Khó di dời dân, cải tạo chung cư cũ chuyển động chậm
Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng… việc phá dỡ, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thời gian qua đã được quan tâm đặc biệt nhằm bảo đảm điều kiện sống tốt hơn cho người dân nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, tiến độ kiểm định, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư đang rất chậm, chưa đạt mục tiêu kỳ vọng.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng và các địa phương, cả nước có 366 nhà chung cư thuộc diện cải tạo, xây dựng lại; trong đó, mới chỉ có khoảng 42 chung cư đã hoàn thành việc cải tạo, xây dựng lại, chiếm 11% và 69 chung cư đang thực hiện cải tạo, xây dựng lại, tương đương 19%. Đặc biệt, việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư tại 2 đô thị lớn là Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh chưa đạt kết quả đề ra.
Một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ chung cư cải tạo, xây dựng lại còn khiêm tốn là do chính quyền địa phương nhập cuộc chưa quyết liệt. Tại Báo cáo giám sát của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội chỉ rõ: “Tiến độ kiểm định, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư ở các đô thị lớn đang rất chậm; trong đó, có lực cản từ việc không di dời được người dân ra khỏi các chung cư nguy hiểm, có nguy cơ sập đổ”.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Tp. Hồ Chí Minh (HOREA) lại cho rằng, không phải do quy định “sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn” là nguyên nhân dẫn đến vướng mắc, khó khăn trong cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Mà “nút thắt” trong các năm qua là do chưa xây dựng các quy định pháp luật đầy đủ, khả thi; chưa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của các quy định pháp luật và cũng chưa tìm được “điểm cân bằng về lợi ích”, đảm bảo hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của chủ sở hữu nhà chung cư và nhà đầu tư - ông Châu nhận xét.
Tuy nhiên, trên thực tế, hiện nay khi thực hiện cải tạo nhà chung cư cũ thì phải nhận được sự đồng thuận của đa số hoặc toàn bộ người dân mới có thể triển khai. Trong khi đó, nhiều người dân lại không di dời để bàn giao mặt bằng xây dựng do chưa tin tưởng vào dự án, nhất là về tiến độ hoàn thành.
Hiện chưa có quy định cụ thể về việc công bố công khai niên hạn sử dụng nhà chung cư theo cấp công trình được xác định theo hồ sơ thiết kế trước khi đưa vào giao dịch và kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư đối với toàn bộ các nhà chung cư được kiểm định khi hết niên hạn sử dụng.
Bên cạnh đó, cũng chưa xác định rõ trách nhiệm của chủ thể liên quan trong việc kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; cơ chế ưu đãi để khuyến khích chủ đầu tư tham gia thực hiện dự án còn chưa rõ ràng, chưa đầy đủ, nên khó thu hút nhà đầu tư; trong khi áp lực cải tạo lại các chung cư cũ ngày càng tăng, nguồn lực nhà nước còn hạn chế…
Hàng loạt những vướng mắc này đang “ngáng” tiến độ cải tạo chung cư cũ trên toàn quốc. Các chuyên gia nhận xét, Luật Nhà ở hiện tại chưa quy định cụ thể về các trường hợp nhà chung cư phải phá dỡ để cải tạo, xây dựng lại nên dẫn đến nhiều vướng mắc và cách hiểu, áp dụng pháp luật khác nhau.
Liên quan đến nội dung này, Bộ Xây dựng cho biết, Luật Nhà ở 2014 và Nghị định số 101/2015/NĐ-CP về xây dựng, cải tạo lại nhà chung cư chưa có quy định rõ ràng, cụ thể về các trường hợp phá dỡ nhà chung cư, dẫn đến các địa phương có nhiều cách hiểu khác nhau về vấn đề này nên việc đưa danh mục các nhà chung cư thuộc diện phá dỡ, xây dựng lại giai đoạn 2015 - 2020 chưa đáp ứng yêu cầu.
