Doanh nghiệp Việt tận dụng cơ hội khai thác tốt thị trường EU nhờ EVFTA
Sau 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA, nhiều ngành hàng như giày dép, dệt may, thủy sản, gỗ, rau quả… đã tận dụng khá tốt và gia tăng được kim ngạch xuất khẩu.
Hiện, EU là đối tác thương mại hàng đầu và là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân đạt 7,5%, chiếm tỷ trọng bình quân 13,6% trong tổng xuất khẩu của cả nước (2015 - 2021).
Việt Nam đã vượt Singapore trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN, và đứng vị trí thứ 11 trong số các nước cung ứng hàng hóa lớn nhất vào EU. Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang EU chứng kiến sự chuyển dịch tích cực, không chỉ tập trung vào các thị trường lớn, cửa ngõ vào EU như Đức, Hà Lan, Pháp… mà đang dần được đẩy mạnh sang thị trường ngách như Bắc Âu, Đông Âu hay Nam Âu.
Theo số liệu từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tổng kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Liên minh châu Âu (EU) sau 2 năm đầu tiên thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đạt 83,4 tỷ USD, tức trung bình 41,7 tỷ USD/năm, cao hơn tới 24% so với kim ngạch xuất khẩu trung bình năm của giai đoạn 2016-2019 trước đó.
Tính chung 10 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam sang EU đạt xấp xỉ 40 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ 2021.
Liên quan đến tận dụng cơ hội từ EVFTA, bà Lê Hằng, Giám đốc Truyền thông Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thủy sản (Vasep) cho hay, EU từng là thị trường số 1 của thuỷ sản Việt Nam, nhưng sau đó bị rơi xuống đứng thứ 4, sau cả Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ. Xuất khẩu cá tra, tôm, hải sản khác vào EU liên tục bị sụt giảm. Tuy nhiên, kể từ năm 2020, EVFTA có hiệu lực đã mang lại kỳ vọng lớn cho xuất khẩu thuỷ sản vào thị trường này. Theo đó, nhóm thuỷ sản chủ lực, như tôm chiếm 40-50% xuất khẩu sang EU, cá tra chiếm 10-16%, các mặt hàng hải sản khác chiếm 35%... Có thể nói, các nhóm mặt hàng thuỷ sản chính đều được hưởng lợi khi EVFTA có hiệu lực.
Năm 2020, dù ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhưng xuất khẩu thuỷ sản đã hồi phục rõ rệt, tăng 8% so với cùng kỳ và xu hướng đó tiếp tục trong năm 2021. Cụ thể, năm 2021, sau khi EU mở cửa lại thị trường, thuỷ sản xuất khẩu tăng mạnh, đạt trên 1 tỷ USD, tăng 12%.
Đến năm 2022, hết quý II, EU là thị trường nằm trong ba nhóm xuất khẩu thuỷ sản cao nhất của Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh lạm phát, nhưng với các thuế quan ưu đãi của EVFTA đã bộc lộ rõ nét, xuất khẩu thuỷ sản tăng 40%, đạt gần 700 triệu USD, xuất khẩu các dòng thuỷ sản chính kể cả cá tra đã tăng 30-39%, trong đó cá tra đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
Còn theo ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An chia sẻ: EVFTA đã mở đường để Trung An tăng tốc xuất khẩu gạo chất lượng cao sang EU. Trong 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu gạo của Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An tăng tới 68% so với cùng kỳ Trong đó thị trường châu Âu trở thành thị trường chính của doanh nghiệp, gạo chất lượng cao là mặt hàng chủ lực của doanh nghiệp được xuất sang thị trường này.
Cũng liên quan đến Hiệp định EVFTA, bà Nguyễn Cẩm Trang – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết: EU là một thị trường truyền thống của Việt Nam, qua theo dõi số liệu có thể thấy, qua 2 năm thực thi EVFTA một số thị trường ngách khác cũng đã bắt đầu được quan tâm và thúc đẩy xuất khẩu, điều này được thể hiện trong số liệu cấp giấy chứng nhận xuất xứ.
Tức là trong năm đầu tiên thực thi EVFTA thì kim ngạch xuất khẩu, kim ngạch cấp giấy chứng nhận xuất xứ của Việt Nam sang EU chỉ chủ yếu tập trung tại một số quốc gia như Hà Lan, Đức, Bỉ, nhưng từ năm 2021 đến nay hầu hết các thị trường đều có kim ngạch cấp giấy chứng nhận xuất xứ.
