Đề xuất mới về tiền chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nhằm tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Luật Đất đai.

Theo dự thảo Nghị định của Bộ Tài chính, khi hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức giao đất ở của địa phương, mức thu tiền sử dụng đất chỉ bằng 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích.

Với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, người sử dụng đất phải nộp 50% chênh lệch. Trường hợp diện tích vượt trên một lần hạn mức, mức thu sẽ là 100% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và đất nông nghiệp.

Chính sách ưu đãi này chỉ áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất. Các lần chuyển đổi mục đích sau sẽ phải nộp 100% chênh lệch theo quy định.

Trong khi đó theo quy định hiện hành tại Điều 156 Luật Đất đai 2024, tiền chuyển đổi mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở là chênh lệch giá đất ở với giá đất nông nghiệp. Như vậy, người dân sẽ phải nộp toàn bộ, 100% chênh lệch này. 

Ngoài ra, trên thực tế giá đất nông nghiệp rất thấp, trong khi giá đất ở theo bảng giá đất của nhiều địa phương công bố từ năm 2025 tăng cao. Do đó, nhiều người dân không thể chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở.

Liên quan đến vấn đề trên, mới đây cử tri tại nhiều địa phương đã có văn bản gửi Ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội kiến nghị giảm giá đất, giảm tiền chuyển đổi sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở cho người dân.

Cụ thể, cử tri phản ánh nhiều người dân không thể chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất ở do số tiền phải nộp quá lớn.

Cử tri ở TP. HCM cho rằng giá đất hiện nay chưa phù hợp với đời sống và thu nhập của người dân, đặc biệt là công nhân thu nhập trung bình, thấp. Đồng thời một số hộ dân có hoàn cảnh khó khăn thực hiện tách thửa, xây nhà cho con nhưng không đủ khả năng tài chính để chuyển mục đích quyền sử dụng đất sang đất ở.

Do đó cử tri kiến nghị xem xét tiền chuyển mục đích sử dụng đất cho phù hợp.

Còn cử tri ở Đà Nẵng phản ánh mức thuế, phí, lệ phí và tiền sử dụng đất khi thực hiện các thủ tục chuyển quyền sử dụng quá cao, vượt quá khả năng của nhiều người dân, gây khó khăn trong việc thực hiện các quyền hợp pháp về nhà ở, sản xuất, kinh doanh.

Cử tri kiến nghị giảm chính sách thuế, phí, lệ phí và tiền sử dụng đất theo hướng giảm giá đất từ 20-30% so với hiện nay, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng tài chính của người dân.

Trước đó, tại cuộc họp đầu tháng 8/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã yêu cầu sửa quy định tiền sử dụng đất theo hướng công bằng, khoan sức cho dân, tránh gây khó khi sửa Luật Đất đai. Phó Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm khoản thu khi chuyển mục đích sử dụng đất phải có căn cứ rõ ràng, trong đó cần làm rõ lý do thu, điều chỉnh giảm. Đồng thời, yêu cầu phân định trách nhiệm giữa Nhà nước, doanh nghiệp và tránh lãng phí tài nguyên đất đai.