Quy định mới về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đã bổ sung thêm quy định về NHNN cho vay đặc biệt đối với tổ chức bảo hiểm tiền gửi (BHTG). Cụ thể, tổ chức BHTG chỉ được sử dụng tiền vay đặc biệt để chi trả tiền bảo hiểm. Số tiền cho vay đặc biệt do NHNN quyết định theo đề nghị của tổ chức BHTG và không vượt quá số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để trả tiền bảo hiểm theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật số 111/2025/QH15. Thời hạn cho vay đặc biệt, gia hạn thời hạn cho vay đặc biệt theo đề nghị của tổ chức BHTG phù hợp với dự kiến của tổ chức BHTG về các nguồn trả nợ vay đặc biệt theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Luật số 111/2025/QH15.

Về lãi suất cho vay đặc biệt, lãi suất đối với nợ gốc cho vay đặc biệt, bao gồm nợ gốc trong hạn, nợ gốc được gia hạn thời hạn và nợ gốc quá hạn là 0%/năm. Không áp dụng lãi suất đối với nợ lãi chậm trả.

Cũng theo Thông tư 02/2026/TT-NHNN, khi có nhu cầu vay đặc biệt, tổ chức BHTG gửi 2 bộ hồ sơ đề nghị cho vay đặc biệt đến NHNN (Vụ Chính sách tiền tệ). Hồ sơ đề nghị gồm: Giấy đề nghị vay đặc biệt, trong đó nêu rõ: số tiền, thời hạn đề nghị vay đặc biệt, mục đích sử dụng tiền vay đặc biệt; lý do đề nghị vay đặc biệt; số tài khoản bằng đồng Việt Nam mở tại Sở Giao dịch - NHNN; cam kết sử dụng tiền vay đúng mục đích và tuân thủ quy định của pháp luật về cho vay đặc biệt;

Báo cáo cụ thể các nội dung: Tổ chức BHTG thuộc trường hợp được vay đặc biệt NHNN theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật số 111/2025/QH15; giải trình cụ thể về số tiền đề nghị vay đặc biệt không vượt quá số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để trả tiền bảo hiểm, thời hạn vay đặc biệt; lộ trình trả nợ vay đặc biệt và nguồn dự kiến trả nợ vay đặc biệt NHNN (trong đó nêu rõ các nguồn tiền quy định tại khoản 2 Điều 38 Luật số 111/2025/QH15); Nghị quyết của Hội đồng quản trị tổ chức BHTG thông qua việc đề nghị vay đặc biệt NHNN. Trong thời hạn tối đa 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị của tổ chức BHTG, Thống đốc NHNN xem xét, quyết định việc cho vay đặc biệt đối với tổ chức BHTG.

Về nghĩa vụ trả nợ, Thông tư 02/2026/TT-NHNN quy định rõ, khi khoản vay đặc biệt đến hạn, tổ chức BHTG phải trả hết nợ cho NHNN. Tổ chức BHTG có thể trả nợ vay đặc biệt trước hạn; tổ chức BHTG không phải trả phí trả nợ trước hạn.

Trường hợp tổ chức BHTG có tiền thu được từ các nguồn quy định tại khoản 2 Điều 38 Luật số 111/2025/QH15, trong thời hạn 5 ngày làm việc đầu tháng tiếp theo (tháng T+1), tổ chức BHTG phải sử dụng số tiền thu được trong tháng trước liền kề (tháng T) để trả nợ vay đặc biệt NHNN sau khi trừ đi số tiền bảo hiểm phải trả cho người được BHTG theo quy định của Luật số 111/2025/QH15 (nếu có phát sinh) và số tiền thu phí bảo hiểm được sử dụng để bù đắp các khoản chi theo quy định tại khoản 5 Điều 30 Luật số 111/2025/QH15.

Trường hợp bị phát hiện không trả nợ vay đặc biệt theo quy định nêu trên, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày NHNN có văn bản thông báo vi phạm, tổ chức BHTG phải trả nợ số tiền vay đặc biệt phải trả theo quy định nhưng chưa được trả đúng hạn.

Đối với trường hợp qua công tác thanh tra, giám sát phát hiện tổ chức BHTG sử dụng số tiền vay đặc biệt không đúng mục đích, thì trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày NHNN có văn bản thông báo vi phạm, tổ chức BHTG phải trả nợ số tiền vay đặc biệt bị phát hiện sử dụng không đúng mục đích.

Ngoài ra, Thông tư 02/2026/TT-NHNN quy định, trường hợp tổ chức BHTG không trả nợ vay đặc biệt cho NHNN khi đến hạn, NHNN sẽ áp dụng các biện pháp xử lý sau: Chuyển dư nợ khoản vay đặc biệt sang theo dõi quá hạn theo quy định của NHNN về phương pháp tính và hạch toán thu, trả lãi trong hoạt động nhận tiền gửi và cho vay giữa NHNN với tổ chức tín dụng và các tổ chức khác;

Trích tiền từ tài khoản của tổ chức BHTG tại NHNN để thu hồi nợ vay đặc biệt quá hạn trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày NHNN có văn bản thông báo cho tổ chức BHTG về việc trích tiền từ tài khoản của tổ chức BHTG tại NHNN để thu nợ. Trường hợp chưa thu hồi đủ số tiền vay đặc biệt phải trả, NHNN tiếp tục theo dõi, trích tiền từ tài khoản của tổ chức BHTG cho đến khi thu hồi hết nợ.

Đối với trường hợp tổ chức BHTG không trả nợ theo quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 29đ, NHNN thực hiện trích tiền từ tài khoản của tổ chức BHTG tại NHNN để thu hồi nợ vay đặc biệt vào ngày làm việc tiếp theo ngày hết thời hạn trả nợ vay đặc biệt theo quy định. Trường hợp chưa thu hồi đủ số tiền vay đặc biệt phải trả, NHNN tiếp tục theo dõi, trích tiền từ tài khoản của tổ chức BHTG cho đến khi thu hồi hết nợ.

Thông tư 02/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ 01/5/2026.