Nhiều ý kiến băn khoăn về an toàn và hình ảnh du lịch
Những năm gần đây, trên nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội, đặc biệt khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ, thường xuyên xuất hiện các xe UAZ (U-oát) và Jeep phục vụ khách du lịch. Phần lớn phương tiện đã được tháo bỏ mui bạt, chở nhiều hành khách trong hành trình tham quan thành phố. Hình ảnh du khách ngồi trên xe không thắt dây an toàn cũng khiến không ít người dân bày tỏ sự lo ngại về mức độ an toàn khi lưu thông.
Chị Phương Linh (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết thường xuyên bắt gặp các đoàn xe UAZ, Jeep chở khách nước ngoài di chuyển quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm.
"Những chiếc xe này có thiết kế khá cũ, kích thước lớn, khi lưu thông trên các tuyến phố đông phương tiện đôi lúc tạo cảm giác thiếu an toàn. Tôi cũng băn khoăn khi nhiều hành khách không thắt dây an toàn trong suốt hành trình", chị Linh chia sẻ.
Theo chị Phương Linh, Hà Nội sở hữu không gian văn hóa, lịch sử đặc trưng với nhiều tuyến phố nhỏ, cảnh quan mang nét thanh lịch riêng. Vì vậy, việc sử dụng các phương tiện có kiểu dáng mạnh mẽ, mang phong cách địa hình cần được xem xét dưới góc độ phù hợp với cảnh quan đô thị và định hướng xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện.
Cùng chung quan điểm, anh Quốc Huy (phường Vĩnh Tuy, Hà Nội) cho rằng, trong bối cảnh Thủ đô đang hướng tới phát triển giao thông xanh gắn với du lịch bền vững, cần ưu tiên các loại phương tiện có mức phát thải thấp, thân thiện với môi trường và bảo đảm an toàn cho hành khách.
Theo anh Huy, xe điện đang là mô hình phù hợp để phục vụ khách tham quan khu vực trung tâm. Hiện nay, Hà Nội đã khai thác dịch vụ xe điện đưa khách tham quan khu phố cổ, kết nối nhiều tuyến phố thương mại, phố nghề, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh quanh hồ Hoàn Kiếm. Tuy nhiên, quy mô khai thác còn hạn chế, chưa đáp ứng hết nhu cầu của du khách.
"Nếu có thêm nhiều doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ xe điện với chất lượng tốt, du khách sẽ có thêm lựa chọn, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh Hà Nội xanh, văn minh và hiện đại hơn", anh Huy đề xuất.
Thực tế, hoạt động sử dụng xe UAZ và Jeep cũ để vận chuyển khách du lịch đã diễn ra trong nhiều năm. Trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng từng phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm quy định về điều kiện kinh doanh vận tải, an toàn kỹ thuật phương tiện cũng như việc chấp hành các quy định về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Bên cạnh sức hút từ trải nghiệm mới lạ, loại hình du lịch này vẫn đặt ra yêu cầu cần được quản lý chặt chẽ nhằm hài hòa giữa phát triển sản phẩm du lịch, bảo đảm an toàn cho hành khách và phù hợp với định hướng phát triển giao thông, du lịch xanh của Thủ đô.
Siết quản lý để bảo đảm an toàn và phát triển du lịch bền vững
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Môi trường Giao thông, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hà Nội cho biết, lực lượng CSGT thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát việc chấp hành các quy định của pháp luật đối với xe du lịch, xe hợp đồng, trong đó có các phương tiện UAZ (U-oát) và Jeep phục vụ khách tham quan khu vực phố cổ và hồ Hoàn Kiếm. Những năm trước, Phòng CSGT cũng đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra hoạt động kinh doanh vận tải bằng loại hình phương tiện này nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm.
Theo đại diện Phòng CSGT, phần lớn xe UAZ và Jeep đang hoạt động hiện nay là phương tiện đời mới, đã được đăng ký kinh doanh vận tải theo quy định, thay vì các xe hoán cải như giai đoạn trước.
Ở góc độ pháp lý, Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Đắc Thực, Giám đốc Công ty Luật TNHH Minh Thư cho rằng, với hạ tầng giám sát giao thông ngày càng được hoàn thiện, đặc biệt là hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai trên nhiều tuyến phố trung tâm, việc quản lý hoạt động của các phương tiện chở khách du lịch sẽ thuận lợi hơn.
Theo Luật sư Nguyễn Đắc Thực, hệ thống camera AI có thể hỗ trợ lực lượng chức năng nhận diện, sàng lọc những phương tiện có dấu hiệu vi phạm thông qua các đặc điểm như thay đổi kết cấu phương tiện, tháo mái che hoặc các bộ phận không đúng thiết kế, chở quá số người quy định hay không bảo đảm các điều kiện an toàn đối với hành khách. Dữ liệu từ hệ thống giám sát cũng là căn cứ quan trọng phục vụ công tác kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm theo quy định.
Hà Nội đang thí điểm Đề án Vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7 đến hết 31/12/2026.
Luật sư Nguyễn Đắc Thực nhận định, các tour tham quan Hà Nội bằng xe Jeep và UAZ mang đến trải nghiệm mới lạ, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của Thủ đô. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của loại hình này chỉ thực sự bền vững khi phương tiện đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và tuân thủ quy định của pháp luật về giao thông đường bộ.
"Trải nghiệm du lịch độc đáo không nên đánh đổi bằng những rủi ro về an toàn giao thông hay làm ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến. Cùng với việc hoàn thiện cơ chế quản lý, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, ứng dụng công nghệ trong giám sát và xử lý vi phạm, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phương tiện hiện đại, thân thiện với môi trường. Đây cũng là hướng đi cần thiết để phát triển du lịch Hà Nội theo hướng xanh, an toàn và bền vững", Luật sư Nguyễn Đắc Thực nhấn mạnh.
Xe Jeep du lịch sẽ chịu tác động ra sao khi Hà Nội triển khai vùng phát thải thấp?
Theo lộ trình triển khai Vùng phát thải thấp (LEZ) của Hà Nội, từ năm 2026 đến năm 2030, phạm vi kiểm soát phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ từng bước được mở rộng tại khu vực Vành đai 1.
Đối với ô tô, các phương tiện không đáp ứng quy chuẩn khí thải theo quy định sẽ bị hạn chế hoặc không được lưu thông trong vùng phát thải thấp. Điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp khai thác tour du lịch bằng xe Jeep, UAZ sử dụng động cơ xăng hoặc diesel sẽ phải từng bước nâng cấp phương tiện, bảo đảm tiêu chuẩn khí thải hoặc chuyển đổi sang phương tiện thân thiện với môi trường nếu muốn tiếp tục hoạt động lâu dài.
Lộ trình này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí và thúc đẩy phát triển các sản phẩm du lịch theo hướng xanh, bền vững.
