Thời gian qua, xe hợp đồng trá hình đang phát triển tràn lan, gây mất trật tự an toàn giao thông, cạnh tranh với xe khách tuyến cố định. Trong khi các nhà xe tuyến cố định phải vào bến, bị quản lý nghiêm ngặt thì xe trá hình tìm cách lách luật, không bị chi phối bởi các điều kiện, chế tài kinh doanh vận tải, trốn tránh đóng nhiều loại thuế, phí.
Nhằm triển khai Luật Đường bộ và Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, Chính phủ mới đây đã ban hành Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định về hoạt động vận tải đường bộ, trong đó có nhiều sửa đổi về quản lý xe hợp đồng.
Theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho biết, các quy định mới sẽ được thực hiện theo Nghị định 158/2024 quy định về vận tải đường bộ, bắt đầu áp dụng từ ngày đầu của năm mới 2025.
Cụ thể, các đơn vị kinh doanh vận tải sử dụng xe ô tô chở người từ 8 chỗ trở lên (không kể chỗ người lái) hoặc xe có ít hơn 8 chỗ được cải tạo từ xe lớn hơn 8 chỗ, phải có hợp đồng vận tải bằng văn bản, giữa đơn vị kinh doanh với người thuê cả chuyến xe, bao gồm cả lái xe.
Xe hợp đồng trên 8 chỗ cũng không được xác nhận đặt chỗ cho hành khách đi xe ngoài hợp đồng đã ký kết; không được bán vé; không được thu tiền ngoài hợp đồng; không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ nhiều hành khách hoặc nhiều người thuê vận tải khác nhau.
Lái xe sẽ chỉ được đón khách, trả khách theo đúng địa điểm trong hợp đồng đã ký, không được gom khách, đón khách ngoài danh sách đính kèm theo hợp đồng do đơn vị vận tải cung cấp. Đặc biệt, xe hợp đồng không được đón – trả khách tại trụ sở chính, trụ sở chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc tại một địa điểm do đơn vị kinh doanh vận tải thuê, hợp tác kinh doanh, trên các tuyến phố…
Khi vận chuyển hành khách, tài xế phải mang kèm hợp đồng vận tải bằng văn bản giấy của đơn vị kinh doanh vận tải đã ký kết cùng danh sách hành khách có dấu xác nhận của đơn vị kinh doanh vận tải (trừ trường hợp sử dụng hợp đồng điện tử) – trong trường hợp lực lượng chức năng kiểm tra, sẽ phải xuất trình.
Đối với xe hợp đồng dưới 8 chỗ (không kể chỗ của người lái), quy định mới cho phép không cần thực hiện ký hợp đồng vận tải thuê cả chuyến xe, theo quy định của Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ - nói cách khác là được gom khách lẻ cho chuyến đi.
Liên quan đến nội dung trên, theo các chuyên gia, bản chất của xe hợp đồng dưới 8 chỗ là phục vụ khách mà điểm đi và điểm đến là 2 đầu khác nhau, không trùng lặp trong cùng một địa phương, không tính tiền bằng bản đồ, lộ trình có thời gian tối đa, tối thiểu.
Do đó, việc cho phép xe hợp đồng dưới 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe) được gom khách lẻ liệu có là kẽ hở để “xe hợp đồng trá hình” có thể lợi dụng quy định này để lách luật, đón trả khách trên các tuyến phố, gây náo loạn giao thông đô thị và chèn ép xe khách tuyến cố định về tính linh hoạt, chủ động trong đón, đưa khách ở điểm đến, điểm đi.
Về phía lãnh đạo Vụ Vận tải (Bộ GTVT) cho rằng, hiện có nhiều người đang hiểu xe hợp đồng Limousine từ 16 chỗ ngồi nếu hoán cải xuống dưới 8 chỗ (kể cả người lái) sẽ không cần phải ký hợp đồng cả chuyến xe, mà có thể gom khách lẻ đi ghép, đi chung một chuyến. Cách hiểu này là không đúng.
Nghị định 10/2020/NĐ-CP đã quy định loại xe này không được phép hoạt động như taxi, đồng thời quy định đầy đủ điều kiện kinh doanh đối với xe hợp đồng. Xe dưới 8 chỗ hiện đang quy định là taxi, vì vậy việc quản lý đối tượng này được quy định tương tự như quy định tại Nghị định 10/2020/NĐ-CP.
