Đồng yen liên tục mất giá trong thời gian gần đây đang gây ra những xáo trộn tại Nhật Bản.
Một mặt sự mất giá được xem là yếu tố có lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu, chế tạo và ngành du lịch, nhưng mặt khác tình trạng này kéo dài đang làm nảy sinh những tác động tiêu cực đến kinh tế và xã hội Nhật Bản.
Đồng yen của Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN
"Cú hích" cho xuất khẩu, du lịch và tăng trưởng GDP
Nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với dự kiến trong ba tháng tính đến cuối tháng Sáu do đồng tiền yếu của nước này đã thúc đẩy xuất khẩu.
Dữ liệu của chính phủ Nhật Bản công bố ngày 8/9 cho thấy thặng dư tài khoản vãng lai của Nhật Bản đã tăng hơn ba lần trong tháng Bảy so với một năm trước đó, lên mức 2.770 tỷ yen (19 tỷ USD).
Ngành sản xuất ô tô trên thế giới đang chứng kiến nhu cầu tăng vọt trên toàn cầu sau khoảng thời gian dịch COVID-19 kéo dài khiến lĩnh vực này bị trì trệ. Ngoài ra, tình trạng đồng yen suy yếu so với đồng USD cũng góp phần thúc đẩy số liệu kinh doanh của Toyota, trong bối cảnh lãi suất của Mỹ và Nhật Bản có sự chênh lệch lớn. Lợi nhuận của các nhà sản xuất ô tô trong nước - bao gồm Toyota, Honda và Nissan - đã được tăng lên trong những tháng gần đây khi họ nhận thấy nhu cầu xuất khẩu tăng lên.
Về du lịch, số lượng du khách nước ngoài ngày càng tăng khi Nhật Bản chứng kiến sự hồi sinh của ngành du lịch trong những tháng gần đây sau khi nới lỏng các biện pháp kiểm soát biên giới liên quan đến COVID-19. Thặng dư du lịch của Nhật Bản đạt 336,8 tỷ yen, mức lớn nhất trong tháng Bảy kể từ khi có dữ liệu so sánh vào năm 1996. Thặng dư du lịch có nghĩa là số tiền mà du khách nước ngoài chi tiêu khi du lịch tại Nhật Bản vượt quá số tiền mà người Nhật chi tiêu ở nước ngoài. Điều này rõ ràng là nhờ sức hút của đồng yen yếu.
Một trong những động thái đáng chú ý gần đây nhất là việc ngày 7/9, Chính phủ Hàn Quốc đã quyết định các điều khoản của đợt chào bán trái phiếu Samurai lần đầu tiên của nước này, nhằm tận dụng chi phí vay ở Nhật Bản được đánh giá là đang ở mức thấp và ổn định. Bộ Tài chính Hàn Quốc cho biết, việc phát hành trái phiếu bằng đồng yen lãi suất thấp sẽ giảm chi phí huy động vốn vào thời điểm lãi suất cao toàn cầu, cũng như giúp nước này đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.
Sức mua của hộ gia đình giảm mạnh
Người dân mua sắm tại một cửa hàng ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN
Thế nhưng, đồng tiền yếu khiến hàng hóa nhập khẩu của Nhật Bản trở nên đắt đỏ hơn. Theo Marcel Thieliant của Capital Economics, có hiện tượng sụt giảm tiêu dùng cá nhân, vốn chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản.
Đồng yen yếu đã đẩy chi phí nhập khẩu nhiên liệu và thực phẩm tăng cao, làm giảm mạnh sức mua của các hộ gia đình, khiến Thủ tướng Fumio Kishida phải nỗ lực tìm kiếm các biện pháp trợ cấp giá bán lẻ xăng dầu và giảm mức độ gia tăng chi phí điện.
Theo dữ liệu chính thức, chỉ số giá tiêu dùng lõi của Nhật Bản, không bao gồm thực phẩm tươi sống, đã tăng 3,1% trong tháng Bảy so với một năm trước đó.
Chuyên gia Daisuke Iijima của Teikoku Databank dự báo giá thực phẩm sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới, đồng thời lưu ý rằng thông thường phải mất khoảng hai đến ba tháng để việc tăng giá của các nhà sản xuất được phản ánh tại siêu thị.
Đồng yen yếu cũng đã đẩy giá xăng ở Nhật Bản lên mức cao nhất trong 15 năm vào tuần đầu tháng Chín, buộc chính phủ phải tiếp tục trợ cấp để giảm bớt gánh nặng cho người lái xe. Theo Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng, giá bán lẻ xăng thường ngày 3/9 là 185,6 yen (1,28 USD)/lít, tăng 1,9 yen so với tuần trước đó, tăng trong mười lăm tuần liên tiếp.
