Người nghệ nhân giữ tinh hoa gốm Việt
Với khát khao lan tỏa văn hóa gốm Chu Đậu (xã Thái Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương) đến với nhiều người, nghệ nhân Hạ Bá Định đã dành cả cuộc đời mình để gắn bó và thể hiện tài năng lên các sản phẩm gốm Chu Đậu. Tuy đã ngoài 80 tuổi song nghệ nhân Hạ Bá Định vẫn hàng ngày rong ruổi trên chiếc xe máy cũ, di chuyển từ TP. Hải Dương về huyện Nam Sách để vừa dạy, vừa vẽ và nói chuyện về tinh hoa gốm Chu Đậu.
Thăng trầm một dòng gốm cổ
“Trong như ngọc, mỏng như giấy, trắng như ngà và kêu như chuông” là những gì giới chuyên môn nói về dòng gốm Chu Đậu vang bóng làng gốm Việt thế kỷ XV-XVI. So với các dòng gốm khác, gốm Chu Đậu có “số phận” thăng trầm hơn. Dù đã từng có giai đoạn gần như thất truyền, gốm Chu Đậu đến nay đã hồi sinh và góp phần không nhỏ làm nên tinh hoa gốm truyền thống của dân tộc.
Lai lịch dòng gốm cổ Chu Đậu được phát hiện khá tình cờ. Năm 1980, nguyên Bí thư Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam Makato Anabuki, trong một lần công tác tại Thổ Nhĩ Kỹ đã vô tình nhìn thấy một chiếc bình gốm hoa lam cao khoảng 50cm - bảo vật quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ - tại Viện Bảo tàng Topkapi Saray (Istanbul). Đáng chú ý, trên bình có dòng chữ Hán “Thái Hòa bát niên Nam Sách châu, tương nhân Bùi thị Hý bút” (tạm dịch là “Năm Thái Hòa thứ tám (năm 1450) thợ gốm họ Bùi, người châu Nam Sách vẽ”). Nghi ngờ chiếc bình có xuất xứ từ Việt Nam, ông Makato Anabuki gửi thư nhờ đồng chí Ngô Duy Đông, Bí thư Tỉnh ủy Hải Hưng (cũ) xác minh nguồn gốc của chiếc bình gốm đó.
Cũng từ chiếc bình gốm hoa lam tại bảo tàng Thổ Nhĩ Kỳ, các nhà nghiên cứu đã tìm ra cụ tổ nghề của gốm Chu Đậu, cụ bà Bùi Thị Hý, một doanh nhân, một nghệ nhân kỳ tài đã có công tạo dựng dòng gốm Chu Đậu lừng danh. Rất nhiều thông tin về dòng gốm men cao cấp “trong như ngọc, mỏng như giấy, trắng như ngà và kêu như chuông” dần dần được chứng thực.
Tháng 4/1986, Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh Hải Hưng tiến hành khai quật diện tích 70.000 m2 tại thôn Chu Đậu, xã Thái Tân và xã Minh Tân, và đã phát hiện nhiều hiện vật gốm cổ, cùng hơn 100 đáy lò gốm dưới lòng đất. Qua đó xác thực làng Chu Đậu từng là nơi sản xuất gốm cao cấp từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 17. Theo các nhà khoa học, khi chiến tranh Trịnh - Mạc xảy ra, vùng Nam Sách, trong đó có làng gốm Chu Đậu đã bị tàn phá, các nghệ nhân làm gốm phải phiêu bạt đi nơi khác, làng gốm thất truyền từ đó.
Đặc biệt, một trong những điểm nổi bật của gốm Chu Đậu là các đường nét hoa văn phản ánh đời sống, tín ngưỡng, triết lý và tâm hồn người Việt, trong đó chủ yếu là hình ảnh hoa sen, hoa cúc, chim Lạc Việt. Hiện gốm Chu Đậu chủ yếu được sản xuất theo phương pháp thủ công truyền thống với 3 dòng sản phẩm chính là hàng phục chế theo các mẫu gốm cổ, hàng gia dụng và hàng xuất khẩu.
Trong đó, nổi tiếng và được ưa chuộng nhất là bình gốm hoa lam (còn gọi là bình củ tỏi) và bình tỳ bà. Ngoài ra, những sản phẩm khác như: bình cúp Ngũ Hành, ấm rượu Rồng, hũ Hổ Phù… cũng là những sản phẩm làm nên thương hiệu gốm Chu Đậu. Sản phẩm của làng gốm Chu Đậu được xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời được trưng bày tại 46 bảo tàng của 32 nước trong khu vực và trên thế giới.
Khát vọng vực dậy nghề gốm Chu Đậu
Sau hơn ba thế kỷ bị thất truyền, làng gốm Chu Đậu được hồi phục và trở thành một trong những đại diện tiêu biểu của gốm Việt Nam. Đặc biệt, nghệ nhân Ưu tú Hạ Bá Định là một trong những người lớn tuổi đã và đang có những đóng vai trò quan trọng trong việc tái sinh làng gốm Chu Đậu.
