Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam: Vượt qua thử thách, tiến đến sự ổn định và bứt phá
Việt Nam đang cố gắng phát triển ngành công nghiệp ô tô nhằm mục tiêu sản xuất nội địa thay thế hàng nhập khẩu và từng bước hướng tới xuất khẩu.
TS. Lê Huy Khôi, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược và Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương), cho biết rằng Việt Nam đã ký kết 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA) và được quốc tế công nhận là một nền kinh tế mở. Tuy nhiên, các chính sách về thuế quan và hành lang pháp lý trong lĩnh vực ô tô và linh kiện, phụ tùng nhập khẩu vẫn chưa thực sự cân bằng giữa các thị trường.
Ngành ô tô Việt Nam hướng đến mức cơ giới hóa vào năm 2030 với mục tiêu sản xuất trên 1,5 triệu xe các loại.
Cụ thể, Việt Nam đang áp dụng mức thuế 0% cho linh kiện và phụ tùng ô tô từ các quốc gia ASEAN đến hết năm 2027 theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Trong mối quan hệ với Hàn Quốc, theo Nghị định số 125/2022/NĐ-CP của Chính phủ, nhiều mặt hàng linh kiện, phụ tùng ô tô nhập khẩu từ Hàn Quốc cũng được hưởng mức thuế suất 0% kể từ năm 2022.
TS. Lê Huy Khôi cũng cho biết, thuế suất đối với linh kiện, phụ tùng ô tô nhập khẩu từ 27 quốc gia EU vẫn ở mức khá cao. Theo Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA), thuế suất nhập khẩu sẽ được điều chỉnh giảm dần từ năm 2022 đến năm 2027. Ví dụ, theo EVFTA, trong năm 2023, thuế suất cho các sản phẩm bugi và lốp xe con lần lượt là 5% và 12,5%, và sẽ giảm về 0% vào năm 2027, chậm hơn 5 năm so với Hàn Quốc và ASEAN. Theo UKVFTA, một số sản phẩm sẽ được áp thuế 0% sớm hơn từ năm 2025.
Để đối phó với làn sóng ô tô ngoại nhập, TS. Lê Huy Khôi khuyến nghị các doanh nghiệp ngành ô tô Việt Nam cần nắm rõ các cam kết trong EVFTA, chuẩn bị tốt để tận dụng các cơ hội từ Hiệp định và sẵn sàng cho sự cạnh tranh khi hết lộ trình bảo hộ thuế quan.
Việt Nam có khả năng phát triển một số trung tâm và cụm liên kết công nghiệp ô tô thông qua việc tổ chức, sắp xếp lại sản xuất, thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, các cơ sở nghiên cứu và các tổ chức đào tạo thuộc mọi thành phần kinh tế nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và tăng cường khả năng chuyên môn hóa.
Ngoài ra, cần nghiên cứu và xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thiết kế, chế tạo ô tô tại ba miền Bắc, Trung, Nam (Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh).
TS. Lê Huy Khôi đề xuất rằng chính phủ cần xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong ngành ô tô, đặc biệt là ô tô điện và các linh kiện, phụ tùng. Điều này bao gồm việc phát triển hệ thống hạ tầng cho ô tô điện như trạm sạc và cổng sạc để hỗ trợ các doanh nghiệp ô tô và phụ trợ trong nước. Ngoài ra, cần lựa chọn một số bộ phận quan trọng trong chuỗi giá trị cấu thành ô tô để đưa vào danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm của quốc gia.
Để thực hiện chiến lược phát triển ngành ô tô Việt Nam trong bối cảnh các FTA, nhiều doanh nghiệp ô tô đã đề xuất rằng thuế tiêu thụ đặc biệt cần được điều chỉnh để hỗ trợ phát triển xanh cho các dòng xe HEV (xe lai xăng điện tự sạc) và PHEV (xe lai xăng điện có sạc ngoài), cũng như giữ ổn định cho các loại xe khác. Đồng thời, cần gia hạn thuế TTĐB cho các loại xe thuần điện để mở rộng thị trường. Các loại thuế và phí khác cũng nên được giữ ổn định và giảm khi cần thiết để kích cầu thị trường trong các giai đoạn khó khăn của nền kinh tế.
