Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến một số khoản thu không đạt dự toán do thị trường bất động sản trầm lắng. Doanh nghiệp kinh doanh bất động sản giảm doanh thu, số thuế phải nộp do không có thêm các dự án mới, sản phẩm mới và sản lượng tiêu thụ sụt giảm so với cùng kỳ năm 2022. Bên cạnh đó, do nhà nước thực hiện các chính sách gia hạn, miễm giảm thuế, phí, tiền thuê đất… cũng khiến cho số tiền thu được từ thuế sử dụng đất giảm.
Ghi nhận tại Hà Nội, công tác tổ chức đấu giá tiếp tục gặp nhiều khó khăn do vướng mắc liên quan đến các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, giải phóng mặt bằng, giao đất… Nhiều địa phương đã không tổ chức thành công các cuộc đấu giá đất. Đơn cử như huyện Thanh Oai, từ đầu năm đến nay, huyện tổ chức 9 buổi đấu giá quyền sử dụng đất song chỉ có 2 cuộc đấu giá thành công. Theo Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Thanh Oai Nguyễn Công Quảng, do thị trường bất động sản "đóng băng", lượng người tham gia đấu giá ít hơn số thửa đất nên không thể triển khai phiên đấu giá.
Theo UBND thành phố Hà Nội, việc xác định giá đất gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về chính sách, thủ tục đấu giá đất còn phát sinh thủ tục hành chính (chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án trên 2 ha phải dành quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội)..., dẫn đến nguồn thu từ đấu giá đất đạt thấp.
Nhấn mạnh đến nhiệm vụ hoàn thành thu thuế tiền sử dụng đất trong năm 2024, ông Hà Minh Hải cho rằng, Hà Nội xác định nguồn thu từ đất là nguồn lực chính đầu tư của các quận, huyện, thị xã. Do đó, UBND thành phố đã yêu cầu Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị để tổng hợp số liệu liên quan đến khả năng đấu thầu, đấu giá của 30 quận, huyện, thị xã từ nguồn thu từ đất.
Các quận, huyện, thị xã cần chủ động đề xuất UBND thành phố Hà Nội cho phép thực hiện các thủ tục điều chỉnh phương án đấu giá quyền sử dụng đất cho "đối tượng tham gia là tổ chức kinh tế để thực hiện dự án đầu tư" sang "đối tượng tham gia là hộ gia đình, cá nhân" trong trường hợp đã tổ chức đấu giá không thành hoặc mời đấu giá từ 2 lần trở lên, nhưng không có người tham gia, đảm bảo phù hợp với nhu cầu của thị trường; sớm đưa đất vào sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.
Song song đó, thành phố cũng chỉ đạo, chính quyền các quận, huyện, thị xã khẩn trương phối hợp với cơ quan thuế hoàn thành việc thu tiền trúng đấu giá; hủy kết quả trúng đấu giá đối với các cá nhân, tổ chức trúng đấu giá không nộp tiền đủ và đúng thời hạn theo quy định.
Theo Cục Thuế Hà Nội, trong thời gian quan, còn hiện tượng chuyển nhượng bất động sản "2 giá". Tức là kê khai để nộp thuế thấp hơn so với giá trị thực của giao dịch bất động sản. Do đó, để tăng nguồn thu cho ngân sách từ sử dụng đất, trong thời gian tới Cục sẽ tập trung thanh, kiểm tra các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, nhất là đối với việc chuyển nhượng bất động sản..., qua đó góp phần tích cực cho công tác thu ngân sách.