Đơn cử như khái niệm “nhà chung cư nguy hiểm, nhà chung cư bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ” không được quy định tương ứng trong pháp luật xây dựng (pháp luật xây dựng sử dụng khái niệm nhà chung cư cấp D). Do đó, khi triển khai các địa phương gặp vướng mắc trong việc xác định danh mục nhà chung cư thuộc diện cải tạo, xây dựng lại - Bộ Xây dựng ghi nhận.
Mặc dù Nghị định số 69/2021/NĐ-CP về xây dựng, cải tạo lại nhà chung cư thay thế cho Nghị định số 101/2016/NĐ-CP đã có quy định để giải quyết một số vấn đề tồn tại thuộc thẩm quyền của Chính phủ như xác định trách nhiệm thực hiện kiểm định chất lượng nhà chung cư, xây dựng kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư… nhưng vẫn còn một số vấn đề, tồn tại quy định tại Luật Nhà ở 2014 thuộc thẩm quyền của Quốc hội chưa thể giải quyết trong Nghị định số 69/2021/NĐ-CP. Đồng thời, một số quy định trong Nghị định số 69 cũng cần phải được “luật hóa” để nâng cao hiệu lực pháp lý bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện – Bộ Xây dựng thông tin.
Theo ông Bùi Tiến Thành, Trưởng phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội, UBND thành phố đang thực hiện việc xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị định 69 và đã ban hành Đề án cải tại chung cư cũ với 6 kế hoạch triển khai (chia thành 6 đợt). Đợt 1 ưu tiên thực hiện đối với 10 khu chung cư; trong đó có 4 khu chung cư cũ có nhà nguy hiểm cấp D và 6 khu chung cư có tính khả thi cao.
Sau 2 năm triển khai, Sở Xây dựng đã phê duyệt nhiệm vụ kiểm định 1.022 nhà chung cư cũ trên địa bàn. Đây là cơ sở để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ vốn rất chậm chạp thời gian vừa qua. Có những nơi đã hoàn thành di dời các hộ dân, tổ chức ra khỏi nhà nguy hiểm cấp độ D. Đây là khu nhà hư hỏng đã có chủ trương từ lâu nhưng một số hộ dân vẫn bám trụ ở lại, bất chấp nguy hiểm.
Từ thực tế này, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương bố trí kinh phí để thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng các nhà chung cư cũ trên địa bàn và lập danh mục các nhà chung cư, khu chung cư thuộc diện phải phá dỡ để cải tạo, xây dựng lại đưa vào kế hoạch thực hiện của địa phương, làm cơ sở để triển khai các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Cùng đó, các địa phương cần khẩn trương tổ chức lập, phê duyệt quy hoạch tỷ lệ 1/500 khu vực có nhà chung cư cần cải tạo, xây dựng lại để nhà đầu tư có cơ sở tham gia xây dựng phương án đầu tư, phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi tham gia đăng ký làm chủ đầu tư dự án - Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, Tiến sỹ Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội cho rằng, hiện các chủ đầu tư khi lập quy hoạch đều dẫn đến việc tăng thêm dân số khu vực; trong khi đó chủ trương ở nội đô cần giảm dân số. Đặc biệt, muốn thực hiện được việc này thì lại phải điều chỉnh quy hoạch và như vậy sẽ rất khó.
Mục tiêu hướng đến của chủ đầu tư là xây các trung tâm thương mại kết hợp vui chơi giải trí. Nếu nhà nước yêu cầu xây dựng công trình phải tạo ra kiến trúc cảnh quan và gắn với quy hoạch phân khu, mà không phát triển được mục tiêu trên thì chủ đầu tư sẽ không mặn mà tham gia. Do đó, nhiều dự án chung cư cũ xuống cấp vẫn "giẫm chân tại chỗ" vì chưa có chính sách nào tạo ra sự hài hòa giữa các bên - ông Nghiêm nhận xét.
