Đến hết năm 2022, nợ BHXH tại các doanh nghiệp phá sản, giải thể, ngừng hoạt động, chủ bỏ trốn là hơn 4.000 tỉ đồng, ảnh hưởng quyền lợi của gần 206.500 lao động. Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, BHXH Việt Nam có đề xuất một số giải pháp để giải quyết chế độ cho người lao động khi doanh nghiệp trốn đóng BHXH, phá sản chưa có khả năng thu hồi.
Cụ thể, về chế độ hưu trí: Với lao động đủ tuổi nghỉ hưu, đóng BHXH 20 năm trở lên mà không gồm thời gian bị nợ BHXH thì được hưởng lương hưu tại thời điểm đủ điều kiện. Trường hợp sau đó khoản tiền BHXH bị nợ được doanh nghiệp đóng bù hoặc bổ sung bằng nguồn tài chính khác thì được cộng thời gian này để tính lại mức hưởng lương hưu.
Đối với lao động đủ tuổi nghỉ hưu mà đóng bảo hiểm dưới 20 năm, trong đó có 10 năm thực đóng trở lên, nếu có nguyện vọng thì đóng BHXH tự nguyện một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu. Thời điểm hưởng được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đóng đủ tiền. Nếu sau đó khoản tiền bị nợ được doanh nghiệp đóng bù hoặc nguồn tài chính khác bổ sung thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ cộng thêm thời gian bị nợ để tính lại mức hưởng. Tuy nhiên, số tiền lao động đã đóng BHXH tự nguyện không được hoàn trả.
Với chế độ BHXH một lần: BHXH Việt Nam đề nghị số tiền hưởng một lần được tính trên thời gian thực đóng, không tính lúc bị nợ. Nếu tiền nợ sau đó được đơn vị hoặc nguồn tài chính khác đóng bù thì giải quyết bổ sung BHXH một lần.
Lao động đóng BHXH đủ 20 năm trở lên không được rút BHXH một lần, vì đủ năm đóng để hưởng lương hưu. Đồng thời, đề nghị Bộ LĐ-TB&XH nghiên cứu, hướng dẫn về giải quyết hưởng lương hưu hàng tháng đối với trường hợp có tổng thời gian đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên.
“Thực tiễn tổ chức thực hiện chính sách cho thấy, do đời sống gặp nhiều khó khăn, người lao động tại các đơn vị này có nhu cầu được hưởng BHXH và tự nguyện đóng nộp BHXH để đủ điều kiện hưởng các chế độ, nên đưa ra đề xuất trên…”- BHXH cho hay.
