Thiếu trách nhiệm, vi phạm Luật Đất đai
Theo kết luận của Đoàn thanh tra liên ngành, có nhiều thiếu sót, vi phạm của nhiều tập thể, cá nhân liên quan đến quá trình thực hiện dự án nói trên.
Cụ thể, dự án đầu tư xây dựng Khu thương mại - Du lịch và đô thị mới phía Đông thành phố Hải Dương được Thủ tướng Chính phủ đồng ý về chủ trương và giao đất, UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết và dự án đầu tư.
Tuy nhiên, khi triển khai thực hiện, UBND thành phố Hải Dương và các cơ quan chuyên môn của tỉnh chưa tham mưu cho UBND tỉnh rà soát quy hoạch và điều chỉnh quy hoạch xây dựng tại Lô O.28 để kịp thời điều chỉnh vào quy hoạch chung của thành phố Hải Dương, quy hoạch phân khu phường Hải Tân theo quy định dẫn đến chưa có sự đồng bộ, gắn kết giữa các cấp độ quy hoạch đô thị và giữa quy hoạch đô thị với quy hoạch sử dụng đất qua các thời kỳ, không có sự thống nhất về chức năng, mục đích sử dụng đất tại Lô O.28.
Trách nhiệm trên thuộc Giám đốc Sở Xây dựng; Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường; Chủ tịch UBND thành phố Hải Dương và các tổ chức, cá nhân tham mưu, tổng hợp thuộc Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND thành phố Hải Dương (qua các thời kỳ).
Tiếp đến, Quy hoạch chi tiết Lô O.28 được phê duyệt lần đầu tại Quyết định số 2752/QĐ-UB ngày 18/6/2002 của UBND tỉnh cơ bản đảm bảo theo quy định. Theo đó, lô đất O.28 có tổng diện tích quy hoạch là 43.899,3 m2, trong đó có 02 lô đất hỗn hợp diện tích là 10.699 m2 (thể hiện là Trung tâm thương mại, dịch vụ; số tầng cao của công trình là 03 tầng).
Khi thực hiện triển khai quy hoạch theo đề xuất của chủ đầu tư đã điều chỉnh quy hoạch tại Quyết định số 2662/QĐ-UB ngày 29/6/2005 và Quyết định số 782/QĐ-UBND ngày 27/02/2009, không nêu lý do, nguyên nhân điều chỉnh quy hoạch để xác định trường hợp được điều chỉnh quy hoạch theo quy định;
Người có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không lấy ý kiến của nhân dân thông qua phiếu xin ý kiến hoặc tổ chức họp đại diện tổ dân phố và Uỷ ban nhân dân phường trong khu vực liên quan đến quy hoạch điều chỉnh; tại thời điểm lập, thẩm định, trình UBND tỉnh phê duyệt Quyết định số 782/QĐ-UBND ngày 27/02/2009 là chưa phù hợp với quy định của UBND tỉnh về việc phân cấp trong một số lĩnh vực liên quan.
Những thiếu sót, vi phạm trên thuộc Công ty cổ phần tư vấn kiến trúc Thành Nam (đơn vị tư vấn), Sở Xây dựng, các tổ chức, cá nhân tham mưu, tổng hợp thuộc Sở Xây dựng, trong việc lập, thẩm định, trình phê duyệt điều chỉnh quy hoạch; UBND thành phố Hải Dương, các tổ chức, cá nhân tham mưu, tổng hợp trong việc ký thống nhất, thỏa thuận quy hoạch; Văn phòng UBND tỉnh, các tổ chức, cá nhân tham mưu, tổng hợp trong việc thẩm tra, tham mưu trình ký ban hành Quyết định số 2662/QĐ-UB ngày 29/6/2005 và Quyết định số 782/QĐ-UBND ngày 27/02/2009.
Liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ, UBND TP Hải Dương đã cấp giấy CNQSDĐ cho hai trong số tám ô đất thuộc lô 0.28 là chưa đúng theo quy định của pháp luật. Trách nhiệm thuộc Chủ tịch UBND thành phố Hải Dương, các tổ chức, cá nhân thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn Phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hải Dương, Chủ tịch UBND phường Hải Tân (thời kỳ 2006, 2009), các tổ chức, cá nhân tham mưu cho Chủ tịch UBND phường Hải Tân ký chứng thực hợp đồng chuyển nhượng.
Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, Chủ đầu tư đã nhận góp vốn, đặt cọc, ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho các hộ dân trước thời điểm UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỷ lệ 1/2000 theo Quyết định số 2662/QĐ-UB ngày 29/6/2005 và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng dự án tỷ lệ 1/500 theo Quyết định 782/QĐ-UBND ngày 27/02/2009 là vi phạm quy định tại Điều 15 Luật Đất đai năm 2003.
Quyền lợi của người dân có được đảm bảo?
Từ những thiếu sót, tồn tại nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan và UBND TP Hải Dương nhanh chóng khắc phục, xử lý những thiếu sót, khuyết điểm đã nêu tại kết luận thanh tra.
Đối với Chủ đầu tư, chủ động phối hợp với các Sở, ngành, đơn vị liên quan để hoàn thiện các thủ tục về quy hoạch chi tiết, đầu tư, đất đai tại Lô O.28 theo đúng quy định của Pháp luật.
Đồng thời, có trách nhiệm tổ chức khắc phục những thiếu sót, vi phạm đã được kết luận tại Phần kết quả xác minh và nội dung kết luận tại Mục III kết luận này với 01 trường hợp đã nhận đặt cọc (thửa 28.02) và 07 hộ gia đình, cá nhân đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (thửa 28.01 và thửa 28.03 đến 28.08), thương lượng giải quyết trên nguyên tắc tôn trọng quyền lợi của nhau. Trong trường hợp không giải quyết được, thì một trong hai bên có quyền khởi kiện để yêu cầu toà án có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.
Như vậy, sau hơn mười năm đơn thư mòn mỏi từ trung ương đến địa phương, người dân có quyền lợi liên quan đến dự án kể trên cũng có được kết luận cuối cùng từ phía lực lượng chức năng. Tuy nhiên, thay vì vui mừng thì người dân lại cảm thấy lo lắng và bất an. Vì từ việc người dân đơn thư khiếu nại các cơ quan chức năng để đòi quyền lợi chính đáng của mình là được cấp giấy CNQSDĐ thì nay lại phải quay sang “đàm phán” với chủ đầu tư.
Một người dân có quyền lợi tại dự án cho biết, chúng tôi là người dân, nhiều khi hiểu biết pháp luật còn chưa đầy đủ, chỉ biết mua bán, nhận chuyển nhượng dưới sự chứng thực của cơ quan có thẩm quyền là đúng là đủ. Thế nhưng, chúng tôi bỏ hàng tỉ đồng ra để mua đất làm ăn kinh tế thì nay đã hơn 10 năm trôi qua, đất thì không được sử dụng tiền thì đã thanh toán. Không biết đến bao giờ quyền lợi của chúng tôi mới được giải quyết dứt điểm.
Thiết nghĩ, kết luận thanh tra đã rõ ràng, thiết sót, vi phạm của nhiều cá nhân, tổ chức cũng đã được chỉ rõ. Cơ quan chứ năng tỉnh Hải Dương cần có hình thức xử lý rõ ràng và công khai đối với những cá nhân, tổ chức để xảy ra thiếu sót, vi phạm liên quan đến dự án. Đồng thời, cần có cơ chế đặc thù để giải quyết quyền lợi chính đáng của người dân.
