Dù chưa có giấy phép xây dựng, chưa chính thức được giao đất, chưa lấy ý kiến thẩm định song từ nhiều năm trước Công ty TNHH Thương mại Khoáng sản Tấn Phát (gọi tắt Công ty Tấn Phát) đã huy động máy móc đào phá, xây dựng bê tông trên đảo du lịch Hòn Khô.
Tại hiện trường, những chiếc máy đào đã được doanh nghiệp này đưa qua đảo từ nhiều năm trước để phục vụ các công việc đào bới, xây dựng trên đảo nằm im bất động. Khung cảnh thi công bết bát, nhiều hạng mục dang dở với vật liệu bê tông, cốt thép hoen gỉ, rác và xác xây dựng kéo dài hàng trăm mét quanh chân hòn đảo trông rất phản cảm... Tại khu vực phía tây đảo Hòn Khô Lớn, lượng đất đá đã bị san gạt, chất thành đống. Trong khu vực nhiều nơi cắm cọc sắt, đổ bê tông, các vật liệu xây dựng sắt thép, ván gỗ, ống nhựa được tập kết tại vị trí xây dựng. Ngay cạnh đó, một con đường bê tông đang được xây dựng quanh chân núi trên đảo Hòn Khô Lớn với chiều dài trên 100m, bề ngang 2,5m và dày khoảng 0,5m.
Hòn Khô được biết đến bởi chất hoang sơ xinh đẹp được bảo tồn cho đến tận bây giờ nếu không có sự can thiệp của con người. Không những vậy, hòn đảo này còn có rất nhiều đá, đá nằm rải rác khắp đảo với nhiều hình thù, kích cỡ khác nhau. Người dân ở xã bán đảo Nhơn Hải cho rằng đảo Hòn Khô được xem là hòn ngọc, là nơi mang lại nguồn thu nhập cực lớn cho người dân bởi nguồn thủy hải sản dồi dào và đa dạng. Ngoài ra, nơi đây còn là khu vực bảo tồn rạn san hô rất lớn, là nơi che chắn người dân trong những mùa bão gió, triều cường. Đáng báo động tại khu vực gần hiện trường thi công dự án có rạn san hô trên 12ha, trong đó 2,1ha san hô vùng lõi đang phục hồi rất tốt, mật độ phủ 50% - 70%.
Cũng vì điều này nhiều lần người dân xã Nhơn Hải đề nghị Công ty Tấn Phát cần quyết tâm thực hiện dự án vì dự án kéo dài cách đây gần cả chục năm chưa ra hình hài gì, càng làm cho đảo Hòn Khô thêm nhếch nhác. Thời gian kéo dài, cũng khiến người dân địa phương lo ngại phá vỡ cảnh quan, sinh thái tự nhiên ở hòn đảo hoang sơ này…
Mới đây, Thanh tra Bộ KH&ĐT đã có kết luận, chỉ ra các sai phạm của Dự án Điểm du lịch Hòn Khô (giai đoạn 1) của Công ty Tấn Phát như: Chưa thực hiện lấy ý kiến thẩm định các cơ quan có liên quan; Chưa có Giấy phép xây dựng đã tiến hành xây dựng hạng mục Cầu tàu, Bến thủy nội địa; Tiến độ thực hiện dự án chậm, tính đến ngày 31/5/2022 thì tiến độ của dự án đã chậm 32 tháng.
Ban Quản lý Khu kinh tế đã chậm ký hợp đồng thuê đất, chậm giao đất trên thực địa để nhà đầu tư triển khai thực hiện dự án đầu tư. UBND tỉnh Bình Định yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế rà soát việc ký hợp đồng thuê đất, giao đất trên thực địa; Kiểm điểm trách nhiệm của Ban Quản lý Khu kinh tế để xảy ra việc một số hạng mục dự án triển khai thi công khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, xử lý theo quy định; Việc chậm triển khai dự án theo tiến độ được phê duyệt trong quyết định chủ trương đầu tư.
Ông Đặng Vĩnh Sơn, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Bình Định cho biết, dự án trước đây bị vướng là do người dân ở xã bán đảo Nhơn Hải có đơn thư khiếu nại đề nghị không được giao mặt nước ở đảo Hòn Khô cho doanh nghiệp vì lo ngại sinh kế cộng đồng. “Thực ra, lỗi trước đây khi giao dự án đã cho doanh thuê diện tích mặt đất và mặt nước. Sau này, khi có phản ánh người dân thì buộc phải dừng lại để xác định lại việc giao mặt nước cho doanh nghiệp và xác định lại ranh giới vùng mặt nước sử dụng chung và vùng dự án nên kéo dài. Vì vậy, trước kia Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh để doanh nghiệp họ làm trước rồi hoàn thiện hồ sơ”, ông Sơn chia sẻ.
Ngày 7/5/2015, UBND tỉnh Bình Định có quyết định số 1939/UBND-TH chấp thuận cho Công ty Tấn Phát triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng dự án điểm du lịch Hòn Khô. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp này khi thực hiện dự án phải có giải pháp bảo vệ rạn san hô, bảo vệ môi trường, phối hợp với các hộ dân nuôi trồng thủy sản trong khu vực để phục vụ khách du lịch.
Trước đó, ngày 22/5/2017, UBND tỉnh Bình Định ban hành quyết định phê duyệt chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 điểm du lịch Hòn Khô (giai đoạn 1), với diện tích quy hoạch gần 52.000m2; gồm một phần diện tích phía tây nam đảo Hòn Khô và một phần diện tích mặt nước biển phía tây nam đảo Hòn Khô. Ngày 27/4/2018, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Bình Định ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điểm du lịch Hòn Khô (giai đoạn 1) cho Công ty Tấn Phát với tổng vốn đầu tư dự án trên 30 tỷ đồng; thời hạn hoạt động dự án 50 năm, tiến độ thực hiện hoàn thành dự án đến tháng 7/2019.
