Trong bến đìu hiu, ngoài đường tấp nập
Vào dịp cuối năm, nhất là trong 2 tháng cao điểm tháng 12/20204 và tháng 1/2025, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân tăng cao, đây cũng là khoảng thời gian các nhà xe chạy tuyến Mỹ Đình đi các tỉnh phía Bắc trông chờ nhất trong năm để bù lỗ.
Thế nhưng, vào những ngày này, trong khi tình trạng “xe dù, bến cóc” mọc lên như nấm trên nhiều tuyến đường thì bến xe Mỹ Đình lại thường xuyên rơi vào tình trạng vắng khách mặc dù được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại hàng đầu thành phố.
Tại khu nhà chờ bên trong bến xe, thoạt nhìn có vẻ đông nhưng thực chất chỉ có một vài hành khách là ngồi đợi đến giờ xe chạy. Phía bên ngoài bãi đỗ xe, nhân viên và lái xe cũng nhiều hơn hành khách đi xe. Nhiều nhà xe dù đã sát giờ xuất bến nhưng hành khách mới lác đác vài người, lượng khách không đến 10% số ghế ngồi.
Để bù đắp cho lượng khách thiếu hụt này, các nhà xe phải kiếm khách bằng cách đón khách tại các điểm không đúng quy định, di chuyển với tốc độ rùa bò để vợt khách vãng lai. Khi được hỏi, một số tài xế bao biện rằng, họ phải làm vậy vì "miếng cơm manh áo"; nên đôi khi phải chấp nhận vi phạm để có thu nhập.
Tại tuyến đường Phạm Hùng, Phạm Văn Đồng, phóng viên ghi nhận được rất nhiều trường hợp xe khách xuất bến từ bến xe Mỹ Đình ngang nhiên biến vỉa hè, lòng đường thành “bến xe” thứ 2 trong hành trình của mình.
Mặc dù nhiều vị trí trên đường Phạm Hùng đã cắm biển cấm ô tô dừng đỗ, tuy nhiên, không khó để ghi được hình ảnh hàng chục xe khách rồng rắn nối đuôi nhau “rùa bò” để đón khách.
Tại vị trí điểm quay đầu sát bến xe Mỹ Đình, nhiều nhà xe thuộc các tuyến Thái Nguyên, Bắc Giang, Phú Thọ, Tuyên Quang… cũng đua nhau đi "rùa bò"; để đón khách, nhận chở hàng, cản trở các phương tiện khác lưu thông.
Tình trạng giao thông hỗn loạn nhất diễn ra ở đối diện bến xe Mỹ Đình, khu vực trước cổng trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội trên đường Phạm Văn Đồng, khu vực này từ lâu đã bị biến thành điểm chuyên dừng xe đón trả khách của rất nhiều nhà xe chạy tuyến cố định.
Sự xuất hiện tràn lan của các điểm đón khách trái phép này đã khiến giao thông những tuyến đường trên thêm phức tạp, gây ách tắc giao thông và tiềm ẩn nguy cơ va chạm giao thông.
Xe “hợp đồng” trá hình chèn ép xe khách
Trong những năm gần đây, xu hướng sử dụng xe cá nhân để di chuyển đang ngày một phổ biến, thế nhưng điều đó không phản ánh hết được thực trạng nhu cầu di chuyển của người dân và không phải nguyên nhân chính khiến bến xe Mỹ Đình vắng khách.
Đề cập tới nguyên nhân lượng khách vào bến xe giảm mạnh, nhiều ý kiến cho rằng, lý do cơ bản nhất vẫn là do xe hợp đồng trá hình (xe Limousine) hoạt động như xe khách tuyến cố định đón khách ngay tận cửa nhà.
Mặc dù xe khách vẫn là loại hình vận tải có giá thành rẻ nhất nhưng xe Limousine lại tiện lợi và đưa đón khách tận nơi. Chính vì điều này mà nhiều người đã chuyển sang đi xe limousine hoặc đi xe ghép để tiết kiệm chi phí và cũng tiện lợi hơn cho hành trình của mình.
Loại hình này tiện cho người dân nhưng lại gây quá tải hạ tầng giao thông và cạnh tranh không lành mạnh. Không ít doanh nghiệp do không cạnh tranh được cũng đã phải bỏ bến ra ngoài hoạt động như xe “dù”. Điều này khiến cho thị phần vận tải đang chuyển dịch, sắp xếp lại. Thị phần vận tải tuyến cố định sẽ dần bị thu hẹp vì người dân đang ưa chuộng loại hình xe Limousine, sẽ ngày càng tìm loại phương tiện tốt, thuận tiện hơn cho hành trình của họ, gây nảy sinh xung đột lợi ích giữa xe hợp đồng trá hình với xe chạy tuyến cố định.
Trước tình trạng này, mới đây ngày 16/8/2024, Bộ Giao thông vận tải có công văn số: 8850/BGTVT-VT gửi các tỉnh, thành về việc tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý “xe dù, bến cóc”, “xe trá hình tuyến cố định”, “xe ghép, xe tiện chuyến” trên địa bàn địa phương. UBND thành phố Hà Nội cũng rất nhiều lần yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, xử lý nghiêm các trường hợp đón trả khách sai quy định, xe hợp đồng trá hình.
Việc kiểm tra, xử lý tình trạng này là cần thiết, thế nhưng chưa xử lý được tận gốc rễ của vấn đề. Bởi hiện nay, hành khách đã thay đổi hành vi trong việc tìm kiếm phương tiện vận tải, chủ yếu thông qua internet. Do đó, các doanh nghiệp vận tải, bến xe cũng cần nắm bắt và đáp ứng được nhu cầu này của hành khách, nâng cao chất lượng dịch vụ, đổi mới phương tiện, triển khai các phương thức tiếp cận hành khách một cách thuận lợi nhất như ứng dụng dịch vụ đặt vé online.
Bên cạnh đó, dịch vụ trung chuyển tại các đầu bến cũng phải bảo đảm để hành khách di chuyển thuận lợi, an toàn, có như vậy mới có thể lôi kéo được hành khách quay trở lại bến xe.