-
Với hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, Hải Phòng có nhiều điều kiện để phát triển vận tải đa phương thức. Khi đường biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối thành một chuỗi thống nhất, hàng hóa không chỉ được lưu chuyển thông suốt hơn mà còn góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và sức cạnh tranh của hệ thống logistics. -
Thanh toán không dùng tiền mặt là động lực thúc đẩy tài chính toàn diện
Thanh toán không dùng tiền mặt đang chuyển mình từ một phương thức giao dịch thuần túy trở thành động lực chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam. -
Bộ Tài chính triển khai đồng bộ giải pháp kiểm soát lạm phát
Trước áp lực giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý 3/2026, Bộ Tài chính đã triển khai loạt giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đã được Quốc hội giao phó. -
Quy định mới về tiêu chí và điều kiện thành lập khu thương mại tự do
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do. -
Hỗ trợ tín dụng qua VDB để doanh nghiệp phát triển hạ tầng bán lẻ
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng hạ tầng thương mại, Bộ Tài chính triển khai chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). -
Kéo dài thời hạn áp dụng ưu đãi thuế xăng dầu đến hết năm 2026
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cùng nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. -
Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, động lực để kinh tế cửa khẩu bức phá
Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường. -
PGS.TS Trần Đình Thiên: Miền Trung cần biến lợi thế thành những dòng chảy kinh tế
Sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu kinh tế và cửa khẩu lớn, song theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguồn lực của miền Trung vẫn đang bị chia cắt, chưa tạo thành những chuỗi giá trị đủ mạnh. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, liên kết vùng cần chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể, với doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể.
-
Bộ Công thương tìm giải pháp giảm chi phí logistics để thúc đẩy xuất khẩu
Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu là diễn đàn quan trọng giúp các cơ quan quản lý lắng nghe trực tiếp vướng mắc từ doanh nghiệp, đồng thời thống nhất giải pháp liên ngành để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam. -
TP.HCM chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan chức năng và 32 phường trên địa bàn khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ xuống cấp được xây dựng trước năm 1994. -
Đổi mới công nghệ, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp
Đầu tư vào công nghệ và chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện sản phẩm mà còn tạo nền tảng để nâng năng suất và phát triển bền vững. -
FDI công nghệ tăng tốc, doanh nghiệp Việt chạy đua vào chuỗi cung ứng
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang ghi nhận mức tăng tốc bứt phá, đặc biệt là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và kinh tế số. -
PCI 2.0: Cải cách để tạo nền tảng phát triển doanh nghiệp
Cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ là bài toán thủ tục mà còn liên quan đến khả năng doanh nghiệp đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả. PCI 2.0 cung cấp thêm dữ liệu để các địa phương xác định những điểm cần cải thiện. -
Từ cải cách thể chế đến năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp có khả năng đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả vận hành. Những cải cách về môi trường kinh doanh vì thế không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. -
Tăng mức xử phạt khi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích
Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định phạt 100-130 triệu đồng đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở. -
Hà Nội ưu tiên bảo tồn di sản và phát triển không gian ngầm tại khu vực Hồ Gươm
Từ ngày 7/9 đến 26/9/2026, thành phố Hà Nội tổ chức công khai lấy ý kiến nhân dân về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tại khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. -
Giao thông đồng bộ mở lối cho du lịch Quảng Trị
Với không gian phát triển rộng lớn sau hợp nhất, Quảng Trị đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, từ di sản thiên nhiên, biển đảo đến các di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Trong hành trình biến tiềm năng thành sức hút, hạ tầng giao thông đồng bộ đang trở thành “mạch nối” quan trọng, mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, rút ngắn khoảng cách và tạo nền tảng cho du lịch phát triển theo hướng bền vững. -
Giá xăng, dầu giảm nhẹ trước dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
Tại kỳ điều hành hôm nay, giá xăng dầu cùng giảm. Trong đó, xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm 459 đồng/lít.
