Ngày 12/10, ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội cho biết, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội vừa ký phê duyệt Đề án quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đáng chú ý, trong đề án đề xuất tiêu chí xác định danh mục các loại cây xanh đặc trưng, đại diện áp dụng cho từng tuyến phố, khu vực; bảo đảm nguyên tắc hạn chế tối đa sự đa dạng chủng loại cây trên một tuyến phố nhằm tăng tính đồng bộ, thẩm mỹ và thuận lợi trong công tác quản lý, duy tu.
Trong đó, việc lựa chọn cây xanh cần phù hợp với tính chất từng khu vực đô thị như: Khu vực nội đô lịch sử, khu di sản ưu tiên cây có giá trị truyền thống gắn với ký ức đô thị, kích thước tán phù hợp không gian hẹp. Khu trung tâm hành chính - chính trị, quảng trường lựa chọn cây trang trọng, tạo trật tự, nhịp điệu cảnh quan rõ ràng. Khu đô thị mới, trục giao thông lớn ưu tiên cây sinh trưởng nhanh, tán rộng, khả năng che phủ và cải thiện vi khí hậu tốt. Khu công nghiệp, cửa ngõ đô thị ưu tiên cây có khả năng lọc bụi, giảm tiếng ồn và chịu điều kiện môi trường khắc nghiệt. Mỗi tuyến phố, khu vực cần xác định 1-2 loài cây chủ đạo làm yếu tố nhận diện cảnh quan.
Ngoài ra, để khắc phục tình trạng trồng xen kẽ nhiều loài cây khác nhau gây rối loạn cảnh quan và khó khăn trong quản lý, Đề án cũng đề xuất các tiêu chí như: mỗi tuyến phố, đường xác định 1 loài cây chủ đạo, một bản sắc cảnh quan (trong trường hợp đặc thù có thể tối đa 2 loài), thống nhất về chủng loại, chiều cao, tán cây và nhịp trồng. Cây chủ đạo đóng vai trò nhận diện cảnh quan của tuyến phố, tạo hình ảnh liên tục, rõ ràng và dễ ghi nhớ.
Mỗi tuyến phố một loài cây đặc trưng để nhận diện cảnh quan
Đề án chia các tuyến phố chính ở khu vực trung tâm Hà Nội thành 6 nhóm cảnh quan, gồm phố ký ức, tuyến hồ xanh di sản, tuyến chính trị - nghi lễ, tuyến văn hóa - cư trú nội đô, tuyến thương mại - dịch vụ và các trục giao thông lớn, cửa ngõ thành phố.
Với nhóm phố ký ức ở khu vực Ba Đình - Hoàn Kiếm: thành phố ưu tiên duy trì những hàng cây lâu năm như sấu, nhội, thàn mát, quếch và sao đen.
Phố Phan Đình Phùng tiếp tục giữ hàng sấu ở đoạn từ Mai Xuân Thưởng đến Cửa Bắc và hàng nhội từ Cửa Bắc đến Hàng Đậu. Dưới gốc cây có thể bổ sung thảm cỏ nhung, lài tây, nguyệt quế để tăng diện tích xanh.
Phố Hoàng Diệu định hướng sử dụng cây quếch và thàn mát làm chủ đạo, kết hợp cây sang, chuông vàng cùng các loại hoa ở dải phân cách. Phố Điện Biên Phủ lựa chọn cây sang, sao đen, bổ sung hoa thời vụ và cây bụi thấp nhằm tạo cảnh quan trang trọng quanh khu di tích.
Với nhóm tuyến hồ xanh di sản: các tuyến Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng quanh Hồ Gươm được định hướng sử dụng lộc vừng, sấu, bằng lăng, những loài cây gắn với cảnh quan và ký ức của người Hà Nội. Cây bóng mát được kết hợp với cây leo, hoa theo mùa và cây cảnh thấp.
Đường Thanh Niên nằm giữa hồ Tây và hồ Trúc Bạch, tiếp tục sử dụng phượng và ban trắng làm cây chủ đạo. Dải phân cách có thể trồng thêm tường vi, mai hoa đăng và hoa trang trí, tạo cảnh quan nhiều tầng nhưng vẫn giữ được không gian thoáng đãng ven hồ.
Nhóm tuyến chính trị - nghi lễ : tập trung ở khu vực Ba Đình, ưu tiên các loài cây có hình dáng cân đối, tạo cảm giác trang nghiêm.
Đường Hùng Vương sử dụng dầu rái làm cây chủ đạo, kết hợp thảm cỏ nhung. Đường Hoàng Văn Thụ lựa chọn cây sang, bổ sung các loại cây bụi như lài tây, nguyệt quế, ngâu, bạch trinh. Đường Nguyễn Tri Phương tiếp tục trồng sấu trên vỉa hè, kết hợp cây sang và chuông vàng ở dải phân cách.
Nhóm tuyến văn hóa - cư trú nội đô: ưu tiên giữ những loài cây đã trở thành đặc trưng của từng con phố.
Phố Trần Hưng Đạo và Hai Bà Trưng duy trì cây sấu, nhội, kết hợp cây bụi và hoa thấp. Phố Nguyễn Du được định hướng sử dụng sao đen làm cây chủ đạo, thay vì chỉ gắn với hoa sữa như trước. Phố Quán Sứ lựa chọn sấu và bằng lăng, kết hợp cây bụi thấp quanh gốc.
Nhóm tuyến thương mại - dịch vụ: gồm các phố Bà Triệu, Phố Huế, Cầu Giấy và Xuân Thủy. Trong đó, Bà Triệu và Phố Huế được định hướng sử dụng sấu, lộc vừng và lát hoa. Các bồn cây có thể trồng thêm chuỗi ngọc, bạch trinh để tạo cảnh quan xanh ở tầng thấp.
Trên trục Cầu Giấy - Xuân Thủy, nơi có tuyến đường sắt đô thị trên cao, thành phố định hướng trồng bàng lá nhỏ và bằng lăng. Dải phân cách kết hợp cau bụi, huỳnh liên và hoa thời vụ nhằm giảm cảm giác khô cứng của các công trình bê tông.
Nhóm trục giao thông lớn và cửa ngõ: thành phố ưu tiên những loài cây có khả năng che bóng, chịu được điều kiện môi trường và tạo cảnh quan trên các tuyến đường dài.
Đường Võ Chí Công và Võ Nguyên Giáp được định hướng trồng giáng hương, long não, dầu rái. Dải phân cách kết hợp kèn hồng, chuông vàng, chà là, ban trắng, tạo những dải cây có hoa trên tuyến kết nối sân bay Nội Bài với trung tâm thành phố.
Đại lộ Thăng Long sử dụng cây sang, lát hoa, xoài trên vỉa hè, kết hợp cọ dầu, phong linh, chà là ở dải phân cách.
Đường Nguyễn Trãi được định hướng thay thế cây hiện có bằng giáng hương nhằm tăng bóng mát và giá trị cảnh quan, đồng thời bổ sung cây bụi dưới chân tuyến đường sắt trên cao. Tuy nhiên, đề án chưa nêu cụ thể số lượng cây cần thay thế, phạm vi và thời gian thực hiện.
