Bộ Tài chính xây dựng Nghị định về cấp bù lãi suất, tạo thuận lợi triển khai tín dụng ưu đãi

Dự thảo Nghị định quy định về thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước gồm 10 Điều và 05 Phụ lục.

Trong tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Tài chính nêu rõ, việc ban hành Nghị định nhằm quy định chi tiết về thanh toán, quyết toán cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại để đảm bảo rõ ràng, công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện.

Nghị định quy định đầy đủ, toàn diện, thống nhất trong quản lý nhà nước về việc thanh toán, quyết toán nhiệm vụ cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại do thực hiện các chính sách tín dụng của Nhà nước từ nguồn ngân sách nhà nước phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và pháp luật có liên quan.

Đồng thời, bám sát nguyên tắc cải cách mạnh mẽ công tác kiểm soát, thanh toán tại Kho bạc Nhà nước, đơn giản hóa hồ sơ phải gửi cơ quan Kho bạc Nhà nước, đẩy mạnh số hóa quy trình kiểm soát, rõ phạm vi kiểm soát thanh toán của cơ quan Kho bạc Nhà nước, tăng cường vai trò và trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại trong quá trình triển khai thực hiện.

Theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2024, “cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi” thuộc đối tượng đầu tư công. Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 giao Chính phủ quy định quy trình, thủ tục lập dự toán, phân bổ ngân sách, kiểm soát, thanh toán chi ngân sách, quyết toán ngân sách.

Điều 4 dự thảo Nghị định nêu rõ việc lập kế hoạch và phân bổ vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước tổng hợp nhu cầu cấp bù lãi suất của các ngân hàng thương mại thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước trong kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước trung hạn và hằng năm, lập báo cáo và gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Ngân hàng Nhà nước mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để tiếp nhận vốn ngân sách nhà nước cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại.

Trong phạm vi hạn mức cấp bù lãi suất được thông báo trong năm, trước ngày 10 của tháng đầu tiên hằng quý, ngân hàng thương mại gửi Ngân hàng Nhà nước trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính và các phương thức khác theo quy định của pháp luật hồ sơ đề nghị thanh toán số tiền ngân hàng thương mại đã hỗ trợ lãi suất cho khách hàng của quý trước liền kề.

Thời gian vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành một số chương trình tín dụng ưu đãi, chính sách hỗ trợ lãi suất của Nhà nước.

Đơn cử như: chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP; Chương trình cho vay nâng cấp, đóng mới tàu cá theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản; Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội; Chương trình hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ nguồn ngân sách nhà nước thông qua hệ thống các ngân hàng thương mại cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh theo Nghị quyết số 43/2022/QH15.

Nội dung về thanh toán, quyết toán các chương trình này được thực hiện theo quy định tại Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn đối với từng chương trình tại quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các thông tư của Bộ Tài chính.

Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh chính sách cấp bù lãi suất được sử dụng trong nhiều chính sách, chương trình tín dụng ưu đãi khác nhau. Do đó, việc ban hành quy trình thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất, cấp bù lãi suất chung để thống nhất là hết sức cần thiết.

Mỗi lĩnh vực như: Nông nghiệp, thủy sản, nhà ở xã hội... có văn bản hướng dẫn riêng, dẫn tới nguy cơ chồng chéo, thiếu đồng bộ, tiềm ẩn rủi ro các quy định thiết kế không thống nhất, gây khó khăn cho các ngân hàng thương mại và các đối tượng thụ hưởng.