Chấm dứt dự án, cần xem xét đến quyền lợi nhà đầu tư

Số phận “chìm nổi” của dự án

Dự án nạo vét luồng hàng hải vào cảng Hòn La; khu neo đậu tránh trú bão, khu neo đậu chuyển tải, vùng đón trả hoa tiêu và vùng kiểm dịch tại khu vực luồng Hòn La theo hình thức xã hội hóa, kết hợp tận thu sản phẩm cát nhiễm mặn để xuất khẩu, bù chi phí nạo vét, không sử dụng ngân sách Nhà nước, được Bộ Giao thông Vận tải chấp thuận chủ trương tại Văn bản số 12715/BGTVT-KCHT ngày 9.10.2014; Cục Hàng hải Việt Nam tại Văn bản số 190/CHHVN-QLKCHTCB ngày 16.1.2015. Chủ đầu tư được giao tổ chức thực hiện là Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương Mại Linh Thành, Quảng Bình (Công ty Linh Thành).

Tiếp đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của Dự án số 1000/QĐ-BTNMT ngày 24.4.2015; Bộ Xây dựng có Văn bản số 1572/BXD-VLXD ngày 20.7.2015 về việc hướng dẫn xuất khẩu cát nhiễm mặn. Trên cơ sở các pháp lý đó, ngày 18.5.2015, Công ty Linh Thành ký Hợp đồng số 10/2015/HĐNV-XHH thực hiện Dự án nạo vét xã hội hóa cảng Hòn La với Cục Hàng hải Việt Nam; ngày 5.5.2016, 2 bên tiếp tục ký Phụ lục Hợp đồng số 01/PLHĐ về việc điều chỉnh Hợp đồng số 10/2015.

Ngay sau khi ký hợp đồng, Công ty Linh Thành đã triển khai ngay các bước tiếp theo như tìm kiếm khách hàng để tiêu thụ sản phẩm cát nhiễm mặn tận thu, máy móc phục vụ cho việc thực hiện thi công. Sau khi nhiều đoàn khách đến khảo sát, thăm dò, thí nghiệm…, đầu năm 2017, công ty đã chính thức ký được hợp đồng xuất khẩu sản phẩm nạo vét tận thu cát nhiễm mặn với Công ty TNS RESOURCES LTD - Singapore. Trước khi thi công, Cục Hàng hải Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam, các sở, ban, ngành của tỉnh Quảng Bình đã làm các thủ tục kiểm tra phương tiện, các biện pháp bảo đảm an toàn. Đến ngày 18.8.2017, Công ty Linh Thành đã chính thức thi công, dưới sự giám sát của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và Tư vấn thiết kế Việt nam - là đơn vị được Cục Hàng hải phê duyệt.

Tuy nhiên, mới chỉ thực hiện xuất khẩu được 5 chuyến tàu, Thủ tướng Chính phủ ban hành chủ trương cấm xuất khẩu cát ra nước ngoài, chỉ bán trong nước, Công ty Linh Thành đã nghiêm túc chấp hành và tạm dừng thực hiện dự án. Mặc dù việc dừng này gây nhiều tổn thất về mặt tài chính, gồm các khoản tiền đầu tư thuê mua phương tiện, vật tư;  tiền phạt hợp đồng đã ký với khách hàng do không giao hàng như đã cam kết...., nhưng vì lợi ích chung, nên công ty không băn khoăn điều gì.

Sau đó, công ty tiếp tục tìm kiếm khách hàng trong nước, đến ngày 3.11.2017 đã ký được hợp đồng được với Công ty Cổ phần Tư vấn và Phát triển Hà Nội, cung cấp sản phẩm tận thu cho Dự án san lấp Khu đô thị mới Đa Phước (Đà Nẵng). Nhưng lại lần nữa gặp rủi ro, sau khi công ty ứng trước kinh phí thực hiện hợp đồng cho các tàu để triển khai thi công thì dự án của khách hàng mới này bị đình chỉ do liên quan đến vụ án Vũ Nhôm, doanh nghiệp lại thêm một lần chịu tổn thất về mặt tài chính.

Trong khi công ty đang tiếp tục tìm kiếm khách hàng trong nước để tiêu thụ sản phẩm tận thu sau nạo vét, ngày 28.11.2018 Chính phủ ban hành Nghị định 159/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa. Cụ thể, tại khoản 2, Điều 49 của nghị định này yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải, UBND các tỉnh tiến hành rà soát lại các tiêu chí và điều kiện. Từ đó đến nay, dự án đã phải dừng để chờ quyết định của Bộ Giao thông Vận tải, Cục Hàng hải Việt Nam, trên cơ sở ý kiến của UBND tỉnh Quảng Bình.

Tuy nhiên, điều đáng lo lắng nhất của doanh nghiệp là thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Bình liên tục kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải và Cục Hàng hải chấm dứt Dự án xã hội hóa nạo vét cảng Hòn La. Trong khi đó, doanh nghiệp lo lắng vì đã bỏ ra nhiều chi phí trong gần chục năm qua, nếu bị chấm dứt và thu hồi dự án sẽ gây thiệt hại rất lớn, bên cạnh đó còn ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và rộng hơn là môi trường thu hút đầu tư vào tỉnh.

Quan điểm từ các bên

Sau khi nhận được đơn phản ánh của chủ đầu tư, phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân đã có cuộc làm việc với lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải, đại diện Cục Hàng hải Việt Nam. Qua trao đổi, các cơ quan đều có quan điểm cho rằng, việc rà soát lại các dự án xã hội hóa trong nạo vét các cảng nội địa là cần thiết, chấp hành nghiêm túc Khoản 2, Điều 49, Nghị định số 159/NĐ-CP của Chính phủ. Về phía Bộ và Cục là ủng hộ các dự án nạo vét xã hội hóa đủ điều kiện để được tiếp tục, điều này góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách duy tu hàng năm.