Ông Dương Bá Hải, Phó Trưởng phòng Phòng Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Cục Quản lý và giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, Bộ Tài chính, cho rằng việc tham gia các FTA mang lại cả cơ hội lẫn áp lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp sản xuất ô tô Việt Nam. Ông Hải cũng nhấn mạnh rằng chương trình ưu đãi thuế công nghiệp hỗ trợ ô tô đã giúp giảm chi phí vật tư đầu vào, qua đó giảm giá thành sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường.
Ông Hải cho biết rằng việc xây dựng các chính sách thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là xe ô tô điện hóa, cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội để đánh giá và điều chỉnh các chính sách ưu đãi nhằm đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam.
Bà Nguyễn Ánh Tuyết, Trưởng tiểu ban Hải quan thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), cho biết rằng việc thực hiện các cam kết của EVFTA sẽ dẫn đến việc giảm thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ EU về Việt Nam khoảng 6,4% mỗi năm trong vòng 10 năm. Đến năm 2030, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ EU sẽ giảm xuống còn 0%, tạo áp lực lớn cho các doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước.
Ngành ô tô Việt Nam hướng đến mức cơ giới hóa vào năm 2030 với mục tiêu sản xuất trên 1,5 triệu xe các loại.
TS. Lê Huy Khôi cho rằng chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 cần phải phù hợp với quan điểm và đường lối của Đảng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng của quốc gia, cũng như các quy hoạch tổng thể quốc gia, vùng và địa phương. Ngành công nghiệp ô tô vẫn sẽ tiếp tục giữ vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội
Giai đoạn 2023-2030 sẽ là giai đoạn khởi đầu cho chiến lược mới, với mục tiêu cơ giới hóa vào năm 2030 và sản xuất trên 1,5 triệu xe các loại. Giai đoạn 2031-2035 sẽ chứng kiến sự tăng trưởng nhanh của các loại xe điện hóa, xe hybrid và xe sử dụng nhiên liệu xanh, dần thay thế các dòng xe động cơ đốt trong. Giai đoạn 2035-2045 sẽ là giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ của các loại xe điện hóa, xe hybrid và xe sử dụng năng lượng tái tạo, hướng tới sự ổn định của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
TS. Lê Huy Khôi cũng đưa ra các giải pháp cụ thể, bao gồm xây dựng các chương trình và kế hoạch hành động trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược với các quốc gia có ngành công nghiệp ô tô phát triển, lựa chọn các bộ phận quan trọng trong chuỗi giá trị ô tô để đưa vào danh mục sản phẩm cơ khí trọng điểm của quốc gia, và thiết lập các điều kiện kinh doanh cần thiết đối với ô tô nhập khẩu cùng với hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật đối với ô tô sản xuất trong nước để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phù hợp với thông lệ quốc tế.
-
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
-
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994. -
Đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp
Đầu tư vào công nghệ và chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện sản phẩm mà còn tạo nền tảng để nâng năng suất và phát triển bền vững. -
FDI công nghệ tăng tốc, doanh nghiệp Việt chạy đua vào chuỗi cung ứng
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số. -
PCI 2.0: Cải cách để tạo nền tảng phát triển doanh nghiệp
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện. -
Từ cải cách thể chế đến năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. -
Tăng mức xử phạt khi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở. -
Hà Nội ưu tiên bảo tồn di sản và phát triển không gian ngầm tại khu vực Hồ Gươm
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. -
Giao thông đồng bộ mở lối cho du lịch Quảng Trị
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững. -
Giá xăng, dầu giảm nhẹ trước dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
