Nghệ nhân "thổi hồn" quê xưa cũ qua nếp nhà cổ Bắc Bộ
Bằng đôi tay tài hoa và kinh nghiệm quý báu từ gia tộc mình, nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến đã sáng tạo, bảo tồn và gìn giữ nếp nhà cổ, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Ông Nguyễn Văn Khuyến (sinh năm 1958) là nghệ nhân làng nghề sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ dân dụng, người tạo nên thương hiệu mộc Gia Nguyễn nổi tiếng - thương hiệu mộc của làng Phù Đổng. Năm 2016, gia tộc họ Nguyễn của nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến được vinh danh bảng vàng gia tộc nghề truyền thống Việt Nam.
Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến, hai kiểu cấu trúc nhà cổ Bắc Bộ cơ bản là: cấu trúc hình thước thợ (có nhà chính và nhà phụ) và cấu trúc hình chữ ngôn (kết cấu nhà chính nằm ở giữa, hai bên có hai nhà phụ). Ở một số địa phương khác còn có kiểu nhà chữ đinh, chữ nhất, chữ công…
Mặc dù ở những làng quê Bắc Bộ nói riêng hay Trung - Nam Bộ, toàn bộ cấu trúc ngôi nhà nằm trong một quần thể của làng xã nhưng điểm chung của các ngôi nhà chính là có sự phân tách riêng biệt, có sự ấm cúng và đảm bảo hài hoà với tổng thể.
Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến chia sẻ thêm: “Thông thường, nhà cổ Bắc Bộ thường có bố cục gian lẻ: 1, 3, 5, hay 7 gian cùng với hai trái, rất hiếm nhà có số gian chẵn. Tuỳ thuộc vào kinh tế của từng gia đình sẽ làm số lượng gian và chọn lựa chất liệu để làm nhà. Ở gian giữa của ngôi nhà sẽ được dùng để làm bàn thờ và nơi tiếp khách, bàn thờ được trang hoàng các bức hoành phi, câu đối bằng chữ Nho hoặc chữ Nôm”.
Như bao ngôi nhà cổ truyền thống khác, nhà cổ của Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến là nơi sinh hoạt của bốn thế hệ cùng chung sống. “Từ thời của ông nội tôi đã tạo nên một nếp sống như vậy. Ngôi nhà tồn tại vững chắc và được truyền từ đời này sang đời khác”, Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến nói.
Từ xưa đến nay, người Việt đã quen với ba việc quan trọng nhất của đời người: dựng nhà, cưới vợ, tậu trâu. Do đó, làm một ngôi nhà là việc hết sức được người Việt quan tâm.
Với con mắt và kinh nghiệm làm nghề, Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến cho biết: “Có thể là nguyên vật liệu có sẵn ngoài tự nhiên như gỗ, tre, đất cát ở từng địa phương, những người thợ tài hoa đã khéo léo tạo nên bộ xương của ngôi nhà bằng hệ thống ăn khớp, chắc chắn. Thậm chí, những ngôi nhà có hình dáng mộng đuôi én, mộng đuôi cá được hình thành; tường nhà có thể bằng gỗ, xây bằng gạch, xếp bằng đá ong hoặc bằng bùn đất trộn nhuyễn với rơm.
Sự hài hoà của ngôi nhà còn được nhìn từ trên xuống thông qua ngói âm dương, mái dốc thuần túy, không trang trí cầu kỳ. Bên dưới mái nhà là hàng cột hiên với các bức tường quét vôi trắng, tạo sự khiêm nhường, giản dị cho hình thức bên ngoài của mỗi gia đình. Bao quanh ngôi nhà là các công trình khác như: giếng nước, sân phơi, chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm, ao thả cá, vườn tược, hàng rào và cổng”.
Ngôi nhà cổ của Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến do chính đôi tay của ông làm nên. Trong ngôi nhà này, làm theo phong tục của các cụ xưa, là theo luật phong thủy thì không làm nóc đinh, ở bốn cái cột trụ, bốn cột cái của ngôi nhà, cũng làm có 3 cột lim và trong đó có một cái cột thứ tư làm bằng gỗ khác.
Xã hội ngày càng phát triển, xu hướng xây nhà theo hướng hiện đại sẽ thuận lợi hơn rất nhiều trong sinh hoạt. Nhưng trong tâm thức của nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến: Không gian sống của ngôi nhà mang trong mình nét hoài niệm về những giá trị cổ xưa của dân tộc, những nét mộc mạc, dung dị đem lại cho gia đình ông một cảm giác ấm áp, như được che chở, được sống đúng con người và giá trị của mình.
