Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam.
Động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Tại tọa đàm "Thúc đẩy tài chính toàn diện - Động lực từ thanh toán không dùng tiền mặt" diễn ra sáng 6/10 tại Hà Nội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, thanh toán không dùng tiền mặt không còn đơn thuần là việc thay đổi công cụ trả tiền hay phương tiện thực hiện dịch vụ ngân hàng truyền thống. Bù lại, đây đang trở thành một động lực quan trọng hàng đầu để hiện thực hóa Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia.
Theo đại diện lãnh đạo NHNN, khi người dân và doanh nghiệp hình thành thói quen sử dụng tài khoản và thanh toán số hàng ngày, các dịch vụ tài chính sẽ tích hợp sâu rộng hơn vào mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Việc giao dịch qua kênh số giúp hình thành lịch sử dữ liệu giao dịch minh bạch – cơ sở then chốt để các tổ chức tài chính đánh giá và mở rộng khả năng cung ứng những sản phẩm phù hợp như tiết kiệm, tín dụng, bảo hiểm và các dịch vụ quản lý tài chính cá nhân, doanh nghiệp.
Báo cáo từ đại diện NHNN, bà Nguyễn Thị Thu - Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, cho biết tính đến tháng 8/2026, toàn hệ thống ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc ở tất cả các phương thức thanh toán số: Tổng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ. Giao dịch qua kênh trực tuyến (Internet) tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị. Giao dịch qua điện thoại di động (Mobile Banking) tăng 35,33% về số lượng và 23,90% về giá trị. Thanh toán qua mã QR Code tăng 6,66% về số lượng và tăng tới 25,85% về giá trị giao dịch.
Một trong những thành tựu nổi bật của thanh toán số là khả năng xóa mờ khoảng cách địa lý. Việc giảm phụ thuộc vào các chi nhánh, phòng giao dịch vật lý đã giúp hệ thống tài chính tiếp cận hiệu quả các khu vực nông nghiệp, nông thôn, vùng hải đảo và cộng đồng yếu thế.
Tính đến ngày 30/6/2026, cả nước đã phát triển được khoảng 5.700 điểm đại lý thanh toán. Đồng thời, dịch vụ Tiền di động (Mobile Money) đã ghi nhận 11,45 triệu tài khoản đăng ký, trong đó có 6,18 triệu tài khoản đang hoạt động thường xuyên. Đây được coi là "cửa ngõ" quan trọng giúp những người dân chưa có tài khoản ngân hàng truyền thống dễ dàng bước chân vào hệ sinh thái tài chính chính thức.
Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), nhấn mạnh rằng thành công của tài chính toàn diện không chỉ đo bằng số lượng tài khoản mở ra, mà nằm ở việc tài khoản đó có được giao dịch thuận tiện và thường xuyên hay không. Phía sau mỗi thao tác quét mã QR hay chuyển tiền trên ứng dụng là hệ thống hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia vận hành liên tục, an toàn.
Hiện nay, hệ thống NAPAS đã liên thông 70 tổ chức thành viên, phục vụ hơn 100 triệu khách hàng. Năm 2025, NAPAS đã xử lý khoảng 12 tỷ giao dịch. Hệ thống chuyển tiền nhanh hiện xử lý bình quân hơn 45 triệu giao dịch mỗi ngày. Kết nối hơn 20.000 máy ATM và hơn 930.000 thiết bị POS/mPOS trên toàn quốc.
Có 60 ngân hàng và ví điện tử tham gia kết nối thanh toán qua mã VietQR. Đặc biệt, hạ tầng VietQRGlobal đã kết nối thành công với mạng lưới thanh toán của Thái Lan, Lào và Campuchia, mở ra triển vọng giao dịch bán lẻ xuyên biên giới thuận tiện.
Từ mở rộng tiếp cận sang sử dụng thực chất, an toàn
Ngày 25/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định số 928/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Chiến lược đặt ra những mốc mục tiêu lớn đến năm 2030: 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép, và giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.
Để thực hiện thành công Chiến lược này, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà đã chỉ đạo ngành Ngân hàng tập trung triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm: Xây dựng cơ chế, chính sách thanh toán số đồng bộ, minh bạch, vừa kích thích đổi mới sáng tạo, cạnh tranh lành mạnh, vừa bảo đảm an toàn hệ thống. Quá trình tổ chức thực thi chính sách cần mang tính thực tiễn, lắng nghe phản hồi từ cuộc sống để liên tục bổ sung, chỉnh sửa phù hợp với nền kinh tế số.
Đầu tư hạ tầng thanh toán đồng bộ, tăng cường kết nối liên thông giữa ngân hàng với các công ty công nghệ tài chính (Fintech). Đẩy mạnh tích hợp dịch vụ tài chính vào các hệ sinh thái số khép kín như y tế, giáo dục, dịch vụ công; đồng thời sẵn sàng mở rộng kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới.
