Năng lượng tái tạo - 'chìa khóa' phát triển xanh cho đồng bằng sông Cửu Long
Trong vòng một thập niên trở lại đây, đồng bằng sông Cửu Long đã chứng kiến ba đợt hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng vào các năm 2015 - 2016, 2019 - 2020 và 2023 - 2024, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp - vốn được xem là trụ đỡ kinh tế của vùng.
Đặc biệt, đợt hạn mặn 2015 - 2016 gây thiệt hại lớn cho ngành nông nghiệp và thủy sản, với ước tính thiệt hại lên đến 300 triệu USD. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng năng lượng tái tạo không chỉ là một lựa chọn bền vững mà còn là giải pháp thiết yếu để đối phó với những thách thức môi trường; đồng thời góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng.
Nguồn năng lượng giá rẻ nhất thị trường
Tại cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì ngày 10/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho rằng, điện mặt trời mái nhà có thể được liên kết và bán phần điện dư lên lưới quốc gia.
Giá bán điện sẽ tùy vào thời điểm, người dân và doanh nghiệp có thể được trả tiền cho lượng địa dư thừa lên lưới. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cũng đề nghị hỗ trợ lãi suất khi đầu tư thiết bị lưu trữ điện và được phép đặt điện mặt trời mái nhà không theo Quy hoạch điện VIII.
Theo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, điện mặt trời mái nhà, điện gió ngoài khơi, điện sinh khối, điện rác... được ưu tiên phát triển trong điều kiện đáp ứng công nghệ, an toàn hệ thống, giá cả phù hợp. Phát triển điện mặt trời mái nhà là phương án sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, có vai trò quan trọng trong việc góp phần đảm bảo an ninh năng lượng
Trong Báo cáo Kinh tế thường niên đồng bằng sông Cửu Long do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh đồng bằng sông Cửu Long công bố vào năm 2022, các chuyên gia nhận định khu vực đồng bằng sông Cửu Long có tiềm năng năng lượng tái tạo lớn, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời, và điện sinh khối. Theo quy hoạch phát triển năng lượng tái tạo toàn quốc đến 2035, xét về tiềm năng kỹ thuật, khu vực đồng bằng sông Cửu Long có trên 68.600 MW tiềm năng điện gió trên đất liền, trên 31.500 MW tiềm năng điện mặt trời.
Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Giám đốc Trung tâm Năng lượng tái tạo, Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), quy hoạch phát triển năng lượng mặt trời ở Việt Nam đã chứng kiến một bước tiến lớn. Dự kiến đến năm 2030, công suất điện mặt trời sẽ đạt 20.591 MW và tăng lên đến 189.000 MW vào năm 2050. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những thách thức đang đối mặt do sự phát triển "quá nóng" của các dự án điện mặt trời, đặc biệt là vấn đề hệ thống lưới điện và phụ tải không đáp ứng được nhu cầu, gây nghẽn mạch truyền tải.
Trong khi đó, chính sách giá mua điện hỗ trợ (FIT) cao đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời, nhưng việc chưa được bổ sung vào quy hoạch khiến các nhà đầu tư mới gặp khó khăn. Để đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng, Chính phủ Việt Nam đã khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, với mục tiêu đến năm 2050, nguồn điện này sẽ đạt 39.500 MW.
Ông Nguyễn Hoàng Dũng, Trưởng phòng Năng lượng tái tạo, Công ty Tư vấn Điện 3 (PECC3), nhấn mạnh tầm quan trọng của Quy hoạch Điện VIII trong việc tăng cường đầu tư vào nguồn phát năng lượng tái tạo, phù hợp với cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại COP 26 về việc đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, ông Dũng cũng lưu ý rằng, để đạt được mục tiêu này, Bộ Công Thương cần sớm hoàn chỉnh dự thảo kế hoạch và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Hiện tại, hệ thống điện Việt Nam có tổng công suất lắp đặt 80.704 MW, đứng thứ hai tại khu vực ASEAN và thứ 23 trên thế giới; trong đó, điện mặt trời chiếm khoảng 20,5%. TS. Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh rằng “điện mặt trời là nguồn năng lượng có giá rẻ nhất” trong các loại nguồn phát điện và cần được ưu tiên phát triển. Nhờ các chính sách khuyến khích, công suất điện mặt trời của Việt Nam đã tăng vọt từ 84 MW vào cuối năm 2018 lên 16.500 MW vào cuối năm 2021.