Với tài năng được phát hiện sớm cùng với sự dìu dắt của một số nghệ nhân, ông Hạ Bá Định nhanh chóng trưởng thành và trở thành “tay vẽ” số 1 của Nhà máy sứ Hải Dương. Ông không chỉ làm việc trong nhà máy, mà còn dạy nghề cho hầu hết thợ làm tại nhà máy và một số địa phương lân cận cùng làm nghề gốm. Tình yêu với gốm không chỉ là tình yêu công việc. Ngay tại nhà của nghệ nhân Hạ Bá Định, trên tầng 3 là một xưởng gốm nhỏ, tại đây có đất, có lò, có nhiều dụng cụ vẽ cho những bạn trẻ học nghề và thực hành. Với người nghệ nhân già, “tài sản” quý giá nhất của ông chính là các học sinh qua “lò gốm” rồi trưởng thành, các bạn trẻ đam mê quyết tâm giữ nghề và những tác phẩm giá trị thể hiện tính sáng tạo không ngừng.
Hơn 80 tuổi, nghệ nhân ưu tú Hạ Bá Định vẫn ngày ngày làm việc miệt mài như một cách "trả nợ" quãng thời gian gốm Chu Đậu bị chìm vào quên lãng. Biết rằng, vực dậy và phát triển nghề gốm Chu Đậu không phải chuyện dễ, nhưng nghệ nhân Định chưa bao giờ có ý nghĩ bỏ cuộc.
“Tuy vậy, việc vẽ được không phải là vấn đề nhưng dạy được cái hồn người ta cảm nhận thì mới khó. Có những đợt mở lớp không có học sinh, hay học sinh đến được vài buổi rồi bỏ, tôi rất buồn nhưng cũng có thể thông cảm được cho các cháu. Có thể lớn thêm vài tuổi nữa chúng mới hiểu được giá trị và yêu thích gốm. Khi đó quay lại học cũng không muộn, chỉ sợ lúc đó tôi không còn trên đời này nữa để truyền nghề”. – Nghệ nhân Hạ Bá Định chia sẻ.
Với những tâm huyết của mình cho nghề gốm, nghệ nhân Hạ Bá Định đã được Chủ tịch nước tặng Bằng khen năm 2016 vì đã có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ và phát triển gốm Chu Đậu. Suốt mấy chục năm đôi tay dành trọn cho gốm sứ, chưa bao giờ có ý định bỏ cuộc, nghệ nhân Hạ Bá Định vẫn một lòng nuôi nỗi tâm sự, làm sao để thế hệ sau giữ gìn và tiếp nối môn nghệ thuật truyền thống này.
-
Các khoản phí do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán thu đối với ví điện tử như VETC, Viettel Money là phí sử dụng phương tiện thanh toán theo quy định của pháp luật ngân hàng, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí sử dụng tài khoản giao thông. Việc công khai đầy đủ, rõ ràng về bản chất, mức thu và các chính sách liên quan sẽ giúp khách hàng hiểu đúng, chủ động lựa chọn và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai. -
Một số chính sách kinh tế xã hội nổi bật có hiệu lực từ tháng 10/2026
Tăng trợ cấp người có công, nâng chuẩn trợ giúp xã hội, Luật Phát triển Đô thị, thí điểm luật sư công, quản lý FDI và bảo hiểm nông nghiệp là những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 10/2026. -
Thủ tướng: Không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật
Trong quá trình chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các cơ quan khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, bảo đảm chính sách đúng, quy định rõ, đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện được ngay sau khi được thông qua, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quyền lực, không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật. -
Từ chiếc xe lăn đến những phương tiện giúp người khuyết tật chủ động đi lại
Gắn bó với xe lăn từ năm 6 tuổi, chị Lâm Thị Nga từng gặp nhiều khó khăn khi di chuyển và làm việc. Từ nhu cầu thực tế của bản thân, chị cùng cộng sự phát triển những chiếc xe ba bánh được điều chỉnh theo thể trạng người sử dụng, giúp người khuyết tật chủ động hơn trong đi lại và lao động. -
Những chuyến xe nối dài yêu thương trong mùa Trung thu
Từ những chuyến xe đến tận nhà các em nhỏ mồ côi sau Covid-19 đến các điểm trao quà trên cả nước, hành trình Trung thu của Tân Hiệp Phát mang theo sự sẻ chia và những món quà tuổi thơ. -
5 năm đồng hành cùng trẻ mồ côi: Nối dài trách nhiệm với cộng đồng
Năm năm sau đại dịch Covid-19, những trẻ em mất cha, mẹ ngày nào đang từng bước trưởng thành, duy trì việc học và bắt đầu hướng đến những ước mơ riêng. Thông qua chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời”, Tân Hiệp Phát cam kết bảo trợ 50 em đến năm 18 tuổi, góp phần duy trì sự hỗ trợ lâu dài để các em có thêm điều kiện học tập và vững bước trên hành trình phía trước. -
Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay tình trạng thiếu sách giáo khoa, bất cập suất ăn học đường
Cùng với yêu cầu xử lý triệt để, dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trong thời gian sớm nhất, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh trách nhiệm của các địa phương trong bảo đảm cung ứng suất ăn học đường. -
Trao yêu thương, vun đắp tương lai cho những em nhỏ có cha hy sinh khi làm nhiệm vụ
Chiều 12-9, tại Hà nội, Ban chuyên đề An ninh Thủ đô cùng Tập đoàn Tân Hiệp Phát tổ chức gặp mặt, trao hỗ trợ định kỳ và tặng quà Trung thu cho các em nhỏ là “con đỡ đầu” trong chương trình “Cùng em vững bước tương lai”. Những món quà gửi trao trong dịp năm học mới không chỉ mang đến niềm vui, mà còn là lời động viên để các em thêm tự tin trên hành trình học tập và trưởng thành.
