Hiện nay, chính sách bảo hiểm xã hội đang chia thành hai loại là bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Cụ thể, bảo hiểm xã hội bắt buộc dành cho khu vực có hợp đồng, giao kết mà người lao động lẫn người sử dụng lao động phải tham gia. Lao động được hưởng các chế độ gồm hưu trí, tử tuất, thai sản, tai nạn ốm đau, bệnh nghề nghiệp.
Bảo hiểm xã hội tự nguyện dành cho người lao động trong độ tuổi lao động ở khu vực phi chính thức, không có hợp đồng lao động. Người lao động có thể lựa chọn mức đóng theo quy định, được nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng và chỉ được hưởng chế độ hưu trí, tử tuất.
Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi lần đầu tiên đang lấy ý kiến về việc bổ sung chế độ thai sản cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Trong đó, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đề xuất cho người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thì khi sinh con được hưởng trợ cấp là 2 triệu đồng cho mỗi con. Chi phí từ ngân sách nhà nước.
Trường hợp chỉ có người mẹ đóng bảo hiểm xã hội mà không may qua đời sau khi sinh thì người cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng đứa bé sẽ được hưởng khoản trợ cấp này.
Việc đề xuất bổ sung khoản trợ cấp thai sản nhằm hoàn thiện các chế độ cho người lao động thuộc khu vực phi chính thức và mở rộng diện bao phủ lượng người tham gia bảo hiểm xã hội.
Tính từ năm 2008 đến nay, ảo hiểm xã hội tự nguyện thu hút gần 1,46 triệu người tham gia, chiếm 3% số người trong độ tuổi lao động.