Tuy nhiên, các thách thức như chi phí đầu tư cao, thiếu cơ sở hạ tầng thích hợp, và sự bất ổn định của nguồn năng lượng do điều kiện thời tiết khí hậu, vẫn là những vấn đề cần giải quyết khi phát triển điện mặt trời. TS. Nguyễn Anh Tuấn đề xuất, cần có chính sách hỗ trợ ban đầu, bao gồm hỗ trợ giá và tạo điều kiện cho nhà đầu tư tiếp cận tín dụng lãi suất thấp để khuyến khích phát triển nguồn năng lượng này.
Tiềm năng trở thành trung tâm năng lượng quốc gia
Với kinh nghiệm từ các chính sách phát triển năng lượng tái tạo trong những năm qua, các chuyên gia của VCCI chi nhánh đồng bằng sông Cửu Long cho rằng, thời gian tới, đồng bằng sông Cửu Long có thể tận dụng cơ hội để thực hiện chuyển dịch sang các nguồn năng lượng mới vừa để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, giảm phát thải, đa dạng hóa cơ cấu nguồn và giảm phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu nhập khẩu.
Thực tế, các tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long đã đề xuất nhiều dự án đưa vào Quy hoạch điện VIII với tham vọng sẽ biến khu vực này trở thành trung tâm năng lượng của cả nước. Như Kiên Giang là địa phương chưa có dự án năng lượng tái tạo, hiện đã có chủ trương cho nghiên cứu đầu tư 15 dự án điện mặt trời, tổng công suất 2.427 MWp; trong đó, đã đề xuất 12 dự án đến Bộ Công Thương, tổng công suất 1.715MWp.
Đây đều là các dự án nhà máy điện năng lượng mặt trời kết hợp trên các khu nuôi tôm công nghiệp (4 khu nuôi tôm hiện hữu và 3 khu nuôi tôm dự kiến đầu tư theo quy hoạch nuôi tôm công nghiệp), trên các hồ nước, không sử dụng đất riêng cho công trình nhà máy điện, chi phí sử dụng đất cho dự án năng lượng rất ít, chủ yếu là giải phóng mặt bằng các tuyến đường dây đấu nối. Do đó, tỉnh Kiên Giang đề nghị xem xét ưu tiên đưa vào danh mục các dự án nêu trên khi tính toán lựa chọn khả năng phát triển nguồn điện năng lượng mặt trời khu vực Nam Bộ nhằm góp phần cân đối cung cầu hệ thống điện, nhất là trong mùa nắng nóng.
Theo ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Kiên Giang, sử dụng năng lượng mặt trời sẽ giảm ô nhiễm môi trường, từ đó giúp giảm các rủi ro cho người dân trong quá trình chăn nuôi, trồng trọt. Khi môi trường tốt hơn, dịch bệnh sẽ ít xuất hiện, sản xuất ổn định hơn, từ đó đời sống người dân được đảm bảo, xã hội sẽ tốt đẹp hơn. Đây là những lợi ích mà nếu như tiếp tục sử dụng các nguồn năng lượng hóa thạch sẽ không bao giờ có được
Tại Hậu Giang, ông Nguyễn Quốc Toàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, theo Quy hoạch điện lực quốc gia giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn 2050 (Quy hoạch điện VIII), tiềm năng phát triển nguồn điện của tỉnh bao gồm điện mặt trời mặt đất với công suất 5.129 MW; điện gió trên bờ 4.670 MW, điện sinh khối 96 MW. Sở Công Thương Hậu Giang đã đề xuất các dự án tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo trên địa bàn cũng như góp ý xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Báo cáo Kinh tế thường niên đồng bằng sông Cửu Long năm 2022, các kịch bản phát triển kinh tế - xã hội đều dự báo nhu cầu điện tăng nhanh đến năm 2050. Do vậy, xét về tầm nhìn dài hạn, các tỉnh trong Vùng cũng cần cập nhật, xây dựng dự báo, đánh giá tiềm năng đầu tư các dự án phát triển nguồn điện, có kế hoạch dài hạn xem xét đến tạo điều kiện thuận lợi phát triển chuỗi cung ứng và các ngành nghề phụ trợ của địa phương để gia tăng giá trị sản xuất.
