Liên quan đến ngành thuỷ sản, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho biết, khó khăn bắt đầu từ cuối năm 2022, đặc biệt là những tháng đầu năm 2023, giá trị kim ngạch giảm gần 28% so với cùng kỳ năm trước. Đơn hàng xuất khẩu đã giảm 20 - 50%, lượng tồn kho tăng cao. Nguyên nhân chính là do các thị trường tiêu thụ lớn nhất như Mỹ, châu Âu giảm tiêu thụ do tác động của lạm phát toàn cầu.
Tôm là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn, nhưng trong quý I/2023 chỉ đạt 600 triệu USD, giảm đến 37% so với cùng kỳ. Trong đó thị trường Mỹ giảm hơn 40%. Thị trường giảm nhu cầu, nhưng giá nguyên liệu đầu vào sản xuất thức ăn chăn nuôi thủy sản tăng cao kỷ lục. Điều này dẫn đến giá thành sản phẩm thủy sản của Việt Nam rất khó cạnh tranh với Ấn Độ và Ecuador.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam đánh giá: "Các nước đều có chính sách về giảm thuế nguyên, phụ liệu, thức ăn nuôi tôm. Họ sản xuất với giá thành thấp, nên nếu chúng ta không có giải pháp thì giá thành sản xuất tôm khó cạnh tranh".
Đưa ra những giải pháp để phục hồi, tăng trưởng, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho rằng, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải điều chỉnh hợp lý, đa dạng sản phẩm xuất khẩu, căn cứ vào nhu cầu cụ thể của từng thị trường, tìm hướng đi riêng cho sản phẩm thủy sản.
Đơn cử với Trung Quốc, ngoài sản phẩm đông lạnh, doanh nghiệp nên tận dụng lợi thế về vị trí địa lý gần để tăng xuất khẩu tôm, hải sản tươi, sống. Với những thị trường lớn như Mỹ, các nước châu Âu, doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến xu hướng nhập khẩu hàng cho dòng sản phẩm truyền thống (nước mắm, mắm ruốc…).
Để đạt mục tiêu xuất khẩu cho ngành thủy sản đạt 10 tỷ USD trong năm nay, ngoài những giải pháp trọng yếu được giao cho ngành nông nghiệp, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan liên quan, các địa phương quyết liệt tháo gỡ vướng mắc về thị trường, thể chế, thuế phí; đồng thời khẩn trương nghiên cứu, đề xuất gói tín dụng 10.000 tỷ đồng với lãi suất thấp để hỗ trợ cho doanh nghiệp ngành sản xuất, chế biến lâm sản và thủy sản.
Trong diễn biến liên quan, ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội ngân hàng Việt Nam nhận định: "Nhu cầu xuất khẩu tăng cao, phù hợp với sản xuất trong nước thì cần đẩy mạnh tập trung vốn đầu tư vào lĩnh vực đó để thúc đẩy xuất khẩu. Còn nếu lĩnh vực đó không có khả năng phát triển thì dành vốn đầu tư vào cũng không thể hấp thụ được".
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng kiến nghị cho các doanh nghiệp thủy sản được giãn nợ 3 - 5 tháng cho các khoản vay đến hạn phải trả trong quý I và II này. Giới chuyên gia khuyến nghị, trong thời điểm khó khăn, các doanh nghiệp có thể tận dụng để chuẩn bị nguyên liệu cũng như quy mô sản xuất khi thị trường bắt đầu phục hồi trở lại. Bên cạnh đó, tiết giảm chi phí sản xuất là điều mỗi doanh nghiệp cần quan tâm đặc biệt.
