Thêm ưu đãi có giúp tăng tỷ lệ xây mới, cải tạo chung cư cũ?
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng và các địa phương, cả nước có gần 400 nhà chung cư thuộc diện cải tạo, xây dựng lại; trong đó, con số đã hoàn thành việc cải tạo, xây dựng lại chỉ chiếm khoảng 11%. Đặc biệt, việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư tại 2 thành phố lớn là Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh chưa đạt kết quả đề ra.
Để tháo gỡ các bất cập kéo dài khiến tiến độ cải tạo chung cư cũ chậm trễ, Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến Dự thảo Nghị định về Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư (Dự thảo Nghị định). Đáng chú ý, tại Dự thảo Nghị định lần này có đề xuất một số cơ chế ưu đãi đối với các dự án xây dựng lại nhà chung cư, thu hút sự quan tâm của dư luận. Cùng đó, Luật Nhà ở (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ 1/1/2025 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ thêm nhiều nút thắt trong việc cải tạo lại nhà chung cư.
Ghi nhận đầu tiên được các chuyên gia viện dẫn chính là ưu đãi về đất đai. Cụ thể, Dự thảo Nghị định quy định chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được hưởng cơ chế ưu đãi miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong phạm vi dự án theo quy định (điểm a khoản 1 Điều 63 của Luật Nhà ở).
Như vậy, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ xác định phạm vi dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trong quy hoạch chi tiết của dự án, chấp thuận chủ trương đầu tư. Từ đó, thực hiện việc miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho chủ đầu tư đối với diện tích đất thuộc trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Theo đó, chủ đầu tư sẽ được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với một số trường hợp: diện tích đất xây dựng nhà chung cư hiện hữu; diện tích đất xây dựng nhà ở riêng lẻ hiện hữu (nếu có); diện tích đất xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, công trình công cộng, diện tích đất có công trình hạ tầng kỹ thuật, giao thông, hạ tầng xã hội; công trình khác gồm cả diện tích đất có tài sản công thuộc phạm vi dự án xây dựng lại nhà chung cư.
Trong trường hợp nhà chung cư phải thực hiện phá dỡ nhưng theo quy hoạch được duyệt không tiếp tục xây dựng lại nhà ở mà xây dựng công trình khác (trừ trường hợp thực hiện dự án quy gom nhà chung cư) hoặc vẫn tiếp tục xây dựng nhà ở nhưng được các chủ sở hữu nhà chung cư đồng ý không tái định cư tại chỗ và chủ đầu tư đã thực hiện bồi thường, bố trí tái định cư cho các chủ sở hữu tại địa điểm khác theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định này thì chủ đầu tư dự án được hưởng cơ chế ưu đãi về đất đai theo quy định.
Với trường hợp sau khi lựa chọn chủ đầu tư mà chủ đầu tư có nhu cầu điều chỉnh quy hoạch chi tiết của dự án phù hợp với quy hoạch phân khu, quy hoạch chung được phê duyệt dẫn đến tăng hệ số sử dụng đất thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật đất đai - Dự thảo Nghị định nêu rõ.
Cùng đó, điểm mới nữa được doanh nghiệp đón nhận là ưu đãi kinh doanh thương mại sau khi bố trí tái định cư. Tại Dự thảo Nghị định đề xuất, chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được kinh doanh đối với diện tích nhà ở còn lại sau khi đã thực hiện bố trí tái định cư và phần diện tích kinh doanh dịch vụ, thương mại trong phạm vi dự án để bù đắp chi phí theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 63 của Luật Nhà ở (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua cuối năm 2023.
Đối với phần diện tích nhà ở còn lại thuộc nhà chung cư được cải tạo, xây dựng lại thì chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư không phải nộp tiền sử dụng đất khi bán căn hộ này. Riêng phần diện tích kinh doanh thương mại, dịch vụ thuộc nhà chung cư được cải tạo, xây dựng lại thì chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư không phải nộp tiền thuê đất khi bán phần diện tích kinh doanh này.
Phần diện tích được kinh doanh ngoài phạm vi được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất quy định tại điểm a, điểm c khoản 1 Điều 29 của Nghị định này và ngoài phạm vi được kinh doanh mà không phải nộp tiền sử dụng đất, thì chủ đầu tư dự án vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật đất đai.
Ngoài ra, Dự thảo Nghị định cũng quy định trường hợp thực hiện dự án xây dựng lại nhà chung cư theo giải pháp quy gom quy định tại khoản 4 Điều 64 của Luật Nhà ở thì chủ đầu tư được hưởng cơ chế ưu đãi về đất đai và cơ chế ưu đãi về kinh doanh thương mại trong phạm vi dự án xây dựng lại nhà chung cư.
Những trường hợp dự án xây dựng lại nhà chung cư sau quy gom không đảm bảo hiệu quả tài chính của chủ đầu tư thì chủ đầu tư đề xuất UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định việc giao đất, cho thuê đất đối với các phần diện tích đất có nhà chung cư cũ để bảo đảm cân đối hiệu quả tài chính của dự án.
