Cụ thể, theo báo cáo, sản lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng không trong hai tháng đạt 168.000 tấn, giảm 28,2% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, hàng hóa quốc tế là 117.000 tấn, giảm 37,3% so với cùng kỳ. Riêng hàng hóa nội địa đã cải thiện khi đạt 51.000 tấn, tăng nhẹ.
Báo cáo cho thấy, việc vận chuyển hàng hóa do các hãng hàng không Việt đảm trách trong hai tháng đầu năm chỉ đạt 42.500 tấn, giảm 14,2% so với cùng kỳ năm 2022. Nguyên nhân dẫn tới sự sụt giảm trên, theo các doanh nghiệp là suy thoái kinh tế toàn cầu ngày càng lan rộng. Thị trường lớn là Trung Quốc đã mở cửa nhưng nguyên phụ liệu từ quốc gia này vẫn chưa tỏa đi nhiều nhà máy sản xuất trên thế giới. Do đó, các hợp đồng về vận chuyển hàng hoá quốc tế chưa được thực hiện nhiều.
Liên quan đến lượng hàng hoá sụt giảm, Phó tổng giám đốc Vietjet Air Đỗ Xuân Quang cho rằng, vận tải hàng hóa nội địa và quốc tế vẫn khó phục hồi khi chuỗi cung ứng trên thế giới đã bị đứt gãy. Tại Vietjet Air, nếu trước Covid-19, mỗi năm hãng vận chuyển gần 100.000 tấn hàng hóa, tới nay doanh nghiệp chỉ duy trì quanh mức 65.000 tấn, giảm 35%.
Còn tại Vietnam Airlines Group, Trưởng ban Truyền thông Đặng Anh Tuấn cũng cho rằng, vận tải hàng hóa vẫn khó tăng trưởng sau Covid-19. Hiện, số lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không 2 tháng đầu năm vẫn thấp hơn so với cùng kỳ các năm trước.
Còn theo lãnh đạo Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), hoạt động giao nhận bằng đường hàng không sẽ phục hồi trong năm nay nhưng chậm do thị trường hàng hóa toàn cầu đang bất ổn. Các hãng Air Cargo trên thế giới đang trong tín hiệu "chờ xem" để có quyết định cụ thể.
Các hãng hàng không trong nước vẫn dư tải. Hiện, tải cung ứng vận chuyển hàng hóa của các hãng ở mức 1,5-2 triệu tấn nhưng công suất vận chuyển chỉ gần 1 triệu tấn một năm. Với đường bay nhộn nhịp nhất Việt Nam là TPHCM – Hà Nội, tải cung ứng hàng hóa có thể lên tới hàng nghìn tấn một năm nhưng lượng hàng hóa vận chuyển chỉ chiếm một phần ba.
Trên thế giới, theo Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế (AfA), việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất gần đây báo hiệu lạm phát vẫn còn tồn tại trong nền kinh tế này, khả năng xảy ra suy thoái toàn cầu đang tiến gần. Hoạt động vận chuyển hàng hoá bằng đường hàng không vẫn còn khó khăn.
Ở Việt Nam, các doanh nghiệp hàng không kỳ vọng hoạt động vận chuyển hàng hóa có thể bừng sáng vào cuối quý III. Thống kê của Cục Hàng không Việt cho thấy, Việt Nam có gần 70 hãng hàng không quốc tế và 4 hãng hàng không Việt Nam khai thác hơn 130 đường bay quốc tế, kết hợp vận chuyển hành khách và hàng hóa. Trong số này có 29 hãng hàng không nước ngoài chuyên chở hàng hóa bằng tàu bay chuyên dụng, chiếm hơn 80% thị phần.
Thị trường hàng không Việt Nam còn nhiều tiềm năng trong khi các hãng bay Việt Nam chỉ vận chuyển khoảng 10% sản lượng hàng hóa và phụ thuộc phần lớn vào các công ty giao nhận nước ngoài. Như vậy, dư địa vẫn còn rất lớn để giành lấy thị phần, tuy nhiên sẽ cần lưu ý nhiều yếu tố.
Thứ nhất, các doanh nghiệp Việt cần tiếp tục vận chuyển hai chiều, đây là cơ hội để đầu tư mở rộng lĩnh vực này. Thứ hai, hàng không cạnh tranh trong môi trường quốc tế và đầu tư lớn. Vận chuyển hàng hóa của Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với nhiều hãng có tiềm lực và kinh nghiệm chuyên chở hàng chục năm, do đó, các hãng hàng không trong nước cần nâng cao năng lực. Thứ ba, việc đào tạo nguồn nhân lực là cần thiết và cần sớm được quan tâm đúng mức. Thứ tư, cơ quan quản lý và các địa phương cần sớm đưa ra định hướng, chiến lược, kế hoạch phát triển vận tải hàng hóa trong lĩnh vực hàng không.
Theo đó, quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 phải tập trung thực hiện nhanh, không chỉ giải quyết những ách tắc hiện nay mà còn phải thu hút thêm nguồn tài chính, nhà đầu tư để dành địa điểm gom tụ hàng lớn và sớm hình thành ga hàng hóa tại các sân bay.