Để hưởng lợi đầy đủ từ việc sử dụng nhiều hơn các nguồn năng lượng tái tạo, đồng bằng sông Cửu Long cần phải thu hút được đối tác quốc tế, doanh nghiệp sản xuất của địa phương và lực lượng lao động chuyên môn bản địa thay vì chỉ dừng lại ở các hoạt động có giá trị gia tăng thấp và sử dụng lao động trình độ thấp, chẳng hạn như lắp ráp thiết bị và xây dựng.
Về chiến lược dài hạn, với điều kiện địa lý, tự nhiên thuận lợi cùng các cơ chế chính sách hỗ trợ, các tỉnh đồng bàng sông Cửu Long đã ghi nhận sự phát triển nổi trội trong phát triển các dự án điện và truyền tải, đặc biệt là các dự án nguồn điện từ năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, vẫn đề phát triển ồ ạt các dự án trong thời gian qua cũng đặt ra bài toán cấp thiết trong việc thắt chặt quy trình phê duyệt và cấp phép dự án mới.
Với tiềm năng phong phú từ điện gió, mặt trời và sinh khối, đồng bằng sông Cửu Long có cơ hội lớn để trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của quốc gia, đảm bảo an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Đồng thời, các dự án phát triển năng lượng tái tạo cũng hứa hẹn sẽ tạo ra nhiều việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy tăng trưởng xanh cho khu vực, đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng trong tương lai.
-
Những ngày đầu tháng 12 năm 2025, Hà Nội không chỉ dẫn đầu thế giới về văn hiến ngàn năm, mà còn dẫn đầu về một thứ không ai muốn: Thành phố ô nhiễm không khí nhất hành tinh. Chỉ số AQI trung bình chạm 230, có nơi 295 - ngưỡng nguy hiểm màu nâu, vượt xa Delhi, Lahore, Dhaka. Bầu trời Thủ đô không còn là màu xanh thẳm của hồ Gươm mà chỉ còn một màn bụi mịn dày đặc, trắng xám, khiến người ta không phân biệt nổi đâu là sương mù, đâu là khói độc. Đây không còn là hiện tượng thời tiết mùa đông nữa. Đây là một cuộc khủng hoảng quyền con người nghiêm trọng và kéo dài. -
Hà Nội ô nhiễm không khí kéo dài: Bác sĩ cảnh báo nhóm dễ bị bụi mịn tấn công
Những ngày gần đây, nhiều điểm quan trắc tại Hà Nội ghi nhận chất lượng không khí ở mức xấu đến rất xấu, nồng độ bụi mịn PM2.5 liên tục vượt ngưỡng cho phép. Tình trạng ô nhiễm kéo dài gây lo ngại lớn về sức khỏe, đặc biệt với các nhóm nhạy cảm. -
Bộ Y tế khuyến cáo cách phòng chống ảnh hưởng ô nhiễm không khí
Để chủ động bảo vệ sức khỏe người dân trước những ảnh hưởng có hại của ô nhiễm không khí, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã xây dựng khuyến cáo phòng, chống ảnh hưởng của ô nhiễm không khí tới sức khỏe. -
Hà Nội cấp bách kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí
Hà Nội triển khai biện pháp cấp bách kiểm soát ô nhiễm không khí, sử dụng công nghệ hiện đại và giám sát chặt chẽ hoạt động gây ô nhiễm. -
Hà Nội dự kiến thí điểm cấm xe máy xăng tại 9 phường nội đô từ 1/7/2026
Theo dự thảo Nghị quyết, từ ngày 1/7/2026 áp dụng vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong vành đai 1 (gồm 9 phường Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ). -
UBND TP. Hà Nội trả lời cử tri về lộ trình không lưu hành xe máy sử dụng xăng, dầu trong phạm vi vành đai I
UBND TP. Hà Nội cho rằng, việc chuyển đổi phương tiện sang phương tiện xanh sẽ tác động sâu rộng, liên quan đến từng người dân và là vấn đề nhạy cảm. Tuy nhiên, việc chuyển đổi xanh là yêu cầu không thể trì hoãn để giảm ô nhiễm môi trường, cải thiện chất lượng sống. -
Đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ được kiểm soát khí thải theo lộ trình
Ngày 19/11, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. -
Bão Kalmaegi rất mạnh, Thủ tướng yêu cầu triển khai biện pháp ứng phó mức cao nhất
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 208/CĐ-TTg ngày 4/11/2025 yêu cầu các bộ ngành, địa phương chủ động phòng, tránh, ứng phó với bão Kalmaegi.
