Ngay sau khi Bộ NN&PTNT và Tổng cục Hải quan Trung Quốc ký Nghị định thư về xuất khẩu sầu riêng vào tháng 7/2022, giá trị xuất khẩu mặt hàng này tăng rất mạnh, từ 29,2 triệu USD năm 2016 lên 420 triệu năm 2022 và 8 tháng năm 2023 đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng gấp 3 lần so với cả năm 2022.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết, 8 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 300.000 tấn sầu riêng tươi đến 24 thị trường. Còn với sầu riêng đông lạnh cũng có tới 23 thị trường xuất khẩu. Điều này cho thấy thị trường sầu riêng của Việt Nam tương đối đa dạng.
Bà Hương cho biết thêm, Cục Bảo vệ thực vật đang đàm phán để mở rộng thêm thị trường xuất khẩu cho quả sầu riêng. Cụ thể, Cục Bảo vệ thực vật đang làm việc với phía Ấn Độ để có thể mở cửa thị trường đối với quả sầu riêng sang đây.
Hi vọng, năm tới (năm 2024), Việt Nam có thể xuất khẩu quả sầu riêng sang thị trường này. Đây là thị trường tỷ dân, rất tiềm năng, nhưng không hề dễ tính. Do đó, ngành hàng sầu riêng của Việt Nam có rất nhiều dư địa thị trường để phát triển, miễn là chúng ta đảm bảo được khâu tổ chức sản xuất, chất lượng.
“Hiện nay các đối thủ của chúng ta như Thái Lan, Malaysia, Philippines… liên tục đầu tư vào khoa học công nghệ. Họ đã xây dựng được thương hiệu và định vị, định danh trên thị trường quốc tế. Nếu chúng ta cứ ngủ quên trên chiến thắng, tự ru ngủ mình là số 1, duy nhất thì sẽ thua ngay từ lúc bắt đầu”, bà Nguyễn Thị Thu Hương nói.
Lãnh đạo Cục Bảo vệ Thực vật mong muốn trong thời gian tới, cả chuỗi giá trị ngành sầu riêng sẽ cùng nhau nâng cao trách nhiệm cộng đồng, tuân thủ đúng quy định của Việt Nam và các nước xuất khẩu, cùng nhau hợp tác và hỗ trợ để xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.
Bà Hương cho biết thêm, Cục sẽ có các giải pháp nhằm minh bạch thông tin, cơ sở dữ liệu; hoàn thiện các hướng dẫn kỹ thuật; tài liệu ngành hàng để có những tiêu chuẩn từ giống, phân bón, trồng trọt, nhận diện thương hiệu... đến kỹ thuật sản xuất cho bà con thuận tiện sử dụng.
Cục Bảo vệ Thực vật cũng mong muốn Bộ NN&PTNT chỉ đạo cơ quan chuyên môn xây dựng nghị định, quy định về quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu, đưa phần mềm quản lý vùng trồng và cơ sở đóng gói chính thức vào sử dụng...
Theo số liệu từ Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, đến nay, cả nước có hơn 112 nghìn ha sầu riêng, với tổng sản lượng hiện nay khoảng 900 nghìn tấn. Cả nước có 34 tỉnh thuộc 6 vùng trồng sầu riêng (trừ vùng đồng bằng sông Hồng). Trong đó, 4 tỉnh có diện tích sầu riêng trên 10 nghìn ha và sản lượng trên 50 nghìn tấn/năm gồm: Đắk Lắk 28,6 nghìn ha và sản lượng 190 nghìn tấn, Lâm Đồng 17,7 nghìn ha và sản lượng 106 ngàn tấn, Tiền Giang 17,7 nghìn ha và sản lượng 293 nghìn tấn và Đồng Nai 11,5 nghìn ha và sản lượng 69 nghìn tấn.
Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, 8 tháng năm 2023, xuất khẩu sầu riêng thu về gần 1,3 tỷ USD, dẫn đầu kim ngạch xuất khẩu của các loại rau quả. Với đà xuất khẩu này, Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, xuất khẩu sầu riêng năm 2023 nhiều khả năng mang về 1,6 -1,7 tỷ USD.
Hiện sầu riêng Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc. Từ nay đến cuối năm, Việt Nam đang có thế mạnh xuất khẩu sầu riêng vào Trung Quốc với mùa vụ ở Tây Nguyên nghịch so với nhiều nước cũng đang đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này.
Việt Nam có 422 vùng trồng và 153 cơ sở đóng gói đã được phê duyệt cùng 64 vùng trồng và 15 cơ sở đóng gói đang trong tình trạng hoàn thiện để được Trung Quốc cấp mã số. Bên cạnh đó, hơn 600 mã số vùng trồng và 50 cơ sở đóng gói sẽ gửi sang Trung Quốc để phê duyệt. Sầu riêng được dự báo sẽ tiếp tục lập kỷ lục xuất khẩu khi ngày càng có sự đầu tư các vùng trồng theo tiêu chuẩn cao để xuất khẩu sang Trung Quốc và nhiều thị trường có yêu cầu khắt khe khác.