“Điều đó cho thấy, chúng ta đã bắt đầu tận dụng được nhiều sang các thị trường ngách ở khu vực EU” – bà Nguyễn Cẩm Trang nhấn mạnh.
Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, EU là một thị trường tiềm năng của Việt Nam, hàng hoá của Việt Nam và EU cũng có tính bổ sung cho nhau, nên đây là cơ hội rất tốt để doanh nghiệp Việt Nam chinh phục thị trường này.
Tuy nhiên, thống kê cũng cho thấy, tăng trưởng xuất khẩu từ Việt Nam sang EU khá tích cực sau 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA, nhưng hàng hóa Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 2% trong tổng nhu cầu nhập khẩu mỗi năm của thị trường 27 nước thành viên EU. Một số mặt hàng thế mạnh như rau quả chưa chiếm đến 4%, thủy sản 8%, xuất khẩu gạo vào EU vẫn rất thấp, cũng có rất ít hàng hóa được xuất khẩu với thương hiệu Việt vào EU.
Theo đó, để tận dụng được những ưu đãi cũng như những điều kiện bắt buộc của EVFTA từ đầu năm tới, bà Nguyễn Cẩm Trang cho rằng: Bản thân doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ Hiệp định EVFTA, đặc biệt cần nắm bắt các quy định, bao gồm cả những quyết định liên quan đến quy tắc xuất xứ cũng như theo dõi lộ trình cam kết của các mặt hàng, từ đó sẽ tìm được cơ chế ưu đãi tốt nhất để thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường này.
Ngoài ra không chỉ là câu chuyện về quy tắc xuất xứ mà là câu chuyện là đáp ứng các quy định về tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm, tiêu chuẩn lao động, những yêu cầu của thị trường EU đối với mặt hàng của chúng ta sản xuất, chẳng hạn đối với mặt hàng gỗ thì chúng ta phải quan tâm đến việc truy xuất nguồn gốc gỗ theo quy định hoặc là đối với thủy sản cũng vậy. Chúng ta đã có những bài học liên quan đến thẻ vàng đối với thủy sản, đó là những vấn đề rất cần được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm khi chinh phục hiệu quả thị trường EU.
Theo các chuyên gia kinh tế, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU có tốc độ tăng trưởng cao. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng thế mạnh như thủy sản, rau quả, dệt may lại có thị phần thấp trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU. Trong đó, rau quả chiếm hơn 3%, thủy sản hơn 4%, may mặc 4%... Hiện, một số doanh nghiệp đã tham gia chế biến nâng cao chất lượng sản phẩm cho xuất khẩu sang EU, nhưng phần nhiều vẫn chỉ gia công hàng hóa xuất khẩu.
Để tận dụng cơ hội từ EVFTA, theo các chuyên gia và nhà quản lý, trước hết doanh nghiệp Việt Nam cần bỏ tư duy và cách kinh doanh theo lối an toàn, chỉ tập trung vào thị trường truyền thống, mà cần tìm kiếm thị trường mới. Ngoài ra, doanh nghiệp cần chủ động tạo chỗ đứng trên thị trường bằng cách bảo đảm chất lượng hàng hóa với giá cạnh tranh, đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững, đồng thời quan tâm đến việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ…
Để gia tăng sự hiện diện của hàng hoá Việt Nam tại thị trường EU, các chuyên gia đề xuất, Bộ Công Thương cần chuyển từ xúc tiến thương mại cho sản phẩm sang xúc tiến thương mại cho cả một ngành hàng; Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, vượt qua những rào cản về mặt kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh về chất lượng sản phẩm, mẫu mã, bao bì sản phẩm...
-
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
-
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994. -
Đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp
Đầu tư vào công nghệ và chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện sản phẩm mà còn tạo nền tảng để nâng năng suất và phát triển bền vững. -
FDI công nghệ tăng tốc, doanh nghiệp Việt chạy đua vào chuỗi cung ứng
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số. -
PCI 2.0: Cải cách để tạo nền tảng phát triển doanh nghiệp
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện. -
Từ cải cách thể chế đến năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. -
Tăng mức xử phạt khi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở. -
Hà Nội ưu tiên bảo tồn di sản và phát triển không gian ngầm tại khu vực Hồ Gươm
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. -
Giao thông đồng bộ mở lối cho du lịch Quảng Trị
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững. -
Giá xăng, dầu giảm nhẹ trước dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