Chuyên gia Nogami nhận định: “Chìa khóa xoay chuyển tình thế là việc cắt giảm lãi suất của Mỹ. Nếu đồng USD giảm một chút thì đồng yen sẽ tăng, điều đó có nghĩa là giá xăng có thể sẽ giảm”.
Áp lực từ chính sách tiền tệ
Yếu tố chính đằng sau sự yếu kém của đồng yen vẫn không thay đổi, đó là khoảng cách lãi suất ngày càng lớn với Mỹ. Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đang thực hiện chính sách tiền tệ siêu lỏng.
Các nhà giao dịch tiền tệ vẫn lo lắng về việc BoJ có hành động can thiệp, vì đồng yen đã tiến vào cùng vùng khiến chính quyền Nhật Bản bán mạnh đồng USD vào tháng Chín và tháng 10 năm ngoái.
Nhật Bản đã chi hơn 9.000 tỷ yen (62 tỷ USD) để can thiệp vào thị trường tiền tệ vào năm ngoái để ngăn chặn sự sụt giảm của đồng yen, mua đồng yen vào tháng Chín và tháng Mười - lần đầu tiên ở mức khoảng 145 yen đổi 1 USD và một lần nữa ở mức thấp nhất trong 32 năm chỉ gần 152 yen đổi 1 USD.
Chuyên gia Kichikawa cho rằng từ góc độ kinh tế vĩ mô thuần túy, các quan chức không buộc phải ngăn chặn sự suy yếu của đồng yen khi đồng tiền này chưa vượt ngưỡng 150 yen/USD.
Tuy nhiên, Tomasz Wieladek, nhà kinh tế trưởng châu Âu tại T Rowe Price, lại nhận định: “Với khả năng phục hồi của nền kinh tế Nhật Bản khi giá sản xuất và dịch vụ đang tăng đáng ngạc nhiên, tôi tin rằng sẽ có áp lực lớn hơn đối với BoJ trong việc thắt chặt chính sách tiền tệ với tốc độ nhanh hơn để chống lại sự mất giá của đồng yen”.
Khi tỷ giá của đồng yen Nhật ngày 7/9 rơi xuống mức thấp nhất từ đầu năm đến nay và có nguy cơ giảm xuống dưới mức thấp nhất của năm ngoái là 151,94 yen đổi 1 USD, chính phủ đã bắt đầu tăng cường can thiệp bằng những tuyên bố để ngỏ các dấu hiệu về khả năng có động thái để ngăn chặn. Cho dù vậy, các chuyên gia cho rằng sự yếu kém hiện tại của đồng yen phản ánh chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản với các thị trường khác, vì vậy sẽ khó ngăn chặn tình trạng mất giá của đồng yen.
Tohru Sasaki, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu thị trường Nhật Bản tại J.P. Morgan, dự đoán: “Khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản với nước ngoài sẽ tăng lên gần 5 điểm phần trăm vào cuối năm 2023”. Tài sản tài khoản nội bộ của các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Nhật Bản, phản ánh quy mô của giao dịch mua bán, đạt tổng cộng 10.000 tỷ yen trong tháng Bảy, vẫn thấp hơn một nửa mức cao nhất năm 2007. Điều này có nghĩa là vẫn còn dư địa đáng kể để mở rộng giao dịch mua bán, động thái sẽ làm cho đồng yen tiếp tục suy yếu.
Các nhà đầu cơ vẫn có động lực mạnh mẽ để bán đồng yen. Theo xu hướng được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ thống kê, các nhà đầu cơ đã bán ròng kể từ tháng 3/2021.
Chu kỳ bán đồng yen hiện tại đã trở thành chu kỳ dài thứ hai kể từ năm 2000. Chu kỳ dài nhất kéo dài từ năm 2012 đến năm 2015, trùng với thời điểm áp dụng chính sách kinh tế "Abenomics" và chính sách cực kỳ tích cực của BoJ về "nới lỏng tiền tệ chưa từng có". Chu kỳ này vẫn tiếp tục vì có rất ít lo lắng về việc bán đồng yen, trong khi BoJ đi ngược lại các ngân hàng trung ương khác và tuân thủ chính sách tín dụng siêu lỏng của mình.
Những lợi ích và thiệt hại mà đồng yen yếu đem đến đã trở nên rất rõ ràng. Chắc chắn, chính phủ vẫn luôn phải thận trọng khi tình trạng này kéo dài.
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics.
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam.
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó.
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB).
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026.
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường.
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số.
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện.
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh.
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở.
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận.
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững.
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