Giải pháp quy gom cũng từng được một số địa phương, doanh nghiệp bàn và áp dụng thành công trên thực tế. Trước đó, Hiệp hội Bất động sản Tp. Hồ Chí Minh (HoREA) cũng đã có văn bản "hiến kế" nhằm đẩy mạnh việc xây dựng lại hàng ngàn chung cư cũ có tuổi đời trên dưới 50 năm, nhằm thực hiện mục tiêu tái định cư tốt nhất, thỏa đáng nhất cho tất cả các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư, gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Liên quan đến Nghị định số 69/2021/NĐ-CP về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, HoREA nhận xét, quy định cho phép “quy gom một số nhà chung cư trên cùng phạm vi địa bàn cấp xã, cấp huyện” để làm cơ sở xác định việc thực hiện một hoặc nhiều dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư... vừa hợp lòng dân, vừa sát thực tế.
Chủ tịch HoREA dẫn chứng, thực tiễn tại Tp. Hồ Chí Minh có hơn 1.000 chung cư cũ; trong đó, có một số ít khu chung cư có quy mô lớn, còn lại đa số là các chung cư nhỏ, dạng nhà ở tập thể có nguồn gốc do chuyển đổi từ khách sạn, nhà riêng lẻ được xây dựng trước năm 1975... Chẳng hạn, tại Quận 5, có 408 chung cư, Quận 3 có 43 chung cư, phần lớn không thể xây dựng lại chung cư mới tại địa điểm cũ do không phù hợp với quy hoạch.
Kinh nghiệm giải quyết bài toán nan giải này của UBND quận 3, Tp. Hồ Chí Minh là xây dựng kế hoạch “quy gom” 43 khu chung cư trên địa bàn để xây dựng lại 3 khu chung cư quy mô lớn, đủ để tái định cư trên địa bàn quận 3. Điều này khắc phục được tình trạng bỏ hoang tại các dự án tái định cư được xây dựng tại vị trí khác, không đáp ứng được nhu cầu đi lại, làm ăn, sinh sống, chữa bệnh, học hành… dẫn đến người tái định cư không vào ở.
Cũng khó khăn, nhưng câu chuyện của Hà Nội lại "vướng" ở khâu thống nhất phương án bồi thường. Theo ông Bùi Tiến Thành - Trưởng phòng Phát triển đô thị (Sở Xây dựng Hà Nội), việc thống nhất phương án bồi thường giữa nhà đầu tư và các chủ sở hữu gặp nhiều khó khăn bởi chủ sở hữu thường yêu cầu hệ số K bồi thường cao, nhất là đối với các hộ tại tầng 1. Do đó, nhà đầu tư khó cân đối hiệu quả tài chính của dự án.
Tháo gỡ khó khăn này, UBND thành phố Hà Nội đã giao Sở Xây dựng chủ trì nghiên cứu, tham mưu thành phố quy định về hệ số K làm căn cứ để các địa phương, nhà đầu tư chủ động thỏa thuận, thống nhất với người dân. Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Mạc Đình Minh cho biết: Từ đầu năm 2023, Sở Xây dựng Hà Nội đã xây dựng phương pháp xác định hệ số K; đồng thời làm việc với tất cả các quận, huyện, thị xã có nhà chung cư cũ để hướng dẫn.
Tuy nhiên, ông Minh chia sẻ, quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn vì mỗi nhà chung cư cũ có một vị trí khác nhau, quy hoạch và mật độ dân số cũng khác nhau. Hiện Ban Chỉ đạo cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trên địa bàn thành phố thống nhất việc ủy quyền, phân cấp cho quận, huyện có chung cư cũ xác định hệ số K theo hướng dẫn của Sở Xây dựng.
Bởi UBND các quận, huyện cũng là đơn vị nắm được chính xác vị trí dự án, quy mô dân số và toàn bộ quy hoạch chung cư cũ tại địa bàn. Như vậy, tính hệ số K sát nhất, bảo đảm tiêu chí hiệu quả cho chủ đầu tư, quyền lợi cho người dân.
Các chuyên gia nhận định, Luật Nhà ở (sửa đổi) khi có hiệu lực thi hành từ 1/1/2025 sẽ gỡ thêm nhiều nút thắt trước đó mà ngay cả Nghị định hướng dẫn cũng chưa quy định đầy đủ. Việc này sẽ giúp cho việc chỉnh trang đô thị được nhanh chóng và hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan trong dự án cải tạo lại nhà chung cư cũ. Nhiều khu nhà cũ được "thay da đổi thịt" sẽ góp phần tạo diện mạo mới cho các đô thị.
-
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
-
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994. -
Đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp
Đầu tư vào công nghệ và chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện sản phẩm mà còn tạo nền tảng để nâng năng suất và phát triển bền vững. -
FDI công nghệ tăng tốc, doanh nghiệp Việt chạy đua vào chuỗi cung ứng
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số. -
PCI 2.0: Cải cách để tạo nền tảng phát triển doanh nghiệp
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện. -
Từ cải cách thể chế đến năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. -
Tăng mức xử phạt khi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở. -
Hà Nội ưu tiên bảo tồn di sản và phát triển không gian ngầm tại khu vực Hồ Gươm
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. -
Giao thông đồng bộ mở lối cho du lịch Quảng Trị
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững. -
Giá xăng, dầu giảm nhẹ trước dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
