Nhu cầu thị trường yếu, xuất khẩu tôm tiếp đà sụt giảm

Theo VASEP, xuất khẩu tôm Việt Nam 9 tháng đầu năm 2022 ghi nhận tăng trưởng 23% đạt gần 3,4 tỷ USD. Tuy nhiên, xuất khẩu tôm chỉ tăng đột phá vào nửa đầu năm nhờ giá xuất khẩu cao và nhu cầu của thị trường tăng mạnh. Đến quý III, xuất khẩu tôm đã chững lại và giảm dần tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước và giảm dần so với những tháng liền kề trước đó.

Cụ thể, trong quý III/2022, xuất khẩu tôm cả nước đạt 1,13 tỷ USD, chỉ tăng nhẹ 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu tôm chân trắng chỉ tăng gần 4%, xuất khẩu tôm sú giảm 7%. Riêng trong tháng 9, xuất khẩu tôm chân trắng đã giảm 5% so với cùng kỳ, xuất khẩu tôm sú giảm 7%. Tuy nhiên, xuất khẩu tôm hùm trong quý III tăng gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ.

Tháng 10, xuất khẩu tôm đã bộc lộ rõ xu hướng đi xuống của thị trường nhập khẩu khi giảm đến 26%. Cụ thể, xuất khẩu tôm chỉ thu được 313 triệu USD, mức thấp nhất từ đầu năm nay (trừ tháng 2 có kỳ nghỉ tết Nguyên đán). Luỹ kế tới hết tháng 10, ngành tôm xuất khẩu ghi nhận doanh số trên 3,7 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng nói, trong tháng 10, các thị trường nhập khẩu tôm chính của Việt Nam đều bị sụt giảm rất mạnh. Theo đó, xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm 56% đạt trên 52 triệu USD, sang Nhật Bản giảm 19%, sang Hàn Quốc giảm 26%, sang Anh và các nước EU giảm sâu từ 55% - 88% so với cùng kỳ. Riêng xuất khẩu sang Trung Quốc và Hong Kong vẫn giữ được tăng trưởng lần lượt là 18% và 14% so với tháng 10/2021.

Trước đó, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó tổng thư ký VASEP cũng nhận định, xuất khẩu thủy sản nói chung đang đứng trước rất nhiều khó khăn, đặc biệt là vốn và đầu ra cho sản phẩm. Ở nhiều nước nhập khẩu, lạm phát tăng cao khiến người dân giảm tiêu dùng, nhiều nhà nhập khẩu vì thế tạm ngưng nhận đơn hàng. Điều này khiến các doanh nghiệp Việt Nam phải chịu áp lực hàng tồn kho, khó xoay sở dòng tiền để trả vay ngân hàng.

Bên cạnh đó, chi phí sản xuất tăng cao, đặc biệt là giá thức ăn chăn nuôi đã tăng khoảng 20% kể từ sau dịch Covid-19. Thức ăn chăn nuôi hiện chiếm tới 65 - 70% giá thành sản phẩm cá tra, tôm nguyên liệu. Ngoài ra, các chi phí đầu vào khác như bao bì, hóa chất, vận chuyển… đều tăng.

Theo nhận định của VASEP, mặc dù đang giai đoạn cuối năm, nhưng xuất khẩu tôm trong 2 tháng tới khó giữ được tăng trưởng như những tháng trước vì nhu cầu trên thị trường ngày càng sụt giảm, nguồn nguyên liệu khó khăn và chi phí sản xuất thì vẫn cao, trong khi doanh nghiệp và người nuôi thì thiếu vốn để quay vòng đầu tư sản xuất – chế biến xuất khẩu.