Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong số các mặt hàng cá ngừ xuất khẩu (XK) của Việt Nam, XK các sản phẩm cá ngừ hấp đông lạnh mã HS16 giảm mạnh nhất 88% so với cùng kỳ. Cùng với đó, XK các nhóm sản phẩm thịt/loin cá ngừ đông lạnh mã HS0304 của Việt Nam sang thị trường này cũng giảm 29%. Trái lại, XK các sản phẩm cá ngừ đóng hộp lại tăng “phi mã” 602%, nhưng tỷ trọng giá trị vẫn còn rất thấp.
Theo lý giải của một số chuyên gia, nguyên nhân khiến cho Tây Ban Nha giảm NK cá ngừ của Việt Nam là do nhu cầu tiêu dùng thấp. Trong bài trình bày tại Hội nghị Cá ngừ ở Vigo, Tây Ban Nha, ông Mané Calvo - Giám đốc điều hành của Công ty Grupo Calvo cho biết, tần suất mua các sản phẩm cá ngừ của các hộ gia đình ở này trong những tháng đầu năm giảm so với cùng kỳ năm ngoái. Giá cá ngừ nguyên liệu, giá dầu oliu và giá hộp thiếc… tăng cao đã đẩy giá sản phẩm cá ngừ cuối cùng tăng theo. Điều này đã làm giảm mức tiêu thụ cá ngừ bình quân theo đầu người tại nước này xuống mức thấp nhất chưa từng thấy là 2,02kg/người.
Theo số liệu thống kê của Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), NK cá ngừ của Tây Ban Nha trong nửa đầu năm 2023 giảm 5% so với cùng kỳ, đạt gần 665 triệu USD. Việt Nam hiện đang là nguồn cung cá ngừ lớn thứ 12 cho thị trường này.
Hiện nay, lạm phát tại Tây Ban Nha vẫn chưa được kiểm soát và đã tăng từ mức 2,4% lên 3,2% trong tháng 9/2023. Do đó, dự kiến nhu cầu tiêu thụ cá ngừ tại nước này sẽ chưa thể phục hồi ngay trong những tháng cuối năm nay. Và điều này sẽ khiến cho XK cá ngừ của Việt Nam sang đây sẽ vẫn ở mức thấp.
Trái với thị trường Tây Ban Nha, theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, sau khi sụt giảm mạnh 51% trong tháng 5/2023, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Anh tiếp tục tăng trong 2 tháng sau đó. Sự tăng trưởng này đã góp phần nâng tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Anh trong 7 tháng đầu năm 2023 lên cao hơn 77% so với cùng kỳ năm 2022, đạt hơn 4,5 triệu USD.
Theo thông tin của VASEP, tại thị trường Anh, Việt Nam đang là nguồn cung cá ngừ lớn thứ 13 và hoạt động xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Anh trong những tháng cuối năm dự báo sẽ vẫn tiếp tục khả quan. Hiện Anh nhập khẩu rất nhiều các sản phẩm cá ngừ tươi sống và đông lạnh của Việt Nam, chiếm tới 99% tổng kim ngạch xuất khẩu. So với cùng kỳ, xuất khẩu các mặt hàng này của Việt Nam sang Anh tăng tới 98%. Trong khi đó, xuất khẩu cá ngừ chế biến và đóng hộp lại giảm.
Trước đó, ngày 16/7, Vương quốc Anh đã ký kết thoả thuận, chính thức trở thành thành viên thứ 12 của khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại của nước này với các thành viên trong khối CPTPP, trong đó có Việt Nam. Cùng với Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam - Anh (UKVFTA), những ưu đãi từ CPTPP sẽ mở ra cơ hội cho các sản phẩm thủy sản Việt Nam vào thị trường Anh, trong đó có cá ngừ.
