Tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên khoáng sản ở huyện miền núi Hà Tĩnh

Theo ghi nhận ngày 22/02, tại điểm khai thác khoáng sản của Công ty cổ phần Khai thác khoáng sản Vịnh Thắng (tại thôn 4 xã Đức Bồng, huyện Vũ Quang) lượng xe lớn nhỏ  vận chuyển đất khai thác rất nhiều. Dù vậy, nơi đây không có trạm cân để theo dõi, kiểm soát khối lượng khai thác .

Hàng năm Sở TN&MT có thông báo cho các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản nộp báo cáo thống kê, kiểm kê trữ lượng khoáng sản đã khai thác trong năm theo quy định tại Thông tư số 17/2020/TT-BTNMT ngày 24/12/2020 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, đồng thời có văn bản gửi cục thuế tỉnh để cung cấp sản lượng kê khai nộp thuế của các đơn vị. Việc kiểm soát sản lượng khai thác, ngoài phối hợp với cơ quan thuế, Sở TN&MT còn kiểm tra sản lượng thông qua hồ sơ, sổ sách của doanh nghiệp, đối chiếu bản đồ hiện trạng mỏ so với thực tế tại mỏ, đồng thời phối hợp các chủ đầu tư kiểm tra, xác định nghiệm thu khối lượng thi công công trình. Qua đối chiếu giữa kết quả doanh nghiệp báo cáo cho Sở TN&MT và sản lượng kê khai nộp thuế, kết hợp kiểm tra thực tế.

Mỏ đất được UBND tỉnh cấp phép từ ngày 11/01/2022 và đi vào hoạt động lâu nay nhưng chưa lắp trạm cân. 

Theo quy định của Luật khoáng sản, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lắp đặt trạm cân tại các vị trí đưa khoáng sản nguyên ra khỏi khu vực khai thác. Tuy nhiên thực tế tại mỏ khoáng sản không chấp hành quy định này. Vì vậy việc thất thoát nguồn tài nguyên thiên nhiên là điều không thể tránh khỏi.

Hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn Hà Tĩnh luôn là một trong những vấn đề "khá nóng". Không khỏi bất ngờ khi cảnh xe cộ tấp nập đang vận chuyển khoáng sản từ mỏ khai thác đất ra ngoài. Bằng mắt thường cũng có thể thấy được những chiếc xe ben chở đất có dấu hiệu quá khổ, quá tải. Hơn nữa, những chiếc xe này sau khi đắp đầy đất xong,  lấy phiếu và xuất mỏ mà không hề qua một hệ thống trạm cân tải trọng nào.

Theo khoản 2, điều 42 Nghị định 158/2016 quy định chi tiết thi hành Luật khoáng sản, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản trừ hộ kinh doanh phải lắp đặt trạm cân tại các vị trí đưa khoáng sản nguyên ra khỏi khu vực khai thác; Lắp đặt Camera giám sát tại các kho chứa để lưu trử thông tin, số liệu liên quan.

Quy định là vậy tuy nhiên đến nay hàng loạt mỏ khai thác khoáng sản vẫn bất chấp pháp luật. Điều này sẻ gây thất thoát nguồn tài nguyên khoáng sản, không những thế những tuyến đường liên xã bị cày nát, do các xe tải trọng có dấu hiệu cơi nới và quá khổ quá tải tiềm ẩn nhiều rủi ro ATGT cho người dân khi tham gia giao thông trên các tuyến đường này.

Tuy nhiên mỏ đất của công ty cổ phần Vịnh Thắng nói riêng và còn 1 số  bến bãi mỏ khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Hệ thống camera giám sát và trạm cân  còn nhiều bất cập dẫn tới chưa kiểm soát được đầy đủ, công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước đối với hoạt động vận chuyển khoáng sản chưa đạt được mục tiêu đề ra. Những tồn tại, hạn chế trên rất cần các cấp, ngành chức năng nhanh chóng rà soát, khắc phục sớm để kiểm soát hiệu quả hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh.