Theo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, những năm gần đây, TP. Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm là những “điểm nóng” về tình trạng này. Huyện Bảo Lâm có 77 cá nhân, hộ gia đình hiến tổng cộng 153ha đất để làm đường giao thông (trong đó có 2 hộ hiến hơn 10ha đất); số thửa đất mới sau khi tách lên đến hàng chục ngàn. Còn ở TP. Bảo Lộc có hàng trăm trường hợp núp bóng hiến đất mở đường để phân lô, tách thửa đất nông nghiệp. Tổng diện tích đất đã hiến để làm đường giao thông lên đến hàng chục ha. Tại thôn 14, xã ĐamB’ri, khu đất 36ha thuộc quyền sử dụng của 4 cá nhân, hộ gia đình đồng loạt xin hiến đất làm đường, tách thửa. Khu đất này được công ty môi giới tự đặt tên, rao bán như dự án bất động sản.
Theo Sở Xây dựng, đối với những trường hợp xây dựng đường giao thông trên diện tích đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trước khi thực hiện các thủ tục hiến đất làm đường giao thông, chưa thực hiện tách thửa, chưa được ghi nhận đường giao thông sẽ có 2 hướng xử lý vi phạm.
Trước hết, nếu làm đường giao thông trên đất không đúng mục đích sử dụng đất, sẽ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Khi mở đường, đấu nối trái phép vào đường chính sẽ bị xử lý vi phạm đối với trường hợp mở đường nhánh đấu nối trái phép vào đường chính theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Các trường hợp sau đây sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng: Làm đường giao thông trên đất phù hợp với mục đích sử dụng đất (được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất) nhưng không có giấy phép xây dựng (trừ trường hợp được miễn giấy phép). Trường hợp làm đường giao thông trên đất phù hợp với mục đích sử dụng đất (được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất) thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng mà không phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp người dân tự đầu tư xây dựng đường giao thông trên phần diện tích đất để làm đường giao thông đã được nhà nước công nhận (sau khi thực hiện các thủ tục hiến đất để làm đường giao thông, trước hoặc sau khi thực hiện tách thửa, đã có quyết định thu hồi đất để làm đường giao thông, đã được ghi nhận đường giao thông trên sổ đỏ).
Đối với việc xây dựng nhà ở, công trình dạng nhà ở trên diện tích đất đã được giải quyết tách thửa nhưng không phù hợp với mục đích sử dụng đất (chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất) sẽ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Những trường hợp kinh doanh BĐS thuộc trường hợp phải thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã mà không thành lập theo quy định, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về kinh doanh bất động sản.