-
Sau vài giây xé nhãn chai nước, nữ công nhân bất ngờ nhận 50 triệu đồng
Một thói quen nhỏ sau khi giải khát giữa ca làm đã mang đến niềm vui lớn cho chị Trịnh Thị Ngọc. Nữ công nhân Thanh Hóa dùng khoản thưởng 50 triệu đồng để trả bớt khoản nợ xây nhà của gia đình. -
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. -
Sau mỗi lần giải khát, người ở xóm nhỏ miền Tây giữ lại chiếc nhãn để thử vận may
Từ câu chuyện một cô chủ quán nhỏ ở An Giang từng trúng 50 triệu đồng, việc giữ lại nhãn chai sau khi uống đang trở thành thói quen thú vị của nhiều người dân trong xóm. Chỉ vài thao tác đơn giản trên điện thoại, người tham gia có thể biết kết quả gần như ngay lập tức. -
Thủ tướng yêu cầu tăng cường công tác bảo đảm an ninh, trật tự dịp Lễ Quốc khánh 2/9
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Công điện số 59/CĐ-TTg ngày 22/8/2026 gửi Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về tăng cường công tác bảo đảm an ninh, trật tự dịp Lễ Quốc khánh 2/9. -
Từ 28/9, khai tử việc yêu cầu nộp giấy tờ bản cứng khi đã tích hợp trên VNeID
Từ ngày 28/9/2026, Nghị định 320/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi mang tính đột phá trong việc định danh và xác thực điện tử. Không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ giấy tờ, VNeID sẽ trở thành "siêu ứng dụng" bắt buộc liên kết với nhiều lĩnh vực đời sống và là kênh chính thức để người dân nhận lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội. -
Giữa công trường lọc dầu, kỹ sư bất ngờ trúng 100 triệu đồng sau một lần xé nhãn Number 1
Những ngày làm việc giữa công trường đầy nắng gió ở Quảng Ngãi vốn đã quen thuộc với anh Đỗ Cao Thức. Nhưng một lần xé nhãn chai Nước tăng lực Number 1 trong giờ nghỉ đã mang đến bất ngờ lớn khi anh nhận giải Đặc biệt 100 triệu đồng từ chương trình “Xé ngay trúng liền”. -
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Xử lý dứt điểm vướng mắc Thuế và Hải quan trước ngày 31/8
Nhấn mạnh tinh thần "lắng nghe, đồng hành và tháo gỡ thực chất", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành phải xử lý đến cùng các vướng mắc về thuế và hải quan, tuyệt đối không để quy trình thực thi làm khó, đẩy doanh nghiệp vào vòng luẩn quẩn. -
Quản lý chặt chẽ nhưng không tạo rào cản đối với tàu bay không người lái
Sáng 4/8, phát biểu tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ lưỡng các quy định tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; trong đó nhấn mạnh việc xác định cấp tỉnh là hạt nhân, cấp xã là nền tảng trong khu vực phòng thủ, đồng thời bảo đảm quản lý chặt chẽ nhưng không tạo rào cản đối với tàu bay không người lái (UAV). -
Cán bộ, công chức được nghỉ 5 ngày liên tục dịp Quốc khánh 2/9 năm 2026
Dịp lễ Quốc khánh 2/9 năm 2026, cán bộ, công chức và viên chức sẽ được nghỉ tổng cộng 5 ngày liên tiếp nhờ phương án hoán đổi ngày làm việc. -
Gắn kết để phát triển – Chuỗi hoạt động ý nghĩa tại Trà Cổ chào mừng 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam
Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2026), Tạp chí Môi trường Giao thông đã tổ chức chuỗi hoạt động ý nghĩa tại Trà Cổ (Quảng Ninh) với nhiều nội dung thiết thực như giao lưu, du lịch, thi đấu Pickleball và đêm Gala kỷ niệm. Không chỉ tạo nên bầu không khí sôi nổi, các hoạt động còn góp phần thắt chặt tinh thần đoàn kết, xây dựng môi trường làm việc tích cực, tiếp thêm động lực để đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên tiếp tục cống hiến vì sự phát triển của Tạp chí.