-
Chuyển đổi xanh là mệnh lệnh hành động hướng tới Net Zero
Sáng 28/10, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội thảo chuyên đề “Phát triển bền vững và Chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp”. -
Du lịch xanh bền vững: Câu chuyện từ Măng Đen Treehouse Village
Ở độ cao hơn 1.200m, Măng Đen từ lâu được ví như “Đà Lạt thứ hai” của Tây Nguyên nhờ khí hậu mát lạnh, rừng thông và cảnh quan nguyên sơ. Những năm gần đây, vùng đất này nổi lên với các mô hình nghỉ dưỡng hòa mình vào thiên nhiên, trong đó nổi bật là Măng Đen Treehouse Village với kiến trúc mộc mạc giữa đại ngàn hoang sơ. Cùng lắng nghe chia sẻ từ ông Trần Hào Hiệp - người sáng lập Măng Đen Treehouse Village để hiểu thêm về mô hình du lịch xanh độc đáo này. -
Việt Nam cần đổi mới sáng tạo và startup để đạt mục tiêu Net Zero 2050
Nhằm thúc đẩy các hoạt động phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng, Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức “Diễn đàn Đổi mới sáng tạo năng lượng năm 2025” ngày 18/9 tại TP.HCM. -
Giải pháp chuyển đổi xe xăng: Bài học từ các quốc gia trên thế giới
Trước áp lực ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng và yêu cầu cấp bách của quá trình chuyển đổi năng lượng, nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng hàng loạt biện pháp mạnh mẽ để hạn chế phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Từ Anh, Pháp, Na Uy, Trung Quốc, mỗi quốc gia chọn một hướng đi khác nhau, nhưng đều chung mục tiêu: xây dựng hệ thống giao thông xanh, bền vững. -
Dự kiến ban hành quy chuẩn khí thải xe máy trong tháng 7/2025
Ông Hoàng Văn Thức, Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, hiện nay quy chuẩn khí thải đối với ô tô đã được ban hành. Đối với xe máy dự kiến ban hành quy chuẩn khí thải trong tháng 7 này. -
Khám phá 10 cung đường đẹp nhất thế giới
Ngắm nhìn những cung đường là một trải nghiệm không thể thiếu trong bất cứ chuyến đi nào. Có rất nhiều con đường trên thế giới và một trong số đó có cảnh quan hai bên đường đẹp đến kinh ngạc. Dưới đây là Top 10 cung đường đẹp nhất thế giới được ví như tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp đáng để trải nghiệm. -
Tín chỉ carbon - mắt xích then chốt thúc đẩy đổi mới công nghệ, tạo dòng tài chính xanh
Tín chỉ carbon không chỉ là công cụ điều tiết môi trường, mà còn là mắt xích then chốt thúc đẩy đổi mới công nghệ, tạo dòng tài chính xanh và tăng khả năng cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh các rào cản thuế carbon xuyên biên giới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) đang dần định hình. -
EVN khuyến cáo khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả khi thời tiết nắng nóng gay gắt
EVN khuyến nghị khách hàng cần sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả, nhất là trong các khung giờ cao điểm trưa (13h00-15h00) và tối (21h00-23h00); sử dụng điều hòa hợp lý, cài đặt ở mức nhiệt từ 27°C trở lên, kết hợp với quạt để tăng hiệu quả làm mát. -
Net Zero và mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam
Biến đổi khí hậu đang diễn ra ở quy mô toàn cầu, khu vực và ở Việt Nam do các hoạt động của con người làm gia tăng khí nhà kính (Greenhouse Gas – GHG) trong khí quyển. Ở một góc độ nào đó, biến đổi khí hậu có thể đem lại một số cơ hội, tuy nhiên tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với con người, kinh tế - xã hội và môi trường là rõ ràng. -
Bình Định: Hướng đến phát triển cảng biển không rác thải nhựa
Bình Định không chỉ nổi tiếng với những bãi biển hoang sơ mà còn là địa phương có nhiều cảng cá quan trọng phục vụ đánh bắt và vận chuyển hải sản. Tuy nhiên, vấn đề ô nhiễm rác thải nhựa tại các cảng biển vẫn luôn là thách thức lớn. Hiện nay, tỉnh đang đẩy mạnh các giải pháp nhằm hướng đến cảng biển sạch, không rác thải nhựa, với sự tham gia tích cực của ngư dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.