Trong ký ức của mỗi người con đất Việt được sinh ra và lớn lên ở các làng quê Việt Nam thanh bình, yên ả thì một cái nhà gỗ, một cái sân gạch, một mảnh vườn đều không thể quên được. Từ khắp bốn phương trời, những hình ảnh đó sẽ lại về như dấu tích của một tuổi thơ tươi đẹp.
Tuy nhiên, bóng dáng của những ngôi nhà gỗ truyền thống ấy cũng đang dần vắng bóng, thay thế bởi tốc độ đô thị hoá của xã hội, sự phát triển của những vật liệu mới và nhu cầu sinh hoạt hiện đại. Đứng trước những trăn trở này, Nghệ nhân Nguyễn Văn Khuyến đã miệt mài, tìm tòi phục dựng các kiểu nhà cổ Bắc Bộ. Bởi lẽ, việc phục dựng ngôi nhà xưa không phải để trú mưa, trú nắng mà phục dựng nơi nuôi dưỡng tinh thần văn hóa, nơi để con cháu sau này có thể nhớ và tìm về với cội nguồn.
Dù cuộc sống hôm nay có nhiều thay đổi, nhưng điều đáng nói trong sự đổi thay gấp gáp của cuộc sống hiện đại, con người hơn bao giờ hết lại nhớ thương về những căn nhà xưa cũ để tâm hồn mình cảm thấy bình an, để cuộc sống chậm hơn, bình dị hơn.
-
Các khoản phí do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán thu đối với ví điện tử như VETC, Viettel Money là phí sử dụng phương tiện thanh toán theo quy định của pháp luật ngân hàng, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí sử dụng tài khoản giao thông. Việc công khai đầy đủ, rõ ràng về bản chất, mức thu và các chính sách liên quan sẽ giúp khách hàng hiểu đúng, chủ động lựa chọn và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai. -
Một số chính sách kinh tế xã hội nổi bật có hiệu lực từ tháng 10/2026
Tăng trợ cấp người có công, nâng chuẩn trợ giúp xã hội, Luật Phát triển Đô thị, thí điểm luật sư công, quản lý FDI và bảo hiểm nông nghiệp là những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 10/2026. -
Thủ tướng: Không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật
Trong quá trình chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các cơ quan khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, bảo đảm chính sách đúng, quy định rõ, đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện được ngay sau khi được thông qua, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quyền lực, không để lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối trong xây dựng pháp luật. -
Từ chiếc xe lăn đến những phương tiện giúp người khuyết tật chủ động đi lại
Gắn bó với xe lăn từ năm 6 tuổi, chị Lâm Thị Nga từng gặp nhiều khó khăn khi di chuyển và làm việc. Từ nhu cầu thực tế của bản thân, chị cùng cộng sự phát triển những chiếc xe ba bánh được điều chỉnh theo thể trạng người sử dụng, giúp người khuyết tật chủ động hơn trong đi lại và lao động. -
Những chuyến xe nối dài yêu thương trong mùa Trung thu
Từ những chuyến xe đến tận nhà các em nhỏ mồ côi sau Covid-19 đến các điểm trao quà trên cả nước, hành trình Trung thu của Tân Hiệp Phát mang theo sự sẻ chia và những món quà tuổi thơ. -
5 năm đồng hành cùng trẻ mồ côi: Nối dài trách nhiệm với cộng đồng
Năm năm sau đại dịch Covid-19, những trẻ em mất cha, mẹ ngày nào đang từng bước trưởng thành, duy trì việc học và bắt đầu hướng đến những ước mơ riêng. Thông qua chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời”, Tân Hiệp Phát cam kết bảo trợ 50 em đến năm 18 tuổi, góp phần duy trì sự hỗ trợ lâu dài để các em có thêm điều kiện học tập và vững bước trên hành trình phía trước. -
Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay tình trạng thiếu sách giáo khoa, bất cập suất ăn học đường
Cùng với yêu cầu xử lý triệt để, dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trong thời gian sớm nhất, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh trách nhiệm của các địa phương trong bảo đảm cung ứng suất ăn học đường. -
Trao yêu thương, vun đắp tương lai cho những em nhỏ có cha hy sinh khi làm nhiệm vụ
Chiều 12-9, tại Hà nội, Ban chuyên đề An ninh Thủ đô cùng Tập đoàn Tân Hiệp Phát tổ chức gặp mặt, trao hỗ trợ định kỳ và tặng quà Trung thu cho các em nhỏ là “con đỡ đầu” trong chương trình “Cùng em vững bước tương lai”. Những món quà gửi trao trong dịp năm học mới không chỉ mang đến niềm vui, mà còn là lời động viên để các em thêm tự tin trên hành trình học tập và trưởng thành.
