từng bước đầu tư đồng bộ trang thiết bị, phương tiện thu gom, vận chuyển hiện đại nhằm phục vụ hiệu quả việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế tình trạng rò rỉ, rơi vãi chất thải trong quá trình vận chuyển và giảm thiểu ô nhiễm môi trường thứ cấp.
Đề án cũng xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn và cộng đồng dân cư trong việc thực hiện các nhiệm vụ về bảo vệ môi trường. Công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng về giảm thiểu, phân loại, tái chế và xử lý rác thải sẽ được đẩy mạnh nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành động của người dân và doanh nghiệp.
Tạo bước chuyển mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường
Đề án giai đoạn 2026 - 2030 xác định rõ định hướng giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt xuống dưới 10%, chỉ áp dụng đối với một số khu vực miền núi đặc biệt khó khăn; đồng thời từng bước chấm dứt hoạt động của các lò đốt rác quy mô nhỏ không còn phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường.
Tỉnh Thanh Hóa cũng đặt mục tiêu đóng cửa toàn bộ các bãi chôn lấp đã quá tải, không đáp ứng yêu cầu về môi trường khi các nhà máy xử lý tập trung đi vào hoạt động chính thức; đồng thời triển khai các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường tại các khu vực bị ô nhiễm.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều bãi chôn lấp rác thải đã quá tải hoặc gần quá tải, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân. Vì vậy, việc chuyển đổi từ mô hình xử lý chủ yếu bằng chôn lấp sang các công nghệ hiện đại như tái chế, sản xuất mùn vi sinh và đốt phát điện được xem là giải pháp căn cơ, lâu dài để giải quyết bài toán rác thải.
Với những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ được đề ra, Đề án thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt giai đoạn 2026 - 2030 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường của tỉnh Thanh Hóa, góp phần xây dựng các đô thị, khu dân cư xanh - sạch - đẹp, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân và hướng tới phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