Tập trung nguồn lực hướng về khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo; các nhóm đối tượng có thu nhập thấp, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, hộ kinh doanh. Cung cấp các sản phẩm đơn giản, chi phí hợp lý, an toàn và sát với nhu cầu thực tế.
Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh nguyên tắc: "Phát triển nhanh phải đi cùng với phát triển bền vững, đổi mới phải đi cùng với quản trị rủi ro, thuận tiện phải đi cùng với an toàn và trách nhiệm". Việc tăng cường an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng chống gian lận lừa đảo trực tuyến là điều kiện tiên quyết để duy trì niềm tin của người dùng.
Đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao kỹ năng số cho người dân. Nhằm giúp người tiêu dùng sử dụng dịch vụ an toàn, PGS.TS Lê Thanh Tâm (Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân) đã khuyến nghị 3 thói quen tài chính số quan trọng:
Không bao giờ chia sẻ mã OTP, mật khẩu hay thông tin định danh cho người lạ trong bất kỳ giao dịch nào. Ưu tiên nhận thu nhập qua tài khoản, duy trì thói quen gửi tiết kiệm định kỳ dù số tiền nhỏ và lập quỹ dự phòng khẩn cấp thay vì vay mượn cảm tính. Chỉ đăng ký vay vốn tại các tổ chức tín dụng được Nhà nước cấp phép; kiểm soát tổng chi phí trả góp hàng tháng không vượt quá 15% - 20% tổng thu nhập và luôn thanh toán dư nợ thẻ tín dụng đúng hạn.
Tài chính toàn diện không đơn thuần là một chỉ số kinh tế mà là trụ cột đảm bảo an sinh xã hội và sự phát triển cân bằng của nền kinh tế. Sự trưởng thành của hạ tầng thanh toán số tại Việt Nam đang từng bước xóa bỏ ranh giới địa lý và công nghệ.
Đánh giá về chặng đường phía trước, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà khẳng định chất lượng của tài chính toàn diện phải được đo bằng độ sâu và chiều rộng của việc sử dụng dịch vụ. Khi tài khoản thanh toán trở thành cầu nối để người dân tiếp cận các giải pháp tín dụng chính thức, bảo hiểm và đầu tư an toàn, Việt Nam sẽ xây dựng thành công một hệ sinh thái tài chính bao trùm, an toàn và bền vững trong kỷ nguyên số.
-
Việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam được kỳ vọng mở thêm kênh huy động vốn cho lĩnh vực bất động sản, tạo cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế và khai thác nguồn lực trong nước. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, tài sản tham gia cần bảo đảm tính pháp lý, có hiệu quả kinh doanh thực tế và khả năng thanh khoản. -
Bộ Công Thương xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu năm 2027
Trước những biến động phức tạp của giá năng lượng toàn cầu từ đầu năm 2026 ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Bộ Công Thương đã xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu năm 2027. -
Tiếp tục triển khai gói tín dụng 120.000 tỉ đồng cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội
Chính phủ yêu cầu tiếp tục triển khai Chương trình tín dụng 120.000 tỉ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội. Đây được coi là một trong những giải pháp nhằm tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và bảo đảm an sinh xã hội. -
Từ 11/11, khung giá phát điện pin lưu trữ năng lượng tối đa là 3.209,98 đồng/kWh
Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định 2987 phê duyệt khung giá phát điện hệ thống pin lưu trữ năng lượng năm 2026 là 3.209,98 đồng/kWh áp dụng từ ngày 11/11/2026. -
Dự báo giá xăng dầu có thể tiếp tục giảm
Dự báo trong kỳ điều hành giá sắp tới, giá xăng dầu có thể sẽ tiếp tục giảm mạnh từ 1.400 - 1.900 đồng/lít. -
Đề xuất giải pháp bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027–2028
Ngày 7/11, tại trụ sở Bộ Công Thương, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đã chủ trì Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028. -
Bộ Công thương ban hành biểu giá bán lẻ điện mới áp dụng từ ngày 1/11/2026
Bộ Công Thương chính thức ban hành biểu giá bán lẻ điện mới áp dụng từ ngày 1/11/2026 với giá điện bình quân 2.159,9037 đồng/kWh; biểu giá điện sinh hoạt cải tiến từ 6 bậc xuống 5 bậc. -
Bộ Xây dựng nói về giải pháp để người dân tiếp cận nhà ở xã hội
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh cho biết, Luật Nhà ở cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm đảm bảo người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách thực sự tiếp cận được nhà ở: Mua, thuê hoặc là thuê lâu dài với giá phù hợp.
-
Hải Phòng: Mở rộng “mạch nối” đa phương thức, tạo đà cho logistics bứt phá
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể. -
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994.