-
Sau vài giây xé nhãn chai nước, nữ công nhân bất ngờ nhận 50 triệu đồng
Một thói quen nhỏ sau khi giải khát giữa ca làm đã mang đến niềm vui lớn cho chị Trịnh Thị Ngọc. Nữ công nhân Thanh Hóa dùng khoản thưởng 50 triệu đồng để trả bớt khoản nợ xây nhà của gia đình. -
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. -
Sau mỗi lần giải khát, người ở xóm nhỏ miền Tây giữ lại chiếc nhãn để thử vận may
Từ câu chuyện một cô chủ quán nhỏ ở An Giang từng trúng 50 triệu đồng, việc giữ lại nhãn chai sau khi uống đang trở thành thói quen thú vị của nhiều người dân trong xóm. Chỉ vài thao tác đơn giản trên điện thoại, người tham gia có thể biết kết quả gần như ngay lập tức. -
Thủ tướng yêu cầu tăng cường công tác bảo đảm an ninh, trật tự dịp Lễ Quốc khánh 2/9
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Công điện số 59/CĐ-TTg ngày 22/8/2026 gửi Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về tăng cường công tác bảo đảm an ninh, trật tự dịp Lễ Quốc khánh 2/9. -
Từ 28/9, khai tử việc yêu cầu nộp giấy tờ bản cứng khi đã tích hợp trên VNeID
Từ ngày 28/9/2026, Nghị định 320/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi mang tính đột phá trong việc định danh và xác thực điện tử. Không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ giấy tờ, VNeID sẽ trở thành "siêu ứng dụng" bắt buộc liên kết với nhiều lĩnh vực đời sống và là kênh chính thức để người dân nhận lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội. -
Giữa công trường lọc dầu, kỹ sư bất ngờ trúng 100 triệu đồng sau một lần xé nhãn Number 1
Những ngày làm việc giữa công trường đầy nắng gió ở Quảng Ngãi vốn đã quen thuộc với anh Đỗ Cao Thức. Nhưng một lần xé nhãn chai Nước tăng lực Number 1 trong giờ nghỉ đã mang đến bất ngờ lớn khi anh nhận giải Đặc biệt 100 triệu đồng từ chương trình “Xé ngay trúng liền”. -
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Xử lý dứt điểm vướng mắc Thuế và Hải quan trước ngày 31/8
Nhấn mạnh tinh thần "lắng nghe, đồng hành và tháo gỡ thực chất", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành phải xử lý đến cùng các vướng mắc về thuế và hải quan, tuyệt đối không để quy trình thực thi làm khó, đẩy doanh nghiệp vào vòng luẩn quẩn. -
Quản lý chặt chẽ nhưng không tạo rào cản đối với tàu bay không người lái
Sáng 4/8, phát biểu tại Tổ 10 (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình và Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ lưỡng các quy định tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; trong đó nhấn mạnh việc xác định cấp tỉnh là hạt nhân, cấp xã là nền tảng trong khu vực phòng thủ, đồng thời bảo đảm quản lý chặt chẽ nhưng không tạo rào cản đối với tàu bay không người lái (UAV). -
Cán bộ, công chức được nghỉ 5 ngày liên tục dịp Quốc khánh 2/9 năm 2026
Dịp lễ Quốc khánh 2/9 năm 2026, cán bộ, công chức và viên chức sẽ được nghỉ tổng cộng 5 ngày liên tiếp nhờ phương án hoán đổi ngày làm việc. -
Gắn kết để phát triển – Chuỗi hoạt động ý nghĩa tại Trà Cổ chào mừng 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam
Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2026), Tạp chí Môi trường Giao thông đã tổ chức chuỗi hoạt động ý nghĩa tại Trà Cổ (Quảng Ninh) với nhiều nội dung thiết thực như giao lưu, du lịch, thi đấu Pickleball và đêm Gala kỷ niệm. Không chỉ tạo nên bầu không khí sôi nổi, các hoạt động còn góp phần thắt chặt tinh thần đoàn kết, xây dựng môi trường làm việc tích cực, tiếp thêm động lực để đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên tiếp tục cống hiến vì sự phát triển của Tạp chí.